sygn. III FZ 40/26 18 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - III FZ 40/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026

Teza
Oddalono zażalenie. podatek od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 41/25 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 6 czerwca 2022 r. nr SKO-2837/654-P/22 w przedmioOddalono zażalenie. podatek od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 41/25 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 6 czerwca 2022 r. nr SKO-2837/654-P/22 w przedmio
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 18 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Tomasz Kolanowski
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 41/25 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 6 czerwca 2022 r. nr SKO-2837/654-P/22 w przedmiocie podatku rolnego za 2022 r. postanawia oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 25 listopada 2025 r., I SPP/Go 41/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznając wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 6 czerwca 2022 r. w przedmiocie podatku rolnego za 2022 r., odmówił zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 stycznia 2025 r., I SPP/Go 75/23, o odmowie przyznania prawa pomocy.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek złożony w niniejszej sprawie jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego w toku sprawy o sygn. I SA/Go 347/22. Ostatni z wniosków, zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Go 75/23, został rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem sądu z 21 stycznia 2025 r., odmawiającym skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wobec tożsamych zakresów wniosków, niniejszą sprawę należało ocenić w świetle art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wobec powyższego rolą sądu była ocena, czy wnioskodawca wykazał zmianę okoliczności tj. swojej sytuacji majątkowej w stosunku do tej przedstawionej w sprawie I SPP/Go 75/23. Dokonując analizy w powyższym zakresie sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że skarżący nadal nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowym zakresie. Skarżący powołał się na tożsame okoliczności. Dodatkowo sąd pierwszej instancji podkreślił, że praktyka polegająca na celowym składaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy, które nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na brak danych umożliwiających rzetelną ocenę sytuacji finansowej skarżącego, a także z uwagi na zatajanie części danych, nie prowadzi do ochrony interesów strony postępowania, a zarazem nosi znamiona nadużycia prawa do sądu.Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. W przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy rolą sądu jest zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z: 29 marca 2012 r., II FZ 282/12; 16 czerwca 2021 r., II GZ 187/21). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację.Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że przedmiotem rozpoznania sądu pierwszej instancji, na skutek żądania skarżącego, stał się kolejny jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Porównanie wniosku złożonego w tej, jak i poprzednio rozpoznawanej sprawie prowadzi do wniosku, że skarżący powołał się na tożsame okoliczności. Jak podkreślił sąd pierwszej instancji, nie można nie zauważyć, że skarżący w składanych pismach w sprawie, częstokroć zawiera wnioski o przyznanie prawa pomocy, powołując się na te same, niezmienne okoliczności, nie przedkładając zarazem jakiejkolwiek dokumentacji co do swojej sytuacji. Skarżący zatem w złożonym powtórnie wniosku nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z 21 stycznia 2025 r.W orzecznictwie sądowoadministracyjnym odnoszącym się do sytuacji, takich jak ma miejsce w niniejszej sprawie, polegającej na konsekwentnym składaniu przez skarżącego kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, praktycznie tej samej treści, przy jednoczesnym uchylaniu się od złożenia pełnych i rzetelnych informacji o sytuacji majątkowej, nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego i z tego powodu nosi znamiona celowo obranej taktyki procesowej, określonej, jako nadużycie prawa do sądu (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2024 r., III FZ 238/24). Nie można uznać, że postawa ta służy ochronie interesów strony postępowania.Dodatkowo należy zwrócić uwagę na prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, opartego na tożsamej, ogólnikowej argumentacji jak wnioski już prawomocnie rozstrzygnięte, nosi znamiona nadużycia prawa polegającego na obejściu przepisów dotyczących obowiązku strony w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym (art. 252 § 1 w zw. z art. 255 p.p.s.a.). Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie tego prawa, który oparty zostaje na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Powyższe umożliwia umorzenie postępowania w oparciu o art. 249a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Zasadność zastosowania art. 249a p.p.s.a. w sytuacji składania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy przez stronę, która uchyla się od obowiązku podania szczegółowych informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej i podaje nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do ponoszenia kosztów, czy pogorszenia sytuacji finansowej potwierdza także orzecznictwo (por. postanowienie NSA z 10 marca 2017 r., II GZ 54/17).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy strona skarżąca składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty na identycznej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie oddalonym już rozstrzygnięciu i który w istocie ma na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, zastosowanie powinien znaleźć art. 249a p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 31 maja 2016 r., I GZ 351/16; z 8 czerwca 2016 r., I GZ 368/16; z 15 lipca 2016 r., I GZ 398/16; z 4 sierpnia 2016 r., II GZ 768/16).W okolicznościach niniejszej sprawie warte rozważenia są przesłanki zastosowania art. 249a p.p.s.a., jednak forma rozstrzygnięcia przyjęta przez sąd pierwszej instancji nie może przesądzać o zasadności wniosku. Oznacza to, że w myśl zasad ekonomiki procesowej przedmiotowe zażalenie należało oddalić.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.