Postanowienie - I FZ 23/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 6 marca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 414/24, o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 6 maja 2024 r., nr 3201-IOV2.4103.3Oddalono zażalenie. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 414/24, o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 6 maja 2024 r., nr 3201-IOV2.4103.3
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
6 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Arkadiusz Cudak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 414/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę T. sp. z o.o. (dalej "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 6 maja 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2019 r. oraz poszczególne miesiące od stycznia do marca 2020 r.W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowa skarga nie została przez skarżącą opłacona mimo doręczenia jej wezwania do uiszczenia wpisu, które to wezwanie poprzedzone zostało rozpoznaniem z wynikiem negatywnym wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem wniosła o przyznanie jej prawa pomocy polegającego na zwolnieniu od kosztów postępowania w całości.W uzasadnieniu tego środka odwoławczego spółka podniosła, że jej stan majątkowy jest niewystarczający do skutecznego korzystania z prawa do sądu ze względu na utrzymujące się zagrożenie utratą płynności finansowej (o czym informowała już niejednokrotnie sąd pierwszej instancji) i przywołała okoliczności jej zdaniem o tym świadczące.W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.Na wstępie — mając na uwadze treść uzasadnienia zażalenia — zakreślić należy granice sporu w sprawie poddanej badaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek zażalenia spółki. Podkreślenia zatem wymaga, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 414/24, o odrzuceniu skargi spółki na decyzję organu podatkowego. Powodem odrzucenia było zaś nieuiszczenie przez skarżącą należnej opłaty (wpisu od skargi).Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).Mając na uwadze tak zakreślone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi spółki przez wojewódzki sąd administracyjny.Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wraz z wniesieniem skargi na decyzję organu podatkowego spółka nie uiściła wymaganego prawem wpisu od skargi (okoliczność ta jest przy tym bezsporna), zawierając w swej skardze jednakże wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z kosztów sądowych w całości). Wszczęte tym wnioskiem postępowanie w zakresie prawa pomocy zakończyło się prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 października 2024 r., sygn. akt I SPP/Sz 95/24, utrzymującym w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego tego sądu z 2 września 2024 r., sygn. akt I SPP/Sz 95/24, odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy.W związku z tym prawidłowo Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarządzeniem z 15 listopada 2024 r., wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone 3 grudnia 2024 r., a prawidłowość tej czynności nie jest w żaden sposób kwestionowana, w związku z czym termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał 10 grudnia 2024 r. Jak wynika z akt sprawy wpis nie został jednak uiszczony (vide k. 37).Skoro zatem skarga spółki dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu (brak uiszczenia wymaganej opłaty), skarżąca została wezwana do usunięcia tej wady w określonym terminie, powiadomiona o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, a wezwanie zostało jej prawidłowo doręczone, w sytuacji nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym terminie sąd pierwszej instancji zobligowany był dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi.Odnosząc się zaś bezpośrednio do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarżąca nie kwestionuje wysokości wpisu od skargi, a jej argumentacja wskazuje jedynie, że nie akceptuje ona rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa pomocy. Tymczasem w świetle art. 259 i art. 260 p.p.s.a. rozstrzygnięcia referendarza sądowego oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w przedmiocie prawa pomocy nie mogą podlegać kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. wojewódzki sad administracyjny, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowienia referendarza sądowego, orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.Ponadto należy podkreślić, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10, CBOSA), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., sygn. akt SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73 Airey v. Ireland, § 20 i n.).Podnoszone w zażaleniu okoliczności i argumenty pozostają zatem bez wpływu na obowiązek uiszczenia opłaty sądowej, jak też na prawidłowość ustalenia jej wysokości.Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.. postanowił jak w sentencji.