Postanowienie - II GZ 783/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 9 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Odrzucenie zażalenia, Ubezpieczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1519/25 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P. na informację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr OPL/2024/237558 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opUchylono zaskarżone postanowienie. Odrzucenie zażalenia, Ubezpieczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1519/25 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P. na informację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr OPL/2024/237558 w przedmiocie wezwania do uiszczenia op
Data orzeczenia
9 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Podstawa prawna
art. 197
ppsa
art. 173
ppsa
art. 58
ppsa
art. 178
ppsa
art. 194
ppsa
art. 176
ppsa
art. 175
ppsa
art. 177
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1519/25 odrzucił zażalenie K. P. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie tego Sądu z 25 czerwca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1519/25 odrzucające skargę Strony na informację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: Fundusz, UFG) z 7 kwietnia 2025 r. w przedmiocie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 czerwca 2025 r. odrzucił skargę K. P. na opisaną informację Funduszu jako niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).W dniu 8 lipca 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył zażalenie od powyższego postanowienia, podnosząc naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 lub 4 p.p.s.a.Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił ww. zażalenie Strony na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Wyjaśnił, że w myśl art. 173 § 1 p.p.s.a. od postanowienia sądu I instancji odrzucającego skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna, a nie zażalenie.Zauważył, że w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczenia, na które służy zażalenie, nie powinno spowodować jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a., lecz powinno zostać potraktowane jako wniesienie w istocie zażalenia, błędnie nazwanego skargą kasacyjną. Z kolei w sytuacji, gdy wniesiono zażalenie zamiast skargi kasacyjnej, zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się Skarżący i reprezentowany przez pełnomocnika wniósł na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowienie WSA zaskarżył w całości. Podniósł naruszenie art. 194 § 1 pkt 1a w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa.W uzasadnieniu zażalenia wywodził, że WSA postanowieniem z 25 czerwca 2025 roku, odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że przedmiot sprawy nie należał do właściwości sądów administracyjnych. Dlatego nie powołany w postanowieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a pkt 1 art. 58 § 1 p.p.s.a. był podstawą rozstrzygnięcia, skoro przyczyną odrzucenia był -jak to orzeczono w postanowieniu - rzekomy brak właściwości sądu administracyjnego. W takim zaś wypadku, zdaniem Strony, na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej służy stronie zażalenie, nie przysługuje zaś, jak chce sąd I instancji, odrębna skarga kasacyjna.Nie jest znana przyczyna, dla której Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie zaskarżonym postanowieniem, skoro ani przepisy prawa, ani powoływana ogólnie literatura i orzecznictwo nie wskazują możliwości składania w danym przypadku kasacji. Stronie przysługuje natomiast zażalenie, które istotnie zostało wniesione, albowiem takie rozwiązanie wynika wprost z art. 194 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie to, jako przewidziane w przepisach proceduralnych, nie powinno więc być uważane za niedopuszczalne. Zdaniem Strony, Sąd I instancji nie dość krytycznie odniósł się do enuncjacji strony przeciwnej, i przeniósł do swojego toku wnioskowania argumenty zamieszczone w jej pismach. Jakkolwiek było, zaskarżone postanowienie uznał Skarżący za błędne, to dlatego, jako jego pełnomocnik, sporządził niniejsze zażalenie, którego podstawą prawną złożenia jest art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie Strony zasługuje na uwzględnienie.Mając na uwadze konstrukcję kontrolowanego zażalenia, wymaga wyjaśnienia, że przepis art. 194 § 3 p.p.s.a. określając wymogi formalne zażalenia stanowi, że jest ono pismem procesowym, które powinno czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie. Nie wymaga wspominana regulacja wskazania w zażaleniu podstaw zaskarżenia, lecz tylko zwięzłego uzasadnienia zażalenia, czyli wskazania uchybień postępowania, które według skarżącego uzasadniają zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia lub zarządzenia (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016, komentarz do art. 194, t. 15,16,17). Jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postępowaniu zażaleniowym nie stosuje się zatem rygoryzmu formalnego, mającego swoją podstawę w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1048/14; 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 424/10; 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 111/15; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).W świetle przedstawionych kryteriów, zażalenie Skarżącego, skoro zawiera wskazanie zaskarżonego postanowienia, wniosek o jego uchylenie oraz uzasadnienie, podlegało rozpoznaniu, mimo błędnego powołania przepisów, które, jego zdaniem, miałyby mieć zastosowanie w sprawie, za wyjątkiem art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a., że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie WSA odrzucające zażalenie.Przede wszystkim wymaga uporządkowania, albowiem działający przez pełnomocnika Skarżący w uzasadnieniu zażalenia błędnie zinterpretował tryby zaskarżania postanowień WSA wydanych dotąd w sprawie, co rzutowało na jego argumentację dotyczącą podstaw ocenianego obecnie zażalenia.Nie można przede wszystkim zgodzić się ze Stroną, że na postanowienie WSA odrzucające skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje zażalenie. Przywoływany przez Stronę art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że zażalenie przysługuje na postanowienie WSA, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 p.p.s.a. Nie ma więc w nim mowy o podstawie z art. 58 § 1 pkt 1, jak i z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., którą zastosował Sąd I instancji. Oznacza to, że na postanowienie WSA, której przedmiotem jest odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 czy pkt 6 p.p.s.a., na mocy art. 173 § 1 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna, co słusznie zauważył Sąd I instancji. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, w myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. i wniesiona do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie w terminie trzydziestu dni, od dnia doręczenia stronie (jej pełnomocnikowi) orzeczenia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a.Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy, pełnomocnik Strony odpis postanowienia WSA z 25 czerwca 2025 r. o odrzuceniu skargi podjął 1 lipca 2025 r. Na postanowienie to pełnomocnik Strony sporządził, a następnie złożył środek odwoławczy nazwany "Zażalenie" w dniu 8 lipca 2025 r. (data oddania przesyłki w placówce pocztowej).Okoliczność wniesienia zażalenia zamiast skargi kasacyjnej, zdaniem WSA, była wystarczającym powodem do odrzucenia tego pisma na mocy postanowienia z 7 sierpnia 2025 r., z powołaniem się na art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.Na to postanowienie Strona, reprezentowana przez pełnomocnika prawidłowo i terminowo wniosła zażalenie, z zachowaniem wymagań formalnych z art. 194 § 3 p.p.s.a., gdyż zostało wniesione w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia z 7 sierpnia 2025 r., a także z art. 194 § 4 p.p.s.a., że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.Również z przyczyn merytorycznych zażalenie jest zasadne. Sąd I instancji, opierając się wyłącznie na błędnym określeniu przez Stronę środka odwoławczego od postanowienia WSA z 25 czerwca 2025 r. nazwanego błędnie "zażaleniem", zamiast "skargą kasacyjną" uznał, że środek ten jest niedopuszczalny, chociaż dopuszczał sytuację odwrotną – nazwania skarga kasacyjną zażalenia, powołując się także na postanowienie NSA w sprawie I OZ 748/24 i cytowane w nim stanowisko doktryny.W ocenie NSA stanowisko Sądu I instancji jest niezasadne jako przedwczesne (por. wyrok NSA z: 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 360/25; postanowienia NSA z: 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1851/12; 14 marca 2008r., sygn. akt II OSK 352/08). Wywodzenie przez Sąd negatywnych skutków środka odwoławczego wyłącznie z błędnego jego oznaczenia przez wnoszącego ten środek, bez zbadania czy spełnia to pismo wymogi z art. 175-177 p.p.s.a., w świetle powołanych orzeczeń należało uznać za nieprawidłowe.W przywoływanym przez Sąd I instancji postanowieniu w sprawie I OZ 748/24, NSA stwierdziło, że wniesione zażalenie, zamiast skargi kasacyjnej, zostało sporządzone przez skarżących samodzielnie, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika i dlatego nie mogło być uznane za skargę kasacyjną, albowiem wniesione zażalenie nie spełniało wymogów niezbędnych do skutecznego zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi.Natomiast w kontrolowanej sprawie pismo – "zażalenie" sporządził i wniósł w imieniu Skarżącego reprezentujący go pełnomocnik – radca prawny. Zatem warunek z art. 173 § 1 p.p.s.a., którego brak nie podlega uzupełnieniu, został spełniony. Sąd I instancji powinien był więc zbadać spełnianie przez ten środek odwoławczy pozostałych wymogów formalnych, a czego nie uczynił, odrzucając przedwcześnie zażalenie Strony. Dlatego przy ponownej ocenie pisma Strony nazwanego "Zażalenie" z 8 lipca 2025 r. WSA ustali, czy spełnia ono warunki skargi kasacyjnej, skoro taki jest charakter tego pisma i podejmie dalsze czynności.Z powyższych powodów, NSA na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.O zwrocie z urzędu Skarżącemu wpisu od zażalenia NSA orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1427).. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1427).