Postanowienie - III FSK 177/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji. odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 399/24 w sprawie ze skargi S. S. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 marca 2024 r. nr 1201-IEW-2[1].4123.1.2024.5 oraz nr 1201-IEW-2[1].4121.1Wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji. odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 399/24 w sprawie ze skargi S. S. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 marca 2024 r. nr 1201-IEW-2[1].4123.1.2024.5 oraz nr 1201-IEW-2[1].4121.1
Najważniejsze informacje
W skrócie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jolanta Sokołowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 399/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA) oddalił skargę S. S. (dalej: Skarżąca) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 27 marca 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oraz w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu pobranego a niewypłaconego podatku od wypłaconych wynagrodzeń za czerwiec-grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.W skardze kasacyjnej Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że obecnie zamieszkuje wraz z mężem oraz trójką małych dzieci w domu zakupionym na kredyt i obciążonym hipoteką. Przed kilkoma laty Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą związaną z wykonywaniem linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych. Jeden z głównych kontrahentów, zalegający z płatnościami na rzecz spółki, w której posiadała ona udziały, ogłosił upadłość. Odzyskanie chociażby części należnych spółce skarżącej wierzytelności, których łączna wysokość przekraczała milion złotych, okazało się niemożliwe. Pozostałe spółki, w których Skarżąca posiadała udziały dotknęły skutki pandemii covid-19, a następnie inflacja spowodowana konfliktem na Ukrainie. W ten sposób Skarżąca stopniowo traciła zdolność regulowania zobowiązań własnych oraz zobowiązań spółek. Sytuacja finansowa Skarżącej wciąż pozostaje bardzo trudna. Z uwagi na łączną wysokość miesięcznych zobowiązań w każdym miesiącu musi ona podejmować decyzję, ratę którego długu, bądź zobowiązania jest ona w stanie zapłacić. W ocenie Skarżącej, ewentualny brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oznaczać będzie wszczęcie kolejnego postępowania egzekucyjnego, podczas gdy Skarżąca już teraz nie jest w stanie regulować bieżących zobowiązań, mimo, iż podejmuje ona wszelkie możliwe wysiłki i starania w celu ich regulowania. Tym samym istnieje ryzyko, iż pozbawiona ona zostanie nie tylko wszelkich środków do życia, ale również miejsca zamieszkania dla jej pięcioosobowej rodziny. Do wniosku Skarżąca dołączyła m.in. oświadczenie majątkowe o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, dokumentację dotyczącą zgłoszenia wierzytelności w niemieckim postępowaniu upadłościowym, postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego, dokumentację medyczną, umowę o pracę, wniosek o zmianę warunków umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Wniosek Skarżącej zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Warunkiem wstrzymania decyzji jest spełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. wykazanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Rolą wnoszącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest wykazanie, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie.W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, załączając do wniosku również stosowną dokumentację.Z przestawionych przez Skarżącą dokumentów finansowych oraz zawartej we wniosku argumentacji wynika, że wniosek jest uzasadniony. Oprócz nieruchomości, w których zamieszkuje Skarżąca oraz jej najbliżsi, nie posiada ona żadnych składników majątku, z których możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji. Wymiar zobowiązań Skarżącej jest znacznych rozmiarów, co przy dochodach Skarżącej oraz jej męża może spowodować wystąpienie trudnych do przezwyciężenia problemów finansowych. W świetle przedstawionych dokumentów finansowych nie można wykluczyć, że egzekucja należności pieniężnej wynikającej z zaskarżonej decyzji mogłaby doprowadzić do pogorszenia sytuacji materialnej Skarżącej, co z kolei mogłoby skutkować trudnymi do odwrócenia skutkami w postaci pozbawienia środków do życia Skarżącej i jej rodziny, w skład której wchodzi trójka małoletnich dzieci, a nawet miejsca zamieszkania tej pięcioosobowej rodziny.W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest istotna z punktu widzenia sytuacji finansowej, w której znajduje się Skarżąca.Odnosząc się do złożonej przez Skarżącą dokumentacji dotyczącej zgłoszenia wierzytelności w niemieckim postępowaniu upadłościowym stwierdzić należy, że dokumenty te nie są przetłumaczone na język polski, który w Rzeczypospolitej Polskiej jest językiem urzędowym, w związku z tym Sąd nie brał ich pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać, że Skarżąca uprawdopodobniła na czym miałoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji i na poparcie powyższych twierdzeń przedstawiła stosowne dokumenty źródłowe, z których wynika w jakiej sytuacji finansowej i majątkowej się znajduje. Z tego powodu uzasadnione jest uwzględnienie wniosku Skarżącej poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.. orzekł jak w sentencji postanowienia.