Wyrok - III SA/Kr 1451/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Administracyjne postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr: SKO-NP-4115-73/25 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania skargę oddala UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 sieOddalono skargę. Administracyjne postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr: SKO-NP-4115-73/25 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania skargę oddala UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 sie
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Grzegorz Klimek
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. nr SKO-NP-4115-73/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M.P. (zwana dalej stroną, skarżącą) od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 28 listopada 2023 r., znak: GOPS.5211.509.2023.Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.Pismem z dnia 17 października 2023r. strona wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem na okres od 1 października 2023r. do 30 kwietnia 2024 r.Decyzją z dnia 28 listopada 2023r. znak: GOPS.5211.569.2023 wydaną przez inspektora ds. świadczeń rodzinnych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z up. Wójta Gminy K. odmówiono stronie takiego świadczenia za wskazany okres.W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, który legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 2 maja 2022 r. nr akt [...] o niezdolności do samodzielnej egzystencji do 30 kwietnia 2024 r. (orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności). Ponadto skarżąca sprawuje również opiekę nad niepełnosprawnym wnukiem A. (lat 22), który legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji z dnia 24 października 2019 r. nr akt [...] wydanym przez Lekarza Orzecznika ZUS oraz jest opiekunem prawnym 10-letniej wnuczki N. Skarżąca jest emerytką i pobiera emeryturę z Polski oraz z Austrii, których jest gotowa się zrzec w przypadku otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.Z wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 15 listopada 2023 r. wynika, że mąż skarżącej cierpi na chorobę Parkinsona oraz problemy z kręgosłupem i leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego. Kilkanaście lat temu uległ wypadkowi, podczas którego miał połamane żebra, krwiaka w głowie, przebite płuco oraz sepsę. Od tego momentu wymaga on stałej opieki i pomocy osób drugich. Niezbędną opiekę zapewnia mu żona, która przygotowuje i podaje posiłki, robi zakupy, wykupuje i podaje leki, umawia wizyty lekarskie, dowozi do specjalistów, myje i ubiera. Małżeństwo posiada trójkę pełnoletnich dzieci, jednak skarżąca uważa, że dzieci nie są w stanie pomóc w opiece nad ojcem z uwagi na odległość oraz trudną sytuację materialną.Organ I instancji uznał, że brak jest bezpośredniego i ścisłego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z pracy (niepodejmowaniem przez nią pracy), a koniecznością sprawowania przez skarżącą stałej opieki nad jej mężem, bowiem na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy ustalono, że skarżąca od 2019 r. jest osobą nieaktywną zawodowo (emerytką). Organ nie kwestionował opieki i pomocy, jaką skarżąca zapewnia swojemu mężowi, wyjaśnił jednak w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej: ""u.ś.r.) świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku). Świadczenie takie jest przyznawane z uwagi na faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub z uwagi na rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.Decyzję organu I instancji, zawierającą pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania, została odebrana w dniu 30 listopada 2023 r. przez dorosłego domownika w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.").W odwołaniu decyzji organu I instancji strona podniosła, że przebywa na emeryturze i nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy z powodu złego stanu zdrowia (wysokie ciśnienie, choroba wieńcowa), jednak przez cały czas opiekuje się mężem. Ponadto strona jest opiekunem prawnym małoletniej wnuczki oraz opiekuje się 22-letnim wnukiem, który jest niepełnosprawny w znacznym stopniu. Odwołanie, jak wynika z umieszczonej na nim prezentaty Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., wpłynęło do organu l instancji w dniu 16 stycznia 2024r.Decyzją z dnia 12 czerwca 2024r. znak: SKO-NP-4115-47/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy ww. decyzję organu l instancji. Kolegium powtórzyło twierdzenia opisane przez organ I instancji wynikające z wywiadu środowiskowego, załączonego do akt sprawy. Podobnie jak organ I instancji Kolegium nie kwestionowało faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym mężem, uznając równocześnie, że w sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jego niepodejmowaniem przez skarżącą, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem skarżącej.Odnosząc się do okoliczności wskazywanej przez skarżącą w odwołaniu, iż nie jest ona w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia ze względu na stan zdrowia, Kolegium uznało, że niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia spowodowane jest osiągnięciem przez nią wieku emerytalnego i uzyskaniem uprawnienia do świadczenia emerytalnego, a nie bezpośrednio koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym mężem.Od ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie:- przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewykonanie przez organ odwoławczy obowiązku rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie i w jej całokształcie, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;- przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu, które skutkowało nie przyznaniem skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na męża, pomimo spełnienia przez nią przesłanek przewidzianych w powołanym przepisie.Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie.Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2025r. sygn. akt III SA/Kr 1339/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Kolegium. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja była dotknięta istotą wadą, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. WSA w Krakowie podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż decyzja organu I instancji z dnia 28 listopada 2023 r. została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 30 listopada 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Termin odwołania w sprawie upłynął – zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. – w dniu 14 grudnia 2023 r., co wobec wniesienia przez skarżąca odwołania, które do organu wpłynęło w dniu 16 stycznia 2024 r. (wynika to z prezentaty urzędu na odwołaniu), czyni takie odwołanie wniesione po terminie. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy powinien stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Tymczasem w niniejszej sprawie – mimo niedopuszczalności merytorycznego rozpoznawania odwołania wniesionego po terminie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu błędnie rozpoznało odwołanie skarżącej i decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Takie działanie organu odwoławczego stanowiło w ocenie Sądu przejaw rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadniało unieważnienie decyzji organu odwoławczego. To z kolei czyniło przedwczesnym wypowiadanie się co do merytorycznej oceny postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że pomimo, iż powyższe ustalenia prowadziły do wydania rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżących, to z uwagi na rażące naruszenie prawa, którego dopuściło się Kolegium, Sąd był upoważniony do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a.W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2025r. nr SKO-NP-4115-73/25 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium kierowało się art. 153 p.p.s.a., i związaniem oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie, zawartymi w treści wyroku – tu: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2025 r.Kolegium, podkreślając że warunkiem skuteczności czynności procesowej (wniesienia odwołania) jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, podjęło w postępowaniu wstępnym czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ powołał art. 129 § 1-3 k.p.a. określającego tryb i termin wnoszenia odwołania od decyzji administracyjnej, zgodnie z którym zasadą jest wnoszenie odwołania do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Następnie organ wyjaśnił zasady obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym, odwołując się przede wszystkim do art. 57 § 1-4 k.p.a. Wskazał, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Z kolei upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu, przy czym jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a). Organ podkreślił, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (zgodnie z zasadą ujętą w art. 42 § 1 k.p.a.). Dopiero w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 oraz § 2 (ten ostatni przepis stanowi, że pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej), a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3 art. 42). Następnie organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż decyzja organu l instancji z dnia 28 listopada 2023r., zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania, została odebrana w dniu 30 listopada 2023r. przez wnuka skarżącej A.P., jako dorosłego domownika, o czym świadczy podpis wraz z datą odbioru decyzji umieszczony na załączonym do akt zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej. W związku z tym decyzja z dnia 28 listopada 2023 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została prawidłowo doręczona stronie i doręczenie to było skuteczne. Ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie biegł od dnia następnego po dniu, w którym A.P. (dorosły domownik) odebrał decyzję organu I instancji, tj. od 1 grudnia 2023r., a upłynął w dniu 14 grudnia 2023r. (tj. w czwartek), który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Odwołanie od decyzji z dnia 28 listopada 2023r. wpłynęło do organu l instancji w dniu 16 stycznia 2024r. Z tego wynika, iż odwołanie strony zostało złożone po upływie terminu do jego skutecznego wniesienia, w związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, działając w oparciu o art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Od postanowienia tego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:- art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ odwoławczy zasady prowadzenia sprawy w sposób zgodny z prawem i na podstawie przepisów prawa i wydanie zaskarżonego postanowienia, podczas gdy wcześniejszymi czynnościami wprowadził stronę w uzasadnione przekonanie o skuteczności wniesionego odwołania;- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wprowadzenie przez organ odwoławczy skarżącej w błąd, gdyż we wcześniejszych pismach i czynnościach utwierdzał skarżącą w przekonaniu, że odwołanie zostało wniesione skutecznie, tym samym naruszając zasadę zaufania skarżącej do organu administracji publicznej;- art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącą prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym, bowiem wydając zaskarżone postanowienie uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie sprawy w drugiej instancji;- art. 43 k.p.a. poprzez uznanie, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została skutecznie odebrana przez dorosłego domownika w dniu 28 grudnia 2024 r., podczas gdy przesyłka została odebrana przez niepełnosprawnego w znacznym stopniu wnuka skarżącej – A.P.;- art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że został uchybiony termin do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, podczas gdy termin ten został zachowany przez stronę;- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niewykonanie przez organ odwoławczy swojego obowiązku, tj. rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie i w jej całokształcie.W oparciu o powyższe zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie zakażonego postanowienia.W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że w trakcie trwania sprawy, "było zwracane", że opiekuje się ona pełnoletnim wnukiem posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym zostało wskazane, że nie posiada zdolności do samodzielnej egzystencji. Wnuk jest wprawdzie pełnoletni, ale nie powinien odbierać korespondencji zaadresowanej na skarżącą. Z tej przyczyny nie jest zrozumiałe dla skarżącej, że decyzja organu I instancji odebrana przez jej wnuka została uznana przez organ II instancji za odebraną skutecznie przez stronę, podczas gdy to nie ona potwierdzała jej odbiór. Tym samym, zdaniem skarżącej, należy uznać, że doręczenie nie było skuteczne i termin nie zaczął biec w dniu 1 grudnia 2023 r., jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu. Odwołanie od decyzji zostało przez skarżącą złożone zaraz, gdy dowiedziała się o treści decyzji w terminie wskazanym w pouczeniu, zatem w jej ocenie termin do wniesienia odwołania został zachowany.Ponadto, strona wskazała, że Kolegium naruszyło zasady prowadzenia sprawy na podstawie przepisów prawa oraz zasadę zaufania obywatela do organu administracji publicznej. Skarżąca przywołała tezę w orzeczeniach sądów administracyjnych, zgodnie z którą zmienność poglądów prawnych wyrażonych na tle tego samego stanu faktycznego – od pozytywnego przez negatywne rozstrzygnięcie – jest działaniem niezgodnym z zasadą zaufania obywatela do organu administracji publicznej i wpływa ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli.W ocenie skarżącej postępowanie prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było niestaranne, co skutkowało pozbawieniem strony prawa do rzetelnego postępowania administracyjnego. Takim i czynnościami jak przyjęcie odwołania, merytoryczne rozpatrzenie sprawy i następnie wydanie decyzji, Kolegium wprowadziło skarżącą w uzasadnione przekonanie o skuteczności podejmowanych przez nią czynności. Strona podkreśliła, że organ zobowiązany jest do czuwania, aby strona w wyniku niedoinformowania nie poniosła szkody z uwagi na nieznajomość prawa. W niniejszej sprawie to Kolegium wykazało się nieznajomością przepisów, czym wprowadziło stronę w błąd, a konsekwencją tych działań jest zaskarżone postanowienie, przez które strona została pozbawiona możliwości dwuinstancyjnego merytorycznego rozpatrzenia mojej sprawy.Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 146 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.p.s.a. Z kolei w art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wyznaczył zakres przedmiotowy takiej kontroli, wskazując że obejmuje ona m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: "k.p.a."). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami, powołaną podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami.Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to odpowiada prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 20 sierpnia 2025 r., w którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji Wójta Gminy K. odmawiającej skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżone postanowienie jest konsekwencją wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1339/24, w którym Sąd stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 12 czerwca 2024r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. (odmawiającą skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego).W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r. sygn. akt II GSK 2101/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 631/25 – wyroki te, podobnie jak pozostałe orzeczenia wymienione w niniejszym uzasadnieniu są publikowane pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach: ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 550/11). Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12).Mając na uwadze powyższe należy przypomnieć, iż WSA w Krakowie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1339/24 przesądził, iż wywiedzione przez skarżącą odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu do jego wywiedzenia. W tym zakresie Sąd wskazał m.in., iż nie ulega wątpliwości, że decyzja Wójta Gminy Kamienica z dnia 28 listopada 2023 r. nr GOPS.5211.569.2023 została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 30 listopada 2023 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Skarżąca wniosła od tej decyzji odwołanie 16 stycznia 2024 r. co wynika z prezentaty urzędu.W świetle powyższego trafnie w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy w oparciu o akta sprawy ustalił, iż decyzja organu l instancji z dnia 28 listopada 2023r., zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania, została odebrana w dniu 30 listopada 2023r. przez wnuka skarżącej A.P., jako dorosłego domownika, o czym świadczy podpis wraz z datą odbioru decyzji umieszczony na załączonym do akt zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej. W związku z tym decyzja z dnia 28 listopada 2023 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została prawidłowo doręczona stronie i doręczenie to było skuteczne. Ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie biegł od dnia następnego po dniu, w którym A.P. (dorosły domownik) odebrał decyzję organu I instancji, tj. od 1 grudnia 2023r., a upłynął w dniu 14 grudnia 2023r. (tj. w czwartek), który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Odwołanie od decyzji z dnia 28 listopada 2023r. wpłynęło do organu l instancji w dniu 16 stycznia 2024r.W konsekwencji tych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu zobowiązane było w oparciu o dyspozycję art. 134 k.p.a. do wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 20 sierpnia 2025 r. po pierwsze realizuje zasadę związania, o której mowa w art.153 p.p.s.a., a nadto znajduje oparcie w zgromadzonych w sprawie dokumentach w postaci: zwrotnego potwierdzenia odbioru, złożonego osobiście przez skarżącą w organie I instancji odwołania oraz decyzji organu I instancji zawierającej prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia.Jednocześnie Sąd stwierdza, że nie znajdują uzasadnienia podnoszone w skardze zarzuty, których podstawą było negowanie przez skarżącą uznania, iż doręczenie skarżącej decyzji Wójta Gminy K. było skuteczne, w sytuacji gdy przesyłkę odebrał jej niepełnosprawny wnuk, co spowodowało, że termin do złożenia przez nią odwołania zaczął biec w dniu 1 grudnia 2023 r.Po pierwsze zarzuty te są spóźnione, na obecnym etapie postępowania sądowego, albowiem skuteczność doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji została przesądzona w wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1339/24. W przypadku więc zamiaru kwestionowania tego ustalenia, skarżąca winna podnieść przedmiotowy zarzut w ramach ewentualnej skargi kasacyjnej od w/w wyroku, czego jednak nie uczyniła.Po drugie należy zauważyć, iż z art. 43 k.p.a. wynika, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...). Domownikiem jest natomiast krewny lub powinowaty zamieszkujący wraz z adresatem pisma w jednym mieszkaniu lub domu, niezależnie od tego, czy prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe (por. teza nr 5 komentarza do art. 43 k.p.a. w: P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026). Należy także zauważyć, że z faktu podjęcia pisma przez dorosłego domownika i złożenia przez niego podpisu na potwierdzeniu odbioru wynika domniemanie podjęcia się przez tę osobę oddania pisma adresatowi (wyrok NSA z 24 października 1997 r., sygn. I SA/Gd 360/97; wyrok NSA z 14 marca 2007 r., sygn. II GSK 315/06 – za: P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, komentarz do art. 43 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się więc, że jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki i potwierdza jej odbiór własnym podpisem, to oznacza, że podjął się doręczenia przesyłki adresatowi (wyrok NSA z 1 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1098/10; postanowienie NSA z 8 listopada 2007 r., sygn. II GSK 192/07, wyrok WSA w Gliwicach z 22 sierpnia 2012 r. sygn. II SA/Gl 541/12 – za H. Knysiak-Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. III, WKP 2023, komentarz do art. 43, pkt 8).Sąd stwierdza, że wnuk skarżącej A.P. podpisał się czytelnie z imienia i nazwiska jako dorosły domownik, którego zastał w miejscu zamieszkania skarżącej doręczyciel Poczty Polskiej w dniu 30 listopada 2023 r. Podpis wraz z datą odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji umieszczony został na załączonym do akt zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej. Wskazane okoliczności doręczenia decyzji organu I instancji były znane WSA w Krakowie przy wydaniu orzeczenia z 14 kwietnia 2025 r. stwierdzającego nieważność decyzji organu odwoławczego W postępowaniu przed organem I instancji ujawniona była również okoliczność że wnuk skarżącej A. – "dorosły domownik" – jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Przy takim stanie rzeczy WSA w Krakowie w wyroku z 14 kwietnia 2025 r. stwierdził przekroczenie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, uznając tym samym doręczenie decyzji organu I instancji za skuteczne.Sąd stwierdza, że niepełnosprawność (dorosłego domownika – wnuka skarżącej A.P.) sama w sobie nie stanowi przeszkody dla uznania skuteczności doręczenia stronie przesyłki pocztowej. Nie jest to zresztą stanowisko odosobnione. Przykładowo w wyroku z 15 maja 2024 r. sygn. I GSK 482/23 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sam fakt, że osoby odbierające korespondencje są niepełnosprawne nie świadczy, iż jest to podstawa do obalenia domniemania o prawidłowości doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych w trybie art. 43 k.p.a. Doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi nie wymaga udzielenia mu pełnomocnictwa przez adresata. Przyjęcie zatem pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi (por. także wyrok NSA z 17 października 2017 r. o sygn. akt II OSK 2673/16; podobnie NSA w wyroku z 16 lipca 2013 r., sygn. II GSK 503).W oparciu o powyższe Sąd wywodzi, że dla uznania skuteczności doręczenia przesyłki pocztowej wystarczające jest, aby dorosły domownik potwierdził odbiór przesyłki własnym podpisem i był w stanie zrozumieć czynność odbioru pisma oraz obowiązek jego przekazania adresatowi. W realiach niniejszej sprawy skarżąca, stojąc na stanowisku, że niepełnosprawność wnuka, który odebrał przesyłkę, jest przeszkodą w faktycznym doręczeniu przesyłki (co czyniłoby takie doręczenie prawnie nieskutecznym), powinna wykazać tą okoliczność. Sąd stwierdza natomiast, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym takie wykazanie ze strony skarżącej nie miało miejsca. Skarżąca poza faktem, że jej pełnoletni wnuk jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, nie wskazała żadnych okoliczności, iż A.P. nie był zdolny do zrozumienia znaczenia ww. czynności odbioru pisma i obowiązku jego przekazania adresatowi, i tym samym, że nie mógł spełnić roli pośrednika w doręczeniu korespondencji do skarżącej.Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez Kolegium zasady zaufania skarżącej do organu administracji publicznej (art.8 k.p.a.) w wyniku wprowadzenia jej w błąd przez organ II instancji co do skuteczności złożonego przez nią odwołania, należy zauważyć, iż opisane przez skarżącą postępowanie SKOw Nowym Sączu, w wyniku wcześniejszej kontroli sądowoadministracyjnej zostało zakwestionowane przez tut. Sąd w wyroku z 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1339/24, co doprowadziło do stwierdzenia nieważności wydanej w niniejszej sprawie przez ww. organ odwoławczy decyzji z dnia 12 czerwca 2024 r. Jedyną przesłanką w tym zakresie pozostawał fakt przekroczenia przez skarżącą ustawowego, zawitego terminu do złożenia przedmiotowego środka zaskarżenia, czego nie dostrzegł rozpoznając sprawę organ odwoławczy. Tak więc w tym zakresie w przedmiotowym orzeczeniu tut. Sąd w istocie zajął zbieżne ze skarżącą stanowisko.Podnoszona jednak w tym zakresie na obecnym etapie postępowania argumentacja skarżącej pozostaje całkowicie irrelewantna dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia.W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku., orzekł jak w sentencji wyroku