Postanowienie - I GSK 653/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2025
Teza
Oddalono wniosek. Umorzenie postępowania, Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego6391 Skargi na uchwały rady gminy w prz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Rady Miejskiej w Bytomiu o umorzenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. G., E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 626/23 w sprawie ze skargi A. G., E. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 28 listopada 2022 r. nr LXXI/897/22 w przedmiocie trybu uOddalono wniosek. Umorzenie postępowania, Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego6391 Skargi na uchwały rady gminy w prz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Rady Miejskiej w Bytomiu o umorzenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. G., E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 626/23 w sprawie ze skargi A. G., E. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 28 listopada 2022 r. nr LXXI/897/22 w przedmiocie trybu u
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
uchwała rady gminy
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Joanna Salachna
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 21 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 626/23 oddalił skargę A. G., E. K. (dalej: skarżące) na uchwałę Rady Miejskiej w Bytomiu (dalej: organ) z 28 listopada 2022 r., nr LXXI/897/22 w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły skarżące, w której zaskarżyły orzeczenie w całości. Wniesiono w niej o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.Pismem procesowym z 22 maja 2025 r. organ - w związku z podjęciem uchwały z 24 marca 2025 r., nr XV/130/25, w której zawarto zapis, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie powyższej uchwały traci moc uchwała z 28 listopada 2022 r. – wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Wniosek o umorzenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Należy zauważyć, że o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. można mówić wyłącznie wówczas, gdy już po wniesieniu skargi, jednak jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny, wystąpi zdarzenie (inne niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2, tj. cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego), z powodu którego dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności stało się bezcelowe, a więc zbędne lub niedopuszczalne. Stosownie zaś do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że uchylenie uchwały nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego, w którym sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały, oceniając legalność aktu prawa miejscowego od samego początku jego uchwalenia (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., I GSK 1455/20; dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Należy zwrócić uwagę na zróżnicowanie skutków instytucji stwierdzenia nieważności uchwały od uchylenia uchwały, które w rozpoznawanej sprawie ma istotne znaczenie. Otóż ewentualne stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd administracyjny – czego domagają się skarżące – powoduje bowiem, że od samego początku uchwalenia akt ten nie wywoływał skutków prawnych, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków. Natomiast uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia (por. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2015 r., II FSK 1710/13; z 28 stycznia 2016 r., II FSK 355/14; z 25 maja 2021 r., III OSK 464/21).Podkreślić należy, że uchylenie aktu prawa miejscowego, którego skutki trwają nadal w obrocie prawnym jako następstwo stosowania jego przepisów, nie stoi na przeszkodzie dopuszczalności zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego, jak również nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Dla rozpoznania skargi decydującego znaczenia nie ma bowiem uchylenie zaskarżonej uchwały kolejną uchwałą (por. wyrok NSA z 23 września 2022 r., III OSK 1288/21).Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. W 5/94, (OTK 1994, cz. II, poz. 44) przyjął, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Z kolei w wyroku z dnia 11 kwietnia 1994 r. sygn. K 10/93, (OTK 1994, cz. I, poz. 7) Trybunał stanął na stanowisku, że przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości (por. wyrok NSA z 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10). Uchylenie danej uchwały wywołuje skutek prawny z chwilą wejścia jej w życie (ex nunc). Natomiast pozbawienie skutków prawnych uchwały możliwe jest jedynie w razie jej unieważnienia, a takiego uprawnienia nie mają organy gminy. Jedynie sąd administracyjny lub organ nadzoru nad samorządem może uchwałę unieważnić. Unieważnienie uchwały wywołuje skutek ex tunc, czyli już od daty jej wejścia w życie.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.