Postanowienie - I OZ 172/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N., W. N. i A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 775/23 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. N., W. N. i A. N. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr SN-III.7515.1.16.2023.12 w przedmiocie umorzenia postOddalono zażalenie. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N., W. N. i A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 775/23 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. N., W. N. i A. N. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr SN-III.7515.1.16.2023.12 w przedmiocie umorzenia post
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jolanta Rudnicka
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 775/23, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Po 775/23, wydanego po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi J.N., W.N. i A.N. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr SN-III.7515.1.16.2023.12 w przedmiocie umorzenia postępowania.Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że skarżący – wbrew treści art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") – nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazano, że nie doręczono pełnomocnikowi sentencji wyroku. Argument ten – zdaniem Sądu I instancji, nie mógł być uwzględniony, albowiem Sąd nie był zobligowany do doręczenia pełnomocnikowi skarżących odpisu wydanego w sprawie wyroku.Na powyższe postanowienie z 14 stycznia 2025 r. zażalenie złożyli skarżący J.N., W.N. i A.N., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zdaniem skarżących do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku doszło nie z ich winy, gdyż Sąd I instancji nie zawiadomił ich o wydanym w sprawie rozstrzygnięciu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wobec tego, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.W niniejszej sprawie skarżący zawnioskowali o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 lutego 2024 r., powołując się na okoliczność niedoręczenia sentencji tego wyroku ich pełnomocnikowi. Sąd I instancji stwierdził, że nie miał obowiązku doręczenia pełnomocnikowi skarżącym odpisu wydanego w sprawie wyroku, gdyż taki obowiązek nie wynika z przepisów p.p.s.a. Zdaniem zatem Sądu I instancji winę w uchybieniu przedmiotowemu terminowi mają wyłącznie skarżący.Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z tym stanowiskiem, gdyż zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczyna bieg od chwili doręczenia wyroku jedynie w przypadku, gdy wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym – co wynika z art. 139 § 4 p.p.s.a.; oraz, gdy strona działała bez adwokata lub radcy prawnego i na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku (art. 140 § 2 p.p.s.a.). Przepisy p.p.s.a. nie przewidują jednak doręczenia stronom wyroku oddalającego skargę ogłoszonego na posiedzeniu jawnym, a także nie przewidują innej formy informowania stron o wydaniu takiego wyroku.Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżących pismem z 9 stycznia 2024 r. został zawiadomiony o rozprawie wyznaczonej na 8 lutego 2024 r. (k. 24). Pełnomocnik skarżących znał zatem termin posiedzenia Sądu, a jako zawodowy pełnomocnik (radca prawny) wiedział, jakie są konsekwencje niestawiennictwa się na rozprawie (które nie jest obowiązkowe) oraz jaka jest procedura wnioskowania o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia powołali się na postanowienie z 29 grudnia 2005 r. (sygn. akt II FZ 776/05 – dostępne w CBOSA), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził tezę, że jeżeli wojewódzki sąd administracyjny w zawiadomieniu o rozprawie informuje stronę o tym, że jej obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie powinien pouczyć ją, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku (art. 6 w zw. z art. 107 i art. 141 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, w pełni zgadza się z powyższym stanowiskiem i nie stwierdza, aby w tej sprawie doszło do takiego uchybienia ze strony Sądu I instancji. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. W niniejszej sprawie skarżący byli i są zastępowani przez radcę prawnego, co oznacza, że Sąd nie miał obowiązku udzielać mu niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.W tych okolicznościach zasadnym zatem było wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący nie przedstawili bowiem żadnych okoliczności pozwalających przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn nadzwyczajnych, od nich niezależnych, takich, których nie dało się przezwyciężyć. Rację ma zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że skarżący nie wykazali braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. orzekł, jak w sentencji