Wyrok - III SA/Kr 1376/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 19 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Egzekucyjne postępowanie, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2025r. nr 1201-IEE.7113.2.143.2025.2.KJ w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie,Uchylono zaskarżone postanowienie. Egzekucyjne postępowanie, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2025r. nr 1201-IEE.7113.2.143.2025.2.KJ w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie,
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Grzegorz Klimek
Podstawa prawna
art. 12
kpa
art. 126
kpa
art. 138
kpa
art. 156
kpa
art. 107
kpa
art. 11
kpa
art. 15
kpa
art. 140
kpa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał w dniu 29 sierpnia 2025r. postanowienie nr 1201-IEE.7113.2.143.2025.2.KJ, którym utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 lipca 2025r. nr 1222-SEE.7113.343.2025 o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Myślenicach, jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku H.P. Podstawą prowadzonej egzekucji był tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach na zaległość - "grzywna celem przymuszenia + opłata egzekucyjna za wydanie postanowienia". Pismem z 25.07.2023r. organ egzekucyjny, przekazał tytuł wykonawczy wraz z aktami sprawy, zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej, który przejął postępowanie egzekucyjne. Wszystkie czynności egzekucyjne, które skutkowały naliczeniem kosztów egzekucyjnych, zostały przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Myślenicach.W wyniku działań egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 4.697,46 zł, które nie zostały ściągnięte od zobowiązanej. Dnia 26.03.2024r. na wniosek wierzyciela, postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem nr 1222-SEE.7113.111.2024 wydanym przez kolejny organ egzekucyjny. Wierzyciel nie wniósł o podjęcie postępowania przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania, dlatego organ egzekucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 w związku z art. 59 § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025r. poz. 132 dalej: "u.p.e.a.") - w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020r., w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 2070).Zawiadomieniem z 30.06.2025r., nr 1222-SEE.7113.343.2025 organ egzekucyjny, zawiadomił wierzyciela o tym, że ponosi on koszty egzekucyjne i podał wysokość tych kosztów. W odpowiedzi na złożony przez wierzyciela wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny wydał postanowienie z 30.07.2025r., o tym samym numerze, na mocy którego obciążono wierzyciela kwotą 4.697,46 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych. Dnia 06.08.2025r. wierzyciel wniósł zażalenie na wydane postanowienie dotyczące kosztów egzekucyjnych.Zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie. Zaskarżonemu postanowieniu wierzyciel, zarzucił błędne określenie wierzyciela bowiem postanowienie skierowano do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Myślenicach (jednostka pomocnicza), zamiast do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach, co miało skutkować nieskutecznym doręczeniem.Podniesiono naruszenie prawa materialnego wpływające na wynik sprawy, poprzez: błędną podstawę prawną - wskazano art. 64c § 3 u.p.e.a., zamiast art. 64c § 4 u.p.e.a. (koszty egzekucyjne po stronie wierzyciela); naruszenie art. 64c § 4 w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - obciążenie kosztami egzekucyjnymi według maksymalnych stawek, niezgodnych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28.06.2016r., sygn. SK 31/14 (Dz.U. 2016, poz. 1244); naruszenie art. 64 § 1 pkt 14, art. 64 § 10, art. 64b, art. 64b § 1 pkt 1 i pkt 15 u.p.e.a. - niezasadne obciążenie wierzyciela kosztami, mimo możliwości ich ściągnięcia w toku postępowania (2019-2023); ewentualnie - nieprawidłowe zaliczenie opłaty manipulacyjnej (art. 64c § 6 u.p.e.a.), niezgodnie z TK SK 31/14; naruszenie art. 64c § 4 w zw. z art. 64c § 1 u.p.e.a. - brak podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami.Zdaniem wierzyciela, naruszenie przepisów tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024r. poz. 572 dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez pominięcie całości materiału dowodowego oraz brak ustaleń, co do przesłanek obciążenia wierzyciela (art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), poprzez niewnikliwe prowadzenie sprawy mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego organ II instancji wydał postanowienie z dnia 29 sierpnia 2025r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie w sprawie kosztów obciążających wierzyciela składa się z części określającej wysokość tych kosztów. Zawiera się w nim również opis czynności i przewidzianych za nie opłat. W myśl art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Stosownie do dyspozycji art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a u.p.e.a. wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowiły koszty egzekucyjne. Postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość kosztów egzekucyjnych zostało wydane na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Jednocześnie w ustawie z 04.07.2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 1553, dalej: "u.z.u.p.e.a.") zawarto przepisy przejściowe (art. 6 i następne) regulujące zasady naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. 20.02.2021r. W art. 6 przyjęto, że w tych postępowaniach będą stosowane przepisy dotychczasowe z pewnymi modyfikacjami. Przepisy przejściowe (art. 7 u.z.u.p.e.a.) w zakresie opłaty manipulacyjnej powstałej na podstawie dotychczasowych przepisów art. 64 § 6 i § 7 u.p.e.a. ustaliły m.in. następującą zasadę jej poboru po 19.02.2021r. Mianowicie zgodnie z brzmieniem art. 7 u.z.u.p.e.a.: "niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż 100 zł na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 100 zł". Przepisy przejściowe w zakresie opłat za czynności egzekucyjne zawarte w art. 8 u.z.u.p.e.a. dotyczą opłat naliczonych na podstawie dotychczasowego art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz § 1a i 5 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie każdego tytułu wykonawczego. Przepisy przejściowe ustaliły m.in. następującą zasadę jej poboru po 19.02.2021r. Mianowicie niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed 20.02.2021r. opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w wysokości wyższej niż 40.000,00 zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, pobiera się w wysokości 40.000,00 zł.Z kolei przepis art. 10 u.z.u.p.e.a. stanowi, że przepisy art. 7-9 u.z.u.p.e.a. stosuje się również do kosztów egzekucyjnych wynikających z doręczonego zawiadomienia albo ostatecznego postanowienia, o którym mowa w art. 64c § 6a i § 7 u.p.e.a. zmienionej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. W takim przypadku wysokość kosztów egzekucyjnych również powinna podlegać ograniczeniu. Zgodnie z u.z.u.p.e.a. kwestia przeliczenia kosztów jest niezależna od tego czy toczy się egzekucja, czy też została umorzona.Zasadą postępowania egzekucyjnego w administracji jest, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Zasada ta jest jednak w ściśle oznaczonych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Zauważono, że ustawodawca przez użycie w treści art. 64c § 4 u.p.e.a. zwrotu: "wierzyciel pokrywa", nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie. Organ egzekucyjny w takim przypadku ma obowiązek obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Unormowanie to nie stanowi o przyczynach, na skutek których koszty nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego, nie wymienia też powodów faktycznych i prawnych obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W szczególności zaś przepis ten nie wskazuje, że w przypadku, gdy koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego z powodów faktycznych, to wbrew art. 64c § 4 u.p.e.a. nie pokrywa ich też wierzyciel. Uregulowanie zawarte w powyższym przepisie wyklucza uznanie, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny posiada w stosunku do zobowiązanego wierzytelność o zapłatę kosztów egzekucyjnych. Wierzytelność ta istniała wobec zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego i miała podstawę w tytule wykonawczym wystawionym przez wierzyciela dochodzonej w tym postępowaniu należności pieniężnej.Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie ma już podstawy do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, stąd zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest wierzyciel należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym, zgodnie z przepisem art. 64c § 4 u.p.e.a. Powyższy pogląd podziela orzecznictwo sądów administracyjnych.W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego 13.10.2017 roku. Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne rozpoczęto przed nowelizacją ustawy egzekucyjnej, a zakończono już po jej wejściu w życie, dlatego w tej sytuacji należało stosować przepisy sprzed nowelizacji. Wierzyciel nie wystąpił z wnioskiem o podjęcie postępowania egzekucyjnego przed upływem 12 miesięcy od momentu zawieszenia tego postępowania, w związku z czym organ egzekucyjny nie mógł kontynuować egzekucji wobec zobowiązanej ani naliczać dalszych kosztów egzekucyjnych. Na tej podstawie organ egzekucyjny, wydał postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi z powodu braku podjęcia postępowania egzekucyjnego w wymaganym terminie, które zaskarżył wierzyciel kwestionując konieczność ponoszenia kosztów egzekucyjnych oraz ustalenie kwoty należnych opłat egzekucyjnych.Zdaniem organu II instancji nie mogą stanowić podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia wskazane przez wierzyciela indywidualne okoliczności sprawy, o których mowa w zażaleniu. W ocenie organu odwoławczego, zarzuty dotyczące błędnego oznaczenia wierzyciela, niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego odnoszących się do kosztów oraz zarzuty proceduralne związane z niepełnym rozpoznaniem materiału dowodowego i błędnym ustaleniem przesłanek obciążenia kosztami, biorąc pod uwagę całość materiału sprawy, nie wykazują znamion istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia i tym samym nie uzasadniają zmiany postanowienia w przedmiocie kosztów.W świetle powyższego Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca postanowieniu organu II instancji zarzuciła:1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:- art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wobec:- zaniechania rozpatrzenia zarzutów treści zażalenia w zakresie niepełnego określenia wierzyciela, poprzez skierowanie postanowienia organu I instancji do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Myślenicach, który jest aparatem pomocniczym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach, a nie do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach, co skutkuje błędnym określeniem wierzyciela i dalej brakiem skutecznego doręczenia postanowienia organu I instancji,- braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie podstaw do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela, ewentualnie określenia rzeczywistych i adekwatnych kosztów postępowania egzekucyjnego, którymi obciążono wierzyciela, bez uwzględnienia w orzeczeniu wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016r., poz. 1244),- wobec przywołania przepisów przejściowych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019.1553) bez odniesienia ich do wysokości nałożonych kosztów egzekucyjnych, a jedynie poprzestanie na zacytowaniu przepisów,- art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie i pominięcie zarzutów wskazanych w treści zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 lipca 2025r., znak: 1222-SEE.7113.343.2025,- pominięcie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia rozpatrzenia wniesionego zarzutu wobec postanowienia organu I instancji, którym zarzucono błędne wskazanie podstawy prawnej postanowienia - art. 64c §3 u.p.e.a. dotyczącego wszczęcia i prowadzenia egzekucji niezgodne z prawem, gdy w rzeczywistości, jak wynika z uzasadnienia postanowienia jego podstawą winien być art. 64c §4 u.p.e.a. wskazujący, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 64c § 4 w związku z art. 64 §1 pkt 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 20.02.2021r. w związku z art. 6-10 u.z.u.p.e.a., poprzez obciążenie wierzyciela kosztami zajęcia innych wierzytelności, wobec oparcia wyliczenia kosztów egzekucyjnych, według zasad określonych w tych przepisach, a więc w maksymalnej wysokości o niekonstytucyjny przepis art. 64 §1 pkt 4 w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, a co za tym idzie nieuwzględnienie w orzeczeniu wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016r., poz. 1244). Prawidłowe zastosowanie regulacji z art. 7 i art. 8 ustawy nowelizującej wymaga w pierwszej kolejności wyliczenia wysokości kosztów egzekucyjnych według zasad obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (wynika to wprost z art. 7 i art. 8 ust. 1 tej ustawy), a zatem stosując zalecenia Trybunału Konstytucyjnego. Wejście w życie ustawy nowelizującej tego obowiązku nie wyeliminowało. Dopiero, gdy tak ustalone koszty przekraczają limity wynikające z przepisów międzyczasowych (art. 7 i art. 8 ustawy nowelizującej) należy je ograniczyć do poziomu 100 zł (opłata manipulacyjna) albo 40.000 (opłata za czynności egzekucyjne),- art. 64 §1 pkt 14. art. 64 §10, art. 64b, art. 64b §1 pkt 1 i art. 64b §1 pkt 15 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 20.02.2021r. w związku z art. 6-10 u.z.u.p.e.a. wobec obciążenia wierzyciela wskazanymi kwotami z uwagi na brak możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanej wobec zawieszenia i umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, gdy w istocie kwoty przywołanych wierzytelności powstały głównie w latach 2019 - 2023, a więc w dacie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i możliwości ich ściągnięcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej,- braku zaliczenia na poczet orzeczonych kosztów postępowania pobranej opłaty manipulacyjnej na podstawie art. 64c §6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 20.02.2021r. w związku z art. 6-10 u.z.u.p.e.a. w maksymalnej wysokości, a więc niezgodnie z Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016r., poz. 1244),- art. 64c § 4 w związku z art. 64c § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 20.02.2021r. w związku z art. 6-10 u.z.u.p.e.a. wobec przyjęcia podstaw do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela.W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa w tym zakresie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026r., poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawiera ono wady, powodujące konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga zasługuje na uwzględnienie.Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2025r., nr 1201-IEE.7113.2.143.2025.2.KJ, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 lipca 2025r., nr 1222-SEE.7113.343.2025 o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.Jak wynika z akt, w badanej sprawie obciążono wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 4697,46 zł, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...] , obejmującego zaległość - "grzywna celem przymuszenia + opłata egzekucyjna za wydanie postanowienia" wobec zobowiązanej – H.P.Sąd zauważa, że w kontrolowanej sprawie strona skarżąca zasadnie zarzuciła, że organ nie odniósł się do zarzutów wskazanych treścią zażalenia z dnia 6 sierpnia 2025r. na postanowienie organu I instancji.W szczególności organ II instancji nie odniósł się do zarzutów dotyczących braku uwzględnienia materii wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 (Dz.U.2016.1244), którym uznano w części za niekonstytucyjne regulacje art. 64 u.p.e.a.Dodatkowo w zaskarżonym postanowieniu pominięto treść powyższego rozstrzygnięcia i wynikającego z niego obowiązku określenia kosztów egzekucyjnych, jako rzeczywistych i adekwatnych do podjętych działań przez organ, a nie przyjmowanych kosztów egzekucyjnych w maksymalnej wysokości.Wskazać należy, że organ, jako podstawę materialnoprawną kontrolowanego postanowienia podał art. 17, art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 art. 64c § 1 i § 3 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025r. poz. 132 dalej: "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym przed 20.02.2021r. w związku z art. 6, art. 7 ustawy z 4 lipca 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 1553, dalej: "u.z.u.p.e.a.").Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca zarzuciła, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnej podstawie prawnej - art. 64c § 3 u.p.e.a. dotyczącego wszczęcia i prowadzenie egzekucji niezgodne z prawem, gdy w rzeczywistości jak wynika z uzasadnienia postanowienia, jego podstawą powinien być art. 64c §4 u.p.e.a. wskazujący, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Kolejno przywołując treść przepisów przejściowych art. 6 i kolejnych w brzmieniu ustawy obowiązującym przed 20.02.2021 r. w związku z art. 6-10 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019.1553) organ nie odniósł ich wprost do dokonanych wyliczeń kosztów egzekucyjnych, a jedynie przywołał ich treść nie dopełniając obowiązku wskazania w uzasadnieniu postanowienia zasadności określonych kosztów postępowania egzekucyjnego.W świetle powyższego zauważenia wymaga, że z dniem 20 lutego 2021r. nastąpiła zmiana stanu prawnego w związku z nowelizacją przepisów u.p.e.a. na mocy ustawy z 4 lipca 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r. poz. 1553 z późn. zm.). W stanie prawnym od 20 lutego 2021r. przewidziano w art. 64 § 1 u.p.e.a., że opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego będzie wynosić 40 zł, zaś w przypadku wszczęcia egzekucji 100 zł. Ponadto w myśl art. 64 § 2 u.p.e.a. obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej będzie powstawał z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego. W art. 64 § 3 u.p.e.a. uregulowano ponadto sytuacje, w których nie powstanie obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej.Wskazując na podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, należy również mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016r. poz. 1244; OTK-A 2016/51), Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. Z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest nieograniczona i istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów. W konkluzji swoich wywodów Trybunał stwierdził, że dla właściwej realizacji wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku, określić m.in. maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.W zakresie oceny charakteru wyroku Trybunału i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych konstytucyjnie przepisów u.p.e.a., należy odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2018r. o sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym i nie powoduje on utraty mocy badanego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie przepis może, a nawet musi, być nadal stosowany przez adresatów zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału.Przypomnieć w związku z tym należy, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, co do zasady nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych. Uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie uwzględnia się sytuacji indywidualnego podmiotu, który opłaty uiszcza. Trybunał zaakceptował, że skoro stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości kwoty podlegającej egzekucji, to nie zawsze tak określona opłata będzie w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań. Trybunał wskazał jednak, że brak określenia górnej granicy opłaty manipulacyjnej powoduje, że w wypadku należności o znacznej wartości następuje zachwianie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością opłat, które stają się niejako sankcją pieniężną. Z rozważań Trybunału wynika, że przed tego typu sytuacją chronić ma mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.Redukowanie kosztów egzekucyjnych według zasad wskazanych w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej może nastąpić tylko wówczas, gdy koszty te powstały wcześniej (przed wejściem w życie tej ustawy), czyli powinno być poprzedzone procesem ustalenia ich w prawidłowej wysokości. Na wstępie, proces ten powinien bowiem zostać przeprowadzony według dawnych zasad, to jest z uwzględnieniem przepisów obowiązujących przed ich zmianą oraz zaleceń Trybunału Konstytucyjnego w wyroku w sprawie SK 31/14. Inaczej mówiąc, prawidłowe zastosowanie regulacji z art. 7 i art. 8 ustawy nowelizującej wymaga w pierwszej kolejności wyliczenia wysokości kosztów egzekucyjnych według zasad obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (wynika to wprost z art. 7 i art. 8 ust. 1 tej ustawy), a zatem stosując zalecenia Trybunału Konstytucyjnego. Wejście w życie ustawy nowelizującej tego obowiązku nie wyeliminowało. Dopiero, gdy tak ustalone koszty przekraczają limity wynikające z przepisów międzyczasowych (art. 7 i art. 8 ustawy nowelizującej), należy je ograniczyć do poziomu 100 zł (opłata manipulacyjna) albo 40.000 (opłata za czynności egzekucyjne).W kontekście powyższych wywodów, należy zaaprobować stanowisko strony skarżącej, że skoro stan faktyczny i stan prawny badanej sprawy dotyczy przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, to organ, rozpatrując sprawę powinien, obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, wziąć pod uwagę stanowisko w tym wyroku wyrażone.W konsekwencji, rację ma strona skarżąca zarzucając, że - przywołując treść przepisów przejściowych art. 6 i kolejnych w brzmieniu ustawy obowiązującym przed 20.02.2021r. w związku z art. 6-10 ustawy z dnia 04.07.2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019.1553) - organ nie odniósł ich wprost do dokonanych wyliczeń kosztów egzekucyjnych, a jedynie przywołał ich treść nie dopełniając obowiązku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności określonych kosztów postępowania egzekucyjnego.Rozpatrując zatem zasadność i przede wszystkim wysokość kosztów egzekucyjnych nałożonych na wierzyciela, organ powinien uwzględnić, że jakkolwiek opłaty ustalane przez organy egzekucyjne są konsekwencją prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem następstwem braku dobrowolnego wykonania świadczenia przez zobowiązanego, to jednak wysokość tych opłat, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.W badanej sprawie organ w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do meritum problemu, a więc sposobu wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego w stosunku do rzeczywiście poniesionych nakładów, trwając przy stanowisku, iż orzeczenie maksymalnych kosztów wynikający z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wystarczające i zgodne z brzmieniem cytowanych regulacji art. 64. Zatem odwołując się do art. 190 § 4 Konstytucji RP, który stanowi, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, należy przyjąć, iż dokonane wyliczenie przez organ zostało oparte o niekonstytucyjną podstawę prawną, a tym samym nie może stanowić o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, a już z pewnością nie w wysokości nieodzwierciedlającej rzeczywiście poniesionych nakładów pracy i kosztów.Dopełniając powyższe wskazać należy, że ww. uchybienia proceduralne organu rozpoznającego sprawę, skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy - tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego - musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja/ postanowienie musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji/ postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji/ postanowienia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego dane rozstrzygnięcie oraz motywów tego rozstrzygnięcia.Podkreślenia wymaga, że zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane, czego zabrakło na gruncie badanej sprawy.Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję/postanowienie - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W zaskarżonym postanowieniu opisanych wyżej elementów zabrakło.Poza tym zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy (zażaleniowy) w wyniku wniesionego odwołania/zażalenia zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Organ odwoławczy/ zażaleniowy jest tak samo jak organ pierwszej instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) związany art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Powinien więc ocenić wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy. Organ wyższego stopnia ma obowiązek również rozpoznać wszystkie zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a.W konsekwencji - rozpoznając sprawę ponownie, organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie wskazane i omówione zastrzeżenia, w szczególności powinien uwzględnić wskazania wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016r. poz. 1244; OTK-A 2016/51). Organ powinien uwzględnić skutki tego orzeczenia w treści swojego rozstrzygnięcia, natomiast w uzasadnieniu postanowienia powinien uzasadnić wysokość nałożonych kosztów w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, czego trudno dostrzec w zaskarżonym postanowieniu. W tym zakresie organ powinien uzasadnić przyjęte wyliczenia, określić czasochłonność i koszty podjętych działań. A ponadto organ powinien odnieść się do zarzutów strony skarżącej, zawartych w zażaleniu i wyjaśnić, w oparciu o jakie przesłanki podjął swoje rozstrzygnięcie w sprawie. Powyższe powinno nastąpić z uwzględnieniem zasad wynikających z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z prawidłowym zastosowaniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz z uwzględnieniem wskazań, wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14.Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, zobowiązując organ do uwzględnienia powyższej argumentacji (pkt I wyroku). Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026r., poz. 118) – Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu kwotę 580 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony skarżącej przez pełnomocnika – radcę prawnego w wysokości 480 zł oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł (pkt II wyroku).. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026r., poz. 118) – Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu kwotę 580 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony skarżącej przez pełnomocnika – radcę prawnego w wysokości 480 zł oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł (pkt II wyroku).