Postanowienie - II OZ 1834/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 listopada 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, pozwolenie na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.. C. i E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 września 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1253/25 o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. C. i E. C. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 8 maja 2025 r. nr AB-II.7840.3.5.2018.KG w przedmiocie zatwierdzOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, pozwolenie na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.. C. i E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 września 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1253/25 o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. C. i E. C. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 8 maja 2025 r. nr AB-II.7840.3.5.2018.KG w przedmiocie zatwierdz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 listopada 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Leszek Kiermaszek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 1 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1253/25, po rozpoznaniu wniosku K. C. i E. C. (dalej: "skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia 8 maja 2025 r., nr AB-II.7840.3.5.2018.KG, uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 3 czerwca 2024 r., znak: DUA-XIII.6740.84.2022, odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową wraz z zagospodarowaniem terenu na działkach o nr [...] położonych przy ul. [...] (obręb [...]) w [...] w całości i orzekającej co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie "S." sp. z o. o. w B. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę.Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie uzasadnili wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a zatem nie uprawdopodobnili, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowuje trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.").Ponadto, Sąd wskazał na art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, ze zm.), z którego wynika, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora.W ocenie Sądu już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę trzeba traktować w sposób wyjątkowy, a oceniając okoliczności powołane we wniosku należy mieć na uwadze możliwe konsekwencje dla inwestora. W przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor będzie zobowiązany do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego na własny koszt.Ponadto Sąd zaznaczył, że ocena wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji odbywa się w postępowaniu wpadkowym. Sąd nie bada zasadności skargi, a jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Merytoryczna kontrola legalności zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami będzie miała miejsce na etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy.Skarżący wnieśli zażalenie na opisane wyżej postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie:1) art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przesłanek wstrzymania wykonania aktu, polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy materiał zebrany w sprawie (w szczególności pominięta przez sąd analiza wpływu sąsiedztwa składu opału na działkę inwestycyjną) uprawdopodabnia istnienie obu tych przesłanek;2) art. 141 § 2 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uchybieniem wymogom prawa, w szczególności niewyjaśnienie w dostateczny sposób podstaw rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do istotnych argumentów oraz dowodów przedstawionych przez skarżących. Zdaniem skarżących Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu całkowicie pominął dowód z analizy wpływu składu opału na planowaną inwestycję, mimo że dowód ten miał kluczowe znaczenie dla oceny ryzyka szkody i nieodwracalnych skutków.W odpowiedzi na zażalenie inwestor wniósł o jego oddalenie podnosząc, że argumentacja skarżących w istocie sprowadza się do merytorycznej oceny zatwierdzonego projektu budowlanego i analizy wpływu składu opału na nieruchomość inwestycyjną. Ponadto w przypadku rozważania zmiany zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor wniósł o złożenie przez skarżących kaucji na zabezpieczenie przyszłych roszczeń inwestora, w oparciu o art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.Skarżący nie uprawdopodobnili, aby wskutek wykonania zaskarżonej decyzji doszło do powstania skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołali podważyć prawidłowego stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.W okolicznościach tej sprawy podnoszone argumenty mające przemawiać za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżących skutku. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków.Skarżący nie uprawdopodobnili, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo powstania takich skutków. Argumentacja przedstawiona na poparcie zasadności wniosku odnosi się do ogólnych twierdzeń, że planowana budowa składu opału może spowodować wyrządzenie znacznej szkody w otoczeniu poprzez potencjalne uszkodzenie budynku mieszkalnego, obniżenie jego wartości, pogorszenie warunków mieszkaniowych, a nawet utratę dorobku życia w razie katastrofy budowlanej lub pożaru oraz powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w postaci fizycznego zniszczenia budynku mieszkalnego, zanieczyszczenia środowiska czy utraty wartości nieruchomości. Takich skutków nie da się w pełni zrekompensować już po tym fakcie.Zdaniem NSA skarżący w istocie nie przedstawili obiektywnych, rzeczywiście istniejących na chwilę wydania zaskarżonej decyzji okoliczności, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogłyby powodować realne i rzeczywiste niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W rzeczy samej argumentacja skarżących sprowadza się do przedstawienia ich przyszłych obaw odnośnie legalności zastosowanych w projekcie budowlanym rozwiązań, które na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mogły być przedmiotem oceny sądu.Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać mogą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które powodują realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 643/16, publ.: CBOSA). Nie jest uprawnione wstrzymanie procesu inwestycyjnego ze względu na potencjalne obawy i zastrzeżenia właścicieli nieruchomości sąsiednich co do legalności rozwiązań zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Ocena ich zgodności z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, przede wszystkim z dziedziny prawa budowlanego, w tym przepisami techniczno - budowlanymi następuje, jak już wskazano, podczas rozpatrywania skargi przez sąd.Podkreślić również trzeba, co trafnie zaakcentował Sąd pierwszej instancji, że skutki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą przede wszystkim interesów inwestora. Ryzyko rozpoczęcia i prowadzenia robót na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, lecz przed jej skontrolowaniem przez sąd ponosi co do zasady inwestor i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego gdyby okazało się, że decyzja jako niezgodna z prawem zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego (por. postanowienie NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1262/12, CBOSA).W efekcie nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 3 P.p.s.a.Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 2 P.p.s.a. (zapewne autorowi zażalenia chodzi o § 4 tego przepisu), bowiem zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane przez odpowiednio stosowany art 141 § 4 P.p.s.a. (w związku z art. 166 P.p.s.a.), w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku. Stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w tym zakresie jest klarowne, jasne, nie nastręcza wątpliwości i pozwala na poddanie zaskarżonego postanowienia właściwej kontroli instancyjnej.W konsekwencji należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w rozpoznawanym zażaleniu zasadności tego stanowiska nie podważono.Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.