sygn. VI SA/Wa 1705/24 25 czerwca 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Wyrok - VI SA/Wa 1705/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 25 czerwca 2025

Teza
Oddalono skargę. Drogi publiczne, transport drogowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja z [...] kwietOddalono skargę. Drogi publiczne, transport drogowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja z [...] kwiet
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 25 czerwca 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący Anna Fyda-Kawula.Dorota Dziedzic-Chojnacka
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

UZASADNIENIE
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja z [...] kwietnia 2024 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zwanego dalej: "GITD", który po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – złożonego przez A. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. UL. [...] [...] [...] [...] -[...], zwanego dalej: "skarżącym" lub "użytkownikiem" – utrzymał w mocy własną decyzję z 18 grudnia 2023 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł.Podstawę prawną skarżonej decyzji stanowi art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., zwanej dalej: "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320, zwanej dalej: "udp") oraz załącznika nr 1 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., zwanej dalej: "utd").W uzasadnieniu ww. decyzji z [...] kwietnia 2024 r. GITD wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku numer 1 pkt 2 lit. a do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.W dniu 23 marca 2023 r. o godzinie 05:04 urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym SPOE_A2_0262_04 znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) – węzeł [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego i zapisany pod numerem ewidencyjnym INC202301579171.W wyniku dokonanej kontroli stwierdzono, że ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność poboru opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem. Na koncie użytkownika typu przedpłaconego nie znajdowały się jednak środki umożliwiające pokrycie należnej opłaty. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna.Na podstawie danych zawartych w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony. Ponadto, w oparciu o dane zawarte w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną organ prowadzący postępowanie ustalił, że na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący posiadaczem ww. pojazdu samochodowego, tj. skarżący.Odcinek drogi krajowej nr [...] [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...], po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu 23 marca 2023 r. został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 2 lit. a do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej.Na podstawie uzyskanych informacji organ ustalił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w SPOE-KAS w dniu 29 września 2021 r. (identyfikator pojazdu 650420). Do pojazdu zostało przypisane urządzenie pokładowe o numerze Z21-CK65ZZ-1, z którym nawiązano relację 8 października 2021 r. o godzinie 01:58. Jednocześnie opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 23 marca 2023 r. o godzinie 05:04 po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) – węzeł [...]nie została uiszczona. Na koncie użytkownika nie znajdowały się środki na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował umowę po stwierdzonym naruszeniu 3 kwietnia 2023 r. o godzinie 16:23 na kwotę 1000 zł przez aplikację mobilną.Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie: informacji zarejestrowanych w ramach kontroli stacjonarnej, zapisu ewidencyjnego INC202301579171, danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), danych systemu elektronicznego poboru opłat e-TOLL CRM SERVICE, pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu z 25 września 2023 r. oraz wyjaśnień użytkownika zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.GITD, po omówieniu przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawie, wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że korzystający z dróg publicznych zarejestrował pojazd w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) na koncie typu pre-pay. Jednakże wniesiona przez skarżącego przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów oraz nie uiścił on opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia kontrolowanego przejazdu. Opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 23 marca 2023 r. o godzinie 05:04 po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) – węzeł [...] nie została uiszczona, gdyż na koncie użytkownika nie znajdowały się środki na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował bowiem umowę dopiero po stwierdzonym naruszeniu, tj. 3 kwietnia 2023 r. o godzinie 16:23 na kwotę 1000 zł przez aplikację mobilną.Organ podkreślił, że skarżący wpłacał zbyt małe kwoty w stosunku do ilości przejazdów wykonywanych po drogach płatnych przez ww. pojazd. Dlatego, zdaniem organu, skarżący nie zadbał o to, żeby na jego koncie SPOE-KAS znalazły się środki pieniężne w wysokości pozwalającej na uiszczenie opłaty elektronicznej za planowany przejazd oraz nie doładował konta użytkownika w wysokości umożliwiającej pobranie zaległej opłaty w ciągu 3 dni od zakończenia kontrolowanego przejazdu. Organ wskazał, przy tym że przedmiotowa decyzja została wydana przede wszystkim w oparciu materiał dowodowy m.in. zapisu ewidencyjnego nr INC202301579171 oraz danych z systemu elektronicznego poboru opłat e-TOLL CRM SERYICE.Odnosząc się do zarzutu użytkownika, że sporny przejazd był wykonywany w ramach pomocy humanitarnej na rzecz Ukrainy; zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Infrastruktury, że przewozy te są zwolnione z opłat drogowych w systemie e-Toll, organ wskazał, że 10 marca 2022 r. na stronie internetowej operatora sytemu e-Toll (https://etoll.gov.pl) został zamieszony komunikat "Prosimy o zapoznanie się z komunikatem na stronie Ministerstwa Infrastruktury w sprawie umożliwienia pojazdom przewożącym pomoc humanitarną przejazdu przez teren Polski bez kary za brak uiszczonej opłaty w systemie e-TOLL: Ułatwienia w przemieszczaniu się transportów humanitarnych po drogach płatnych".Zgodnie z komunikatem zamieszczonym na stronie Ministerstwa Infrastruktury w dniu 9 marca 2022 r. każda instytucja i organizacja planująca przejazd pojazdu lub konwoju z pomocą humanitarną przez terytorium Rzeczpospolitej Polskiej proszona była o przekazanie następujących informacji:– dane kontaktowe (adres siedziby, adres poczty e-mail, telefon kontaktowy),– wskazanie kraju, w którym pojazd jest zarejestrowany,– ewentualnie, o ile to możliwe: trasa przejazdu, orientacyjny okres przejazdu przez terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (w obydwu kierunkach),– nazwę organizacji.W celu uzyskania możliwości przejazdu bez sankcji w postaci kary za brak uiszczonej opłaty w systemie e-TOLL, wyżej wymienione informacje należało przekazać do Ministerstwa Infrastruktury w formie mailowej na adres: humanitarianaid@mi.gov.pl. Informacja o wykonywanym transporcie humanitarnym była przekazywana do GITD, gdzie pracownicy Biura Kontroli Opłaty Elektronicznej aktualizują bazę transportów humanitarnych zwolnionych z opłaty w systemie e-TOLL. Po wpisaniu informacji do bazy i po pojawieniu się oznaczonego przejazdu na drogach objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej przejazd bez opłaty nie był karany. Skarżący nie dostosował się do powyższych informacji przekazanych przez Ministerstwo Infrastruktury, dlatego organ był zmuszony nałożyć karę pieniężną za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.W ocenie GITD, przedłożona przez użytkownika kserokopia zaświadczenia z Urzędu Miasta L z 11 grudnia 2023 r. wskazująca, że w okresie od 1 marca 2023 r. do 10 września 2023 r. realizował przewóz drogowy w ramach krajowego oraz międzynarodowego transportu pomocy humanitarnej na rzecz Urzędu Miasta L dla Ukrainy, nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że w dniu naruszenia tj. 23 marca 2023 r., skarżący wykonywał przewóz humanitarny, nie zgłaszając zgodnie z wytycznymi tego przejazdu w Ministerstwie Infrastruktury.Organ podkreślił również, że jeżeli strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakimi było w przypadku konta skarżącego typu pre-pay zasilanie konta użytkownika środkami, to w żadnym razie nie można mówić o działaniu siły wyższej w rozumieniu art. 189e kpa czy znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 kpa. GITD zaznaczył, że wobec skarżącego stwierdzono wielokrotne naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zdaniem organu, wielokrotne naruszanie tego samego obowiązku przez stronę potwierdza zaś, że strona w sposób znaczący naruszyła dobro chronione prawem, a to wyklucza możliwość zastosowania wobec strony instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ponadto, wielokrotne popełnienie naruszenia jest argumentem, który przemawia przeciwko przyjęciu zaistnienia w sprawie przesłanki znikomości naruszenia. W ocenie organu, fakt, że przez dłuższy czas skarżący wykonywał przejazdy bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej świadczy jedynie o niedbałości strony. Przez tego typu zaniedbanie miało miejsce wielokrotne naruszenie przepisów prawa, co sprawia zdaniem organu, że skala naruszeń musi zostać oceniona jako znaczna.Wspomniana na wstępie decyzja GIDT stała się przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:a) art. 107 § 3 kpa, polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji przez brak odniesienia się do tego, że skarżący wykonywał przewóz humanitarny,b) art. 7, art 77 § 1 i art 80 kpa przez niepodjęcie przez organ niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na niezwróceniu się do Urzędu Miasta L celem wykazania, czy skarżący wykonywał w dacie 30 marca 2023 r. (zapis oryginalny – przyp. Sądu) przewóz humanitarny na rzecz tego podmiotu,c) art. 7, art. 8 i art. 9 kpa przez ich niezastosowanie i nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, nie mając na względzie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli,d) art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 kpa przez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek niewskazania w skarżonej decyzji na podstawie, jakich dowodów organ przyjął, że skarżący nie wykonywał 30 marca 2023 roku (zapis oryginalny – przyp. Sądu) przewozu humanitarnego.W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości, przedstawiając w skardze argumenty na ich poparcie.W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie.W piśmie z 27 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego rozszerzył zarzuty skargi, ponosząc ponadto naruszenie:a) art. 13n udp przez niezasadne niezastosowanie i wszczęcie postępowania przez organ po upływie 9 miesięcy od dnia, w którym dojść miało do popełnienia naruszenia w zakresie rzekomego naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13k udp, w sytuacji gdy postępowanie winno zostać umorzone;b) art. 13 ust. 5 udp przez niezasadnie niezastosowanie i obciążenie skarżącego karą pieniężną w wysokości 1 500 zł za wykonany przejazd z naruszeniem obowiązku zapłaty, w sytuacji gdy skarżący wykonywał przejazd humanitarny, w przypadku którego następuje zwolnienie z opłaty.W związku z powyższym pełnomocnik wniósł "o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania wywołanego niniejszą skargą".Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Skarga podlega oddaleniu.Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy utd. W myśl art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z kolei z art. 13ha ust. 1 udp wynika, że powyższe opłaty (zwane opłatami elektronicznymi) są pobierane za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie upoważnienia określonego w art. 13ha ust. 6 udp. Okoliczność, że kontrolowany przejazd był wykonywany po drodze określonej w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty jest niesporna.W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przyjmuje się natomiast, że odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA z: 23 kwietnia 2024 r. II GSK 151/21; z 18 października 2017 r. II GSK 3521/15). Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. Przesłankami tej odpowiedzialności są jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz nieuiszczenie opłaty za ten przejazd i to te przesłanki muszą zostać wykazane przez organ w postępowaniu dotyczącym naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Sąd uznał bowiem, że poczynione przez organ ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a dokonana przez GITD ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi zastrzeżeń. Stanowisko wyrażone w spornej decyzji organu zostało bowiem uzasadnione, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa. ponadto, z akt administracyjnych sprawy wynika, że GITD zapewnił skarżącemu prawo czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 10 § 1 kpa, oraz zawiadomił go o prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez użytkownika nie mogły wywołać pożądanego przezeń skutku w postaci wzruszenia skarżonej decyzji. Z treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji publicznej zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ona sama środków takich nie przedstawia. Co prawda, postępowanie dowodowe w postępowaniach administracyjnych wszczynanych z urzędu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, jest skonstruowane w taki sposób, że ciężar dowodu spoczywa na organie, jednakże nie oznacza to, że strona może pozostawać bierna, tym bardziej jeśli twierdzi przeciwnie niż organ. Dotyczy to zaś zwłaszcza przypadków, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Dlatego powinna ona wykazać się aktywnością w dowodzeniu swoich racji. Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo NSA, w którym akcentuje się, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por. wyroki NSA z: 20 sierpnia 2014 r. II FSK 2104/12; 27 sierpnia 2013 r. II FSK 2609/11). Nie można więc w takim przypadku, wbrew oczekiwaniom skarżącego, założyć, że ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji publicznej spoczywa na tych organach (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2023 r. I OSK 1338/22).Z tego względu skarżący nie może skutecznie czynić zarzutu organowi, że ten nie zwrócił się do Urzędu Miasta L celem wykazania, że wykonywał on 23 marca 2023 r. przewóz humanitarny na rzecz tego podmiotu, ponieważ leżało to w jego gestii. GITD zweryfikowało we własnej bazie transportów humanitarnych zwolnionych z opłaty w systemie e-TOLL, czy Ministerstwo Infrastruktury przekazało informację dotyczącą spornego przejazdu, zgodnie z komunikatem z 9 marca 2022 r., który upubliczniono na stronie internetowej operatora sytemu e-Toll (https://etoll.gov.pl). Taka informacja nie została jednak wpisana do bazy. Skarżący, jako podmiot profesjonalny, winien był natomiast dopilnować, aby ww. organizacja dopełniła niezbędnych formalności, aby przejazd z pomocą humanitarną na drogach objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej bez opłaty nie był karany. Skarżący bezzasadnie twierdzi zatem, że to organ nie wskazał, na podstawie jakich dowodów przyjął, że użytkownik nie wykonywał 23 marca 2023 r. przewozu humanitarnego, podczas gdy to on nie wykazał okoliczności przeciwnej. W szczególności nie udało mu się zaprzeczyć informacjom przekazanym do bazy transportów humanitarnych prowadzonej przez GITD, w której nie figuruje adnotacja dotycząca spornego przejazdu, co znalazło odzwierciedlenie na stronach 12 i 13 uzasadnienia skarżonej decyzji.Przy rozpoznawaniu niniejszej skargi należy natomiast pamiętać, że przepisy utd i udp nie przewidują ogólnej reguły zwolnienia z mocy prawa przejazdu pojazdu lub konwoju z pomocą humanitarną przez terytorium RP. Zgodnie wprawdzie z art. 13 ust. 5 i 6 udp, korzystający z drogi publicznej jest zwolniony z opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 1 [postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania lub w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania] i ust. 2 [przejazdy przez obiekty mostowe i tunele zlokalizowane w ciągach dróg publicznych, przeprawy promowe na drogach publicznych], w przypadku wykonywania przez niego przejazdu w ramach pomocy humanitarnej lub medycznej, jednak zwolnienie takie następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez ministra właściwego do spraw transportu, na wniosek podmiotu występującego o takie zwolnienie. Zwolnienie to nie dość więc, że warunkowane jest uzyskaniem stosownej decyzji administracyjnej, to obejmuje jednak tylko pewną kategorię opłat związanych z postojem pojazdów samochodowych na drogach publicznych, przejazdem przez obiekty mostowe i tunele zlokalizowane w ciągach dróg publicznych oraz przeprawą promową na drogach publicznych.Zwolnienie korzystającego z dróg publicznych od obowiązku ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych wynika zatem wyłącznie z "dobrej woli" Państwa, które w określonych sytuacjach, jak np. stan klęski żywiołowej wywołany powodzią, rezygnuje z sankcji w postaci kary za brak uiszczonej opłaty w systemie e-TOLL, tj. godzi się na uszczuplenie dochodów Państwa, które zasilają fundusz drogowy i przeznaczone są na utrzymanie i budowę dróg. Zwolnienie tego rodzaju nie wynika jednak z mocy art. 13 ust. 5 udp, jak błędnie podnosi pełnomocnik skarżącego.Dotychczasowa praktyka Państwa wskazuje nadto, że skorzystanie przez korzystającego z dróg publicznych z dobrodziejstwa w postaci zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych każdorazowo wymaga dokonania przez korzystającego stosownego zgłoszenia do Ministerstwa Infrastruktury albo GITD (zob. wydruki komunikatów upublicznionych na stronie internetowej operatora sytemu e-Toll, k. 59 i 60 akt sądowych sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1701/24). W stanie niniejszej sprawy skarżący nie wykazał jednak, aby wymóg ten został spełniony przez instytucję organizującą sporny przejazd z pomocą humanitarną przez terytorium RP albo aby takie zgłoszenie zostało przesłane przez niego, co wynika z informacji przekazanych do bazy transportów humanitarnych prowadzonej przez GITD. Organ słusznie podnosi, przy tym że przedstawiona przez użytkownika kopia zaświadczenia z Urzędu Miasta L z 11 grudnia 2023 r. wskazującego, że w okresie od 1 marca 2023 r. do 10 września 2023 r. realizował on przewóz drogowy w ramach krajowego oraz międzynarodowego transportu pomocy humanitarnej na rzecz Urzędu Miasta L dla Ukrainy, nie pozwala na stwierdzenie, że w dniu naruszenia, tj. 23 marca 2023 r., faktycznie wykonywał on przewóz humanitarny na rzecz tego podmiotu, abstrahując od faktu, że zaświadczenie to nie potwierdza dokonania zgłoszenia zgodnie z ww. komunikatem.Dowodem na powyższą okoliczność nie mogło być także przedstawione przez pełnomocnika skarżącego pismo M. G. z 22 kwietnia 2022 r. (k. 48 akt sądowych). Skarżący, przedkładając dokument sporządzony w języku obcym, miał bowiem obowiązek przedstawić ich tłumaczenie, ponieważ to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które mogą wpłynąć – jej zdaniem na rozstrzygnięcie – w takiej formie, aby dowód z dokumentu był czytelny. Przypomnieć należy zaś, za ugruntowanym stanowiskiem NSA, że w myśl art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w RP jest język polski (zob. m.in. wyrok NSA z 10 października 2008 r. I GSK 1088/07), co obligowało skarżącego zatem do przedłożenia Sądowi tłumaczenia przysięgłego ww. pisma.Jak wskazuje się w doktrynie, w postępowaniu o udzielenie zwolnienia z opłat w ramach pomocy humanitarnej lub medycznej, o którym mowa w art. 13 ust. 5 i 6 udp, możliwe jest odwołanie się do art. 35–36 utd i rozporządzenia wydanego na podstawie tego ostatniego przepisu (M. Burtowy [w:] Drogi publiczne. Komentarz, Warszawa 2022, art. 13, LEX/el.). W ocenie Sądu, nie sposób przyjąć jednak, aby ww. zaświadczenie spełniało chociaż wymogi dla dokumentów potwierdzających wykonywanie przez przedsiębiorcę przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 listopada 2002 r. w sprawie określenia dokumentów potwierdzających wykonywanie przez przedsiębiorcę przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej (Dz.U. z 2002 r. Nr 199 poz. 1676).Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 listopada 2002 r., dokumentem potwierdzającym wykonywanie przez przedsiębiorcę przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej jest oświadczenie wystawione przez organizatora danego przewozu, które powinno zawierać w szczególności termin organizowanego przewozu oraz określenie trasy przejazdu po terytorium RP, a w przypadku międzynarodowego transportu drogowego również wskazanie przejść granicznych, przez które nastąpi przekroczenie granicy państwowej. Przedłożona przez skarżącego kopia zaświadczenia z Urzędu Miasta L z 11 grudnia 2023 r. mogłaby być zatem uznana co najwyżej za zaświadczenie, o którym mowa w § 2 ww. Rozporządzenia. W oparciu o jego treść nie można jednak – wbrew oczekiwaniom autora skargi – przyjąć, że 23 marca 2023 r. skarżący faktycznie wykonywał przewóz humanitarny, na podstawie informacji prawidłowo przekazanej do Ministerstwa Infrastruktury i wprowadzonej do bazy transportów humanitarnych prowadzonej przez GITD, zgodnie z treścią komunikatu z 9 marca 2022 r., który upubliczniono na stronie internetowej operatora sytemu e-Toll (https://etoll.gov.pl). Z uwagi na niedopełnienie ww. wymogu, nie może uznać więc, że na drogach objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej przejazd ten bez opłaty nie był karany.Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego przedawnienia wszczęcia postępowania administracyjnego, należy wskazać, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – co do zasady – nie formalizują sposobu wszczęcia postępowania z urzędu, a zatem nie przewidują wydania postanowienia o tym, że postępowanie zostaje wszczęte. W orzecznictwie przyjęto więc, że za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. Zwykle taką pierwszą czynnością urzędową, którą podejmują organy administracji, gdy zamierzają wszcząć postępowanie z urzędu, jest zawiadomienie strony lub znanych już wówczas stron o wszczęciu postępowania. Powszechnie w literaturze przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności procesowej w sprawie.Z art. 13n udp stanowiącego, że "nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych (...), jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 9 miesięcy" wynika, że w relacji do jego treści, istoty oraz funkcji chodzi o czynność konwencjonalną w postaci wszczęcia postępowania, której skuteczność w warunkach określonych tym przepisem prawa jest uzależniona od dokonania jej w ściśle i precyzyjnie oznaczonym terminie, a mianowicie w terminie 9 miesięcy (nie dłuższym niż 9 miesięcy) od dnia popełnienia naruszenia. Co istotne skuteczność tej czynności nie jest w żadnym stopniu, ani też zakresie uwarunkowana zawiadomieniem strony o jej podjęciu (tj. o wszczęciu wymienionego postępowania), albowiem nic takiego nie wynika z przywołanego przepisu prawa, który wobec jego treści i funkcji powinien przy tym podlegać wykładni ścisłej, jako przepis szczególny wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyroki NSA z: 10 lutego 2023 r. II GSK 534/20, 16 marca 2023 r. II GSK 150/20).W konsekwencji dla zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przewidziane w art. 13k ust. 1 i ust. 2 udp, nie ma żadnego prawnie istotnego znaczenia to, czy w terminie 9 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania. Okoliczność ta pozbawiona jest jakiejkolwiek doniosłości prawnej, a przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego modyfikowania biegu tego materialnoprawnego terminu (por. wyrok NSA z 16 marca 2023 r. II GSK 57/20).Powstałe naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej miało miejsce natomiast 23 marca 2023 r., a pierwszą czynność organu, o której skarżący został skutecznie zawiadomiony, dokonano 16 listopada 2023 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 13n ust. 1 udp. Tym samym, w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom autora skargi, nie doszło do przedawnienia.Skoro kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej w załączniku do Rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust 1 pkt 3 udp, jest nakładana decyzją związaną, organ nie dysponował więc w tym zakresie żadną swobodą, nie działał w ramach uznania administracyjnego, a wymierzenie kary z woli ustawodawcy miało charakter obligatoryjny, a jej wysokość została wprost określona w ustawie.Na marginesie Sąd zauważa jednak, że skarżący może ubiegać się o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 189k § 1 kpa. Postępowanie o udzielenie ulgi jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Skarżący może także wystąpić z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary na raty lub odroczenie terminu jej płatności do GITD. W związku z tym woli skarżącego jest pozostawiona kwestia tego, czy będzie się on ubiegał o możliwość skorzystania, z którejś z wyżej wymienionych instytucji.Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "ppsa").Ze względu na wniosek organu rozpoznanie sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa..