Postanowienie - II OZ 289/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 11 marca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Paszporty. Dnia 11 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia nieznanego z miejsca pobytu A. K. zastępowanego przez kuratora adw. P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 732/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi nieznanego z miejsca pobytu A. K. zastępowanego przez kuratora adw. P. TOddalono zażalenie. Paszporty. Dnia 11 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia nieznanego z miejsca pobytu A. K. zastępowanego przez kuratora adw. P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 732/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi nieznanego z miejsca pobytu A. K. zastępowanego przez kuratora adw. P. T
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
11 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Paweł Miładowski
Podstawa prawna
art. 184
krio
art. 34
kpa
art. 46
ppsa
art. 58
ppsa
art. 79
ppsa
art. 125
ppsa
art. 57
ppsa
art. 49
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, ponieważ na wezwanie Sądu kurator dla skarżącego nieznanego z miejsca pobytu nie uzupełnił braków formalnych skargi przez wskazanie nr PESEL skarżącego oraz przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu prawomocnego orzeczenia sądowego o ustanowieniu kuratora dla skarżącego.Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Wobec powyższego wezwano kuratora do podania numeru PESEL A. K.. Wezwanie zostało doręczone kuratorowi skarżącego 4 listopada 2024 r. Ostatnim dniem ustawowo określonego siedmiodniowego terminu przewidzianego na podanie numeru PESEL był dzień 12 listopada 2024 r. W zakreślonym terminie nie uzupełniono wszystkich braków skargi, tj. nie podano numeru PESEL A. K. ani nie wykazano umocowania do działania w imieniu strony skarżącej poprzez przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu prawomocnego orzeczenia sądowego o ustanowieniu adw. P. T. kuratorem A. K.. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.Zażalenie na ww. postanowienie złożyła kurator, wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu zarzucono naruszenie:- błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, a mianowicie błędne przyjęcie, że kurator ustanowiony przez sąd w postępowaniu administracyjnym nie jest umocowany do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od zapadłej w toku postępowania administracyjnego decyzji merytorycznie rozstrzygającej co do przedmiotu postępowania, pomimo że kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy jest uprawniony do złożenia skargi;- błędne przyjęcie, że kurator nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie, podczas gdy kurator osoby nieznanej z miejsca pobytu strony podał wszelkie znane mu informacje dotyczące skarżącego;- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi, pomimo że jej braki zostały uzupełnione przez kuratora w terminie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.W niniejszej sprawie kurator została m.in. wezwana do uzupełniania braków formalnych skargi przez: wykazanie umocowania do działania w imieniu strony skarżącej, tj. przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu prawomocnego orzeczenia sądowego o ustanowieniu adw. P. T. kuratorem A. K.; oraz podanie numeru PESEL (A. K.).Wobec tego, że wezwanie to nie zostało wykonane, Sąd I instancji odrzucił skargę. Był to jedyny powód dla którego skarga została odrzucona. Wbrew zatem twierdzeniom kuratora, Sąd I instancji wcale nie kwestionował tego, że kurator ustanowiony przez sąd powszechny w postępowaniu administracyjnym jest umocowany do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję administracyjną. Oczywiście kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy jest uprawniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 23 sierpnia 2012 r., I OSK 1796/12; z 11 września 2012 r.; II OZ 725/12; z 15 lutego 2013 r., II OSK 2990/12; z 11 marca 2015 r., I GZ 89/15; z 10 listopada 2015 r., I OSK 2185/15, a także por. A. Matan [w:], Komentarz do art. 34 K.p.a.; G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex 2010). Czym innym jest natomiast zagadnie prawne polegające na niezłożeniu przy skardze przez kuratora stosownego orzeczenia Sądu Powszechnego wydanego na podstawie art. 34 K.p.a. w zw. z art. 184 K.r.o. o ustanowieniu kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Taka bowiem okoliczność nie jest równoznaczna z ustanowieniem pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w postępowaniu administracyjnym ustanowiono kuratora i tego rodzaju orzeczenie uprawnia także do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to nie było potrzeby wzywania kuratora do nadesłania stosownego orzeczenia, skoro w aktach administracyjnych znajduje się stosowne orzeczenie sądowe (postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt [...]), z którego wynika podstawa do udziału kuratora w postępowaniu administracyjnym, a tym samym do skutecznego wywiedzenia skargi do sądu administracyjnego przez kuratora dla osoby skarżącej nieznanej z miejsca pobytu (por. postanowienia NSA: z 15 lutego 2013 r., II OSK 2990/12; z 8 listopada 2023 r., I OZ 423/23). Na uwagę też zasługuje, że wezwanie Sądu I instancji w tym przedmiocie było ogólne, ponieważ nie rozróżniało, czy chodzi w nim o etap wniesienia skargi, czy też tok dalszego postępowania przed sądem administracyjnym, a dla dalszego toku postępowania to Sąd I instancji powinien podjąć dalsze czynności celem zapewnienia osobie nieznanej z miejsca pobytu możliwości obrony jej praw. W szczególności na wniosek osoby zainteresowanej Sąd może ustanowić kuratora na podstawie art. 78 i art. 79 p.p.s.a. W razie braku stosownego wniosku Sąd może zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Właśnie na zasadność powyższej oceny wskazuje okoliczności, że zarządzeniem z 23 grudnia 2024 r. Sąd I instancji skierował pismo z dnia 14 listopada 2024 r., zawierające wniosek o ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, do rozpoznania referendarzowi sądowemu.Jednak przedstawiona powyżej ocena nie ma zasadniczo wpływu na legalność podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi, ponieważ i tak kurator na wezwanie Sądu nie wskazała numeru PESEL skarżącego, a tego rodzaju wskazanie jest elementem stricte związanym z wymaganiami pisma w postępowaniu sądowym, a więc wyłącznie z czynnością wniesienia skargi, do czego przecież był uprawniony kurator, którego skuteczność działania zależy od tego czy mieści się w granicach obowiązującego prawa.Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W szczególności wynika to z tego, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (o jakich mowa w art. 46 p.p.s.a.), co wprost wynika z art. 57 § 1 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Oznacza to, że kurator posiadający uprawnienie do wniesienia skargi powinien dokonać tej czynności zgodnie z przepisami, aby była to czynność prawnie skuteczna. Jeżeli nie wskazano w skardze nr PESEL skarżącego, to istniały podstawy do wezwania kuratora do uzupełnienia braku formalnego pisma (skargi). W okolicznościach niniejszej sprawy kurator na wezwanie Sądu nie wskazała numeru PESEL skarżącego, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto w świetle akt administracyjnych nie jest przekonująca argumentacja kuratora, że nie jest jej znany numeru PESEL skarżącego, czy też, że nie mogła go uzyskać. W okolicznościach niniejszej sprawy wystarczające było chociażby zapoznanie się z aktami sprawy. Dlatego też Sąd I instancji trafnie powołał się na uchwałę NSA o sygn. akt II GPS 3/22. Albowiem brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Na marginesie należy dostrzec być może nazbyt restrykcyjny charakter ww. uchwały NSA, niemniej kluczowe dla wyniku sprawy jest to, że kurator nie wykonała wezwania Sądu w terminie i nie wskazała nr PESEL skarżącego, choć dla wykonania tego wezwania wystarczająca była sama znajomość akt administracyjnych sprawy.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.