Postanowienie - II OSK 416/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu, pozwolenie na budowę. Dnia 18 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 433/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 277/25 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Wojewody MazowiecOddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu, pozwolenie na budowę. Dnia 18 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 433/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 277/25 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Wojewody Mazowiec
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Typ sprawy
sprawa administracyjna
Etap
postępowanie przed NSA
Tematy
Wstrzymanie wykonania aktu
pozwolenie na budowę
Role w sprawie
skarżący
organ administracji
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Paweł Miładowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 277/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. M. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 grudnia 2024 r., nr 1413/OPO/2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 27 września 2024 r., znak: WAB.6740.285.2023, odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 433/23, zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem czterostanowiskowym oraz szambem szczelnym na terenie działek o nr ew. [...], [...] obręb [...], gmina G..Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentuje, że jest on inicjatorem postępowania wznowieniowego, a jego interes prawny pozostaje w ścisłym związku z treścią i skutkami decyzji. Jej wykonanie przed zakończeniem kontroli kasacyjnej prowadziłoby do utrwalenia określonego stanu faktycznego i prawnego, który – w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej – wymagałby podejmowania skomplikowanych, długotrwałych i niepewnych działań restytucyjnych. Tym samym mogłoby dojść do sytuacji, w której przyszłe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostałoby w istotnym stopniu pozbawione praktycznej skuteczności.W ocenie skarżącego, na istnienie poważnego zagrożenia dla jego sfery prawnej i majątkowej jednoznacznie wskazują również okoliczności ujawnione w równolegle toczącym się postępowaniu cywilnym. Na skutek wniesienia przez skarżącego pozwu do Sądu Okręgowego w Warszawie, Sąd ten w dniu 4 października 2024 r. wydał postanowienie o zabezpieczeniu dochodzonego roszczenia. Zabezpieczenie to zostało wykonane poprzez ujawnienie ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej nr KW [...]. Wydanie postanowienia zabezpieczającego stanowi wyraz wstępnej, aczkolwiek merytorycznej oceny sądu powszechnego, który dostrzegł istnienie istotnych wątpliwości co do skutków prawnych czynności pozostających w bezpośrednim związku z zaskarżoną decyzją administracyjną. Sąd Okręgowy uznał, że brak tymczasowej ochrony mógłby prowadzić do powstania poważnych i trudnych do odwrócenia konsekwencji prawnych. Ocena ta ma istotne znaczenie również na gruncie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego i potwierdza zasadność udzielenia skarżącemu analogicznej ochrony tymczasowej.Skarżący podkreślił, że wykonanie decyzji przed jej ostatecznym zweryfikowaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny grozi nie tylko wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody majątkowej, lecz również trwałym naruszeniem jego sytuacji prawnej, której ewentualne usunięcie w przyszłości byłoby dalece utrudnione lub wręcz niemożliwe. Ryzyko to ma charakter obiektywny i nie może być traktowane jako hipotetyczne.Ponadto skarżący wskazał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 61 § 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie nie tylko do aktów wydanych w drugiej instancji, lecz również do aktów wydanych w pierwszej instancji, a także do aktów funkcjonujących w ramach postępowań nadzwyczajnych, o ile pozostają one w granicach tej samej sprawy administracyjnej. W tym zakresie w pełni aktualne pozostaje stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1114/14, zgodnie z którym ochrona tymczasowa może obejmować również akty, których wykonanie następuje w toku postępowań wznowieniowych.W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania – P. K. wniosła o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji – postanowieniem z 29 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 1063/25, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 14 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 277/25, o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 433/23).Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.Przede wszystkim należy wskazać, że w postanowieniu z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 1063/25, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że brak jest tożsamości pomiędzy ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, a objętym skargą postanowieniem Wojewody o odmowie wznowienie postępowania. Ocena ta zasługuje w pełni na akceptację, ponieważ skarżący złożył skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 grudnia 2024 r., nr 1413/OPO/2024, utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 27 września 2024 r., znak: WAB.6740.285.2023, o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 433/23, o pozwoleniu na budowę. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego dotyczy ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc decyzji kończącej postępowanie będące przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. W tej sytuacji nie można mówić o tożsamości tych postępowań, która wymagana jest do uznania, że akt objęty wnioskiem o wstrzymanie wykonania został wydany w ramach tej samej sprawy, która została wszczęta skargą do sądu administracyjnego. Taka ocena wynika z tego, że przedmiotem oceny w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego jest wyłącznie to czy organ administracyjny prawidłowo ocenił, że nie ma przesłanek formalnych do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem tej oceny nie jest więc ocena we wznowionym postępowaniu legalności udzielonego pozwolenia na budowę. Dlatego w rozpoznawanej sprawie brak jest tożsamości pomiędzy postępowaniem wszczętym skargą "zwykłą", a postępowaniem, w którym wydana została ww. decyzja o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że decyzja ta wydana została w postępowaniu administracyjnym niemieszczącym się w granicach rozpoznawanej sprawy wyznaczonej złożoną skargą bo co do meritum skarga dotyczy zupełnie odmiennego zagadnienia prawnego niż sprawa udzielenia pozwolenia na budowę.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.