Postanowienie - III FZ 110/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie w części i w części odrzucono. podatek od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 74/25 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2024 r., nr SKO.F/41.4/763/2024/13563 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniOddalono zażalenie w części i w części odrzucono. podatek od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 74/25 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2024 r., nr SKO.F/41.4/763/2024/13563 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieni
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Tomasz Kolanowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie w części i w części odrzucono
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 19 stycznia 2026 r., I SA/Gl 74/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 listopada 2024 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r., w punkcie 1 odrzucił wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów WSA Bożeny Pindel oraz Doroty Kozłowskiej; w punkcie 2 oddalił wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Agaty Ćwik-Bury.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek w zakresie, w którym odnosił się do sędziego WSA Bożeny Pindel oraz Doroty Kozłowskiej należało odrzucić na podstawie art. 22 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżący kolejny raz domagał się wyłączenia od orzekania ww. sędziów, opierając swój wniosek na okolicznościach, które były już przedmiotem rozpoznania, a orzeczenia w tym zakresie są prawomocne i objęte były kontrolą instancyjną NSA.W zakresie wniosku dotyczącego wyłączenia od orzekania sędziego WSA Agaty Ćwik-Bury sąd uznał, że w sprawie nie zaszły przyczyny, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy. Sędzia zaprzeczyła temu w swoim oświadczeniu, zaś skarżący przywoływał inny powód jej wnioskowanego wyłączenia, mianowicie, że we wcześniejszych orzeczeniach wydanych z jej udziałem przyjęto wykładnię prawa odmienną od tej, którą skarżący sam prezentuje. To ten powód sąd pierwszej instancji ocenił w kontekście przesłanki wyłączenia ustanowionej w art. 19 p.p.s.a. WSA wskazał, że teza, iż sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach – nawet między tymi samymi stronami postępowania – byłaby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłaby do paraliżu sądownictwa, skoro istotą sądowego rozstrzygania spraw jest wydawanie orzeczeń, które przynajmniej dla jednej ze stron postępowania są niekorzystne. Wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych, co w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji, zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tej działalności, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie.Pismem z 23 stycznia 2026 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, stosownie do art. 20 przywołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację sądu pierwszej instancji co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem z punktu 2 zaskarżonego postanowienia, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jaki w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter. Jak słusznie podkreślił WSA, zarzuty dotyczące wydanego orzeczenia mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, nie wniosku o wyłączenie sędziego.Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości (tak m.in. w orzeczeniach NSA: z 2 października 2024 r., III OZ 362/24; z 17 czerwca 2024 r., III FZ 160/24; z 28 marca 2024 r., III FZ 22/24; z 1 września 2023 r., I FZ 207/23). Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem strony, sposobu orzekania przez sędziego mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Przesłanki wyłączenia sędziego nie może bowiem stanowić okoliczność, że brał on udział w rozpoznawaniu sprawy skarżącego wyrażając przy tym określone poglądy prawne.Wymaga zaznaczenia, że wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych, które z mocy regulacji konstytucyjnych (art. 184 Konstytucji RP) i ustawowych (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji, zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tychże działań organów administracji publicznej, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie. Przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał określonej oceny prawnej w innej sprawie – nawet między tymi samymi stronami postępowania – byłoby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron postępowania określone orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystne, co – w razie przyjęcia poglądów prezentowanych w złożonym w niniejszej sprawie wniosku o wyłączenie sędziego – uprawniałoby tę niezadowoloną z rozstrzygnięcia stronę do żądania wyłączenia sędziego, który ją podjął od rozpoznania każdej kolejnej sprawy, w której występowałby ten sam lub zbliżony problem prawny (tak m.in. w postanowieniach NSA: z 1 września 2023 r., I FZ 207/23; z 25 maja 2023 r., III FZ 251/23). Stanowiłoby to wyraz poszukiwania składu sędziowskiego, który wyda wyrok po myśli skarżącego.Dodatkowo sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, złożyła do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a.Mając powyższe na uwadze, skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wskazanej sędzi WSA, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska WSA w Gliwicach zawartego w zaskarżonym postanowieniu.Odnosząc się do zażalenia w zakresie zaskarżenia pkt 1 postanowienia z 19 stycznia 2026 r. tj. odrzucenia wniosku o wyłączenie od orzekania sędziów WSA Bożeny Pindel oraz Doroty Kozłowskiej należy stwierdzić, że na ww. rozstrzygnięcie nie służy zażalenie. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia w tym przedmiocie.Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, natomiast działając w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.. orzekł jak w pkt 2 sentencji.