Wyrok - II GSK 1839/21 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Gry losowe, Gry losowe i zakłady wzajemne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 967/20 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopOddalono skargę kasacyjną. Gry losowe, Gry losowe i zakłady wzajemne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 967/20 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listop
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
świadek
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 967/20, oddalił skargę S. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:W dniu [...] października 2018 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili czynności procesowe w sklepie Spożywczo-Monopolowym K. J. przy ul. [...] w S. Stwierdzono wówczas, że w ww. lokalu znajdują się 3 automaty do gier: QUIZOMAT nr [...], QUIZOMAT nr [...]oraz QUIZOMAT nr [...], z czego dwa pierwsze urządzenia były włączone i gotowe do gry, natomiast na ostatnim znajdowała się kartka z napisem "automat nieczynny". Funkcjonariusze przeprowadzili na ww. automatach eksperyment, w wyniku którego ustalili, że są to automaty do gier losowych wg definicji zawartej w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 165, ze zm.; dalej: "u.g.h."). Automatu QUIZOMAT nr [...] nie udało się uruchomić i przeprowadzić na nim eksperymentu procesowego.Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "organ I instancji") decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] wymierzył skarżącemu, jako urządzającemu gry hazardowe bez koncesji na automatach do gier, karę pieniężną w wysokości 200.000 zł.W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Organ odwoławczy wskazał, że skarżący wypełnił przesłanki "urządzającego gry", gdyż zorganizował przedsięwzięcie, polegające na urządzeniu gier hazardowych na przedmiotowych automatach. W dniu przeprowadzenia czynności procesowych, tj. [...] października 2018 r. ww. automaty nie były zarejestrowane zgodnie z przepisami u.g.h., a tym samym dopuszczone do eksploatacji.Na podstawie zebranego materiału DIAS uznał, że skarżący uczestniczył w sposób aktywny w urządzaniu gier hazardowych przez zapewnienie zarówno organizacyjnych jak i technicznych warunków ich funkcjonowania. Jedynym celem wynajęcia części lokalu przez skarżącego było prowadzenie w nim działalności związanej z urządzaniem nielegalnych gier na automatach. Skarżący, wstawiając przedmiotowe automaty do sklepu, udostępniał urządzenia osobom trzecim i umożliwił im prowadzenie na nich gier. Był zatem osobą, która podejmowała aktywne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zainstalowania automatów do gier, przystosowania go do danego rodzaju działalności oraz umożliwieniu dostępu do automatów nieograniczonej liczbie osób.W ocenie organu odwoławczego, ww. eksperymenty potwierdziły natomiast, że przedmiotowe automaty były automatami umożliwiającymi prowadzenie gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., gdyż zawierały element losowości, a także umożliwiały prowadzenie kolejnych gier za wygrane uzyskane w poprzednich grach, jak również dawały możliwość wypłaty, tychże wygranych w formie pieniężnej (automat QUIZOMAT [...]).Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do sądu. Wyrokiem z 10 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.Sąd w pełni podzielił przedstawioną przez organ odwoławczy wykładnię przepisów u.g.h., w tym definicję "gry losowej" i uznał słuszność zajętego przez ten organ stanowiska, co do charakteru przedmiotowych urządzeń w świetle art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy kroków zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z prowadzeniem gry wbrew warunkom z u.g.h. należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p. Przepis ten mówi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów do gromadzenia materiału dowodowego, nie jest niczym nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, że przeprowadzony przez organ odwoławczy wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podzielił w tym zakresie argumentację organu, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.).Sąd podkreślił, że skuteczność wykazania, że organ naruszył zasadę z art. 191 O.p. wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, bowiem to jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest zaś wystarczające samo subiektywne przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych środków dowodowych i ich odmiennej ocenie niż ocena organu. Zarzut dowolnego działania organu można postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak wówczas, gdy organ - tak jak w kontrolowanej sprawie - wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. W niniejszej sprawie organy dokonały oceny każdego z zebranych dowodów, odniosły się do każdego z nich, dokonując ich analizy także we wzajemnej łączności.Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącego, dotyczących braku przeprowadzenia wnioskowanych dowodów na okoliczność charakteru spornych urządzeń (z opinii biegłego, z przesłuchania rzeczoznawcy), Sąd nie stwierdził w tym zakresie naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wskazanego art. 180, art. 187 i art. 197 O.p. Zauważył, że oceny żądań dowodowych strony organ powinien dokonywać z uwzględnieniem znaczenia przeprowadzonych już w postępowaniu dowodów, co w rozpatrywanym przypadku organ uczynił. Jak już wyżej wskazano, nie istnieje bowiem nieograniczony obowiązek dowodzenia wszelkich okoliczności faktycznych, w tym takich jak wnioskowane przez skarżącego, co do ustaleń na okoliczność, że gry na spornych urządzeniach mają charakter logiczny, stąd nie można było zgodzić się z zarzutami o braku kompletności zgromadzonego materiału dowodowego. Brak przeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez stronę dowodów nie można było ocenić negatywnie w kontekście pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów, które jednoznacznie wskazywały na losowy charakter gier oferowanych na spornych urządzeniach. Organ swobodnie, na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego ocenia, czy materiał ten wymaga jeszcze uzupełnienia, czy też nie i w rozpatrywanej sprawie zasadnie stwierdził, że materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia decyzji, bez konieczności przedłużania postępowania.Jak wynikało z akt, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie gromadząc materiał dowodowy, w tym zwłaszcza zebrany w toku czynności przeprowadzonych w lokalu, w którym ujawniono automaty, a także dokumentację (umowy najmu, opinie prywatne). Skarżący miał też zapewniony czynny udział w postępowaniu i mógł wypowiadać się, co do zebranych dowodów, w każdym czasie.Sąd pierwszej instancji podzielił zatem pogląd, że wartości dowodowej w takim trybie przeprowadzonego eksperymentu i włączonego do akt niniejszego postępowania, nie sposób co do zasady podważyć, choć tak jak wszystkie inne dowody, podlega on swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 o.p.) oraz zgodnie z zasadą zebrania pełnego materiału dowodowego i poddania go wszechstronnej ocenie (art. 122 i art. 187 § 1 o.p.). Dowód z eksperymentu był w tej sytuacji miarodajny i wystarczający do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia organu poczynione na tej podstawie nie były sprzeczne z prawem.Z opisu przebiegu gier, przeprowadzonych w ramach eksperymentu udokumentowanego w protokole z dnia [...] października 2018 r. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych wynikało, że automaty umożliwiają uzyskanie wygranych pieniężnych (w postaci monet pięciozłotowych) lub rzeczowych, tj. wykorzystywanie wygranych w poprzednich grach do rozgrywania kolejnych gier bez konieczności ponownego zasilenia urządzenia środkami pieniężnymi. Były to urządzenia elektroniczne oferujące dostęp do szeregu gier hazardowych i wyposażone w monitory, wrzutniki monet, akceptory banknotów, panel sterowania z przyciskami i metalową rynnę, płytę logiczną z układem scalonym, zasilacz, hooper, zasobnik na banknoty. Na zajętych automatach każdą pojedynczą grę uruchamia się przyciskiem TAK. Po jego naciśnięciu bębny z symbolami zaczynają się obracać z góry na dół, kolejno od skrajnego lewego do skrajnego prawego i zostaje pobrana stawka za udział w grze (wyświetlana na liczniku z prawej strony) z pierwszego licznika od lewej strony, na którym wyświetla się stan punktów po zakredytowaniu automatu. Czynności związane z przeprowadzeniem jednego cyklu gry wymagają ustawienia wysokości stawki za grę po rozpoczęciu gry, czyli uruchomieniu wirtualnych bębnów i oczekiwaniu na zakończenie gry, czyli ustawienie się wirtualnych bębnów z symbolami, według układu wygrywającego lub niewygrywającego, co następuje samoczynnie bez ingerencji grającego. Gracz nie jest w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, tj. nie ma wpływu na kręcące się wirtualnie bębny. Cechy psychomotoryczne gracza, w tym jego zdolności manualne i umiejętności nie mają wpływu na przebieg rozgrywanych gier. Zatem rezultat gry jest nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gra ma charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości. W przedmiotowych automatach wynik gry, zależy od losowego wytypowania symboli przez program gry zainstalowany w automatach. Grający nie jest w stanie zatrzymać bębnów w taki sposób, aby wygrywając zdobywać dodatkowe punkty. Zatrzymanie wszystkich bębnów następuje w sposób przypadkowy. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z nieprzewidywalnością rezultatu gry, gra taka zawiera element losowości. Natomiast występujące w grze elementy losowe, jeżeli są przesądzające o wyniku danej gry stanowią o losowym charakterze całej gry. Eksperyment procesowy wykazał także, że wprowadzony do oprogramowania automatów quiz wiedzy powszechnej w postaci wyświetlanego po każdej grze pytania, na górnym ekranie automatu (niezależnie od uzyskania lub nie uzyskania układu wygrywającego) jest dodatkową opcją.W ocenie WSA, nie ulega wątpliwości, że wyżej opisany przeprowadzony test na spornych automatach wykazał, że urządzenia te umożliwiały prowadzenie gry i zdobywanie automatycznie wyznaczanej punktacji przeliczanej następnie na wygraną pieniężną bez jakiegokolwiek elementu wiedzy. Losowość występująca w tym właśnie wariancie była przyczyną uznania, że gry, do których służyły automaty odpowiadały definicji "gry na automatach" z art. 2 ust. 3 u.g.h. Dodatkowo wprowadzony element odpowiedzi na pytania nie wpływał w żaden sposób na wynik gry i miał na celu jedynie stworzenie pozoru, że wygrana w grze zależna jest od wiedzy gracza a nie od przypadku. Z powyższego wynika, że stwierdzenie obecności w grze elementu losowości nie tylko stanowi wypełnienie przesłanki wynikającej z art. 2 ust. 3 u.g.h., ale także samodzielnie świadczyć może o jej hazardowym charakterze. Sporne automaty zostały także konstrukcyjnie wyposażone w urządzenia pozwalające wypłatę pieniędzy. Powyższe potwierdził protokół oględzin, z którego wynika, że automaty posiadają kuwetę, do której automat wypłaca wygrane. Tym samym sporne automaty w pełni wypełniają definicję wskazaną w art. 2 ust. 3 u.g.h.Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarzuty skarżącego dotyczące prawidłowości przeprowadzenia eksperymentu były niezasadne. WSA nie negował, że na automacie możliwe jest prowadzenie gry polegającej na odpowiedzi na pytania, jednak nie jest to jedyna możliwość wykorzystania przedmiotowych automatów, o czym właśnie świadczy opis przebiegu eksperymentu. W niniejszej sprawie nie było zatem żadnych podstaw, aby kwestionować wartość przeprowadzonego przez funkcjonariuszy eksperymentu, dopuszczalnego na mocy art. 180 o.p., wprowadzającego zasadę otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczającą jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.Sąd nie miał zastrzeżeń do wskazanych w zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ zakwestionował opinie z [...] stycznia 2017 r. dot. Konkurs [...] na przedmiotowych automatach. Zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe, logiczne i przekonujące uzasadnienie w tym zakresie, które Sąd podzielił. Jak wynikało z ww. opinii zostały one sporządzone bez przeprowadzenia testu gier, zaś skarżący nie wniósł zastrzeżeń, co do prawidłowości przeprowadzonego eksperymentu. Samo powoływanie się na sprzeczność zleconych przez skarżącego opinii prywatnych, z opisem eksperymentu nie było wystarczające do podważenia prawidłowych ustaleń organów i żądania prowadzenia dalszego postępowania przez te organy, co do charakteru spornych urządzeń, czy to przez powołanie biegłego, czy przesłuchanie rzeczoznawcy sporządzającego wcześniejsze opinie.Również w drugiej spornej kwestii, dotyczącej tego, czy skarżący mógł być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie sposób zarzucić organom naruszenia prawa procesowego. W sprawie niniejszej poza sporem pozostawał fakt, że skarżący nie legitymował się ani koncesją na prowadzenie kasyna, ani zezwoleniem na urządzanie gier hazardowych. Bezsporne było również to, że funkcjonariusze celno-skarbowi ujawnili w lokalu automaty służące do gry. Lokal ten miał charakter ogólnodostępny i nie był kasynem gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit.a u.g.h., ani salonem gier na automatach (art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit.c u.g.h.).Mając powyższe na uwadze należało uznać, że na etapie administracyjnym prawidłowo dokonano w sprawie niezbędnych ustaleń faktycznych oraz zastosowano art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Nie ulega bowiem wątpliwości, że czynności skarżącego, których wykonywanie organ mu przypisał na podstawie zebranego materiału dowodowego świadczyły o jego aktywności w działalności, polegającej na organizowaniu gier hazardowych. Za wystarczającą podstawę ustalenia przez organy, że skarżący urządzał gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., stanowiła analiza treści umów najmu części powierzchni sklepu spożywczego oraz zeznania świadków E. J. i A. Z. Świadek E. J. zeznała, że umowa najmu z D. S. z dnia [...] listopada 2017 r. została zawarta przy udziale skarżącego, który był jej znany, jak również fakt, że tego samego dnia powierzchnia 3 m2 została podnajęta skarżącemu. Świadek zeznała, że to skarżący zaproponował wstawienie do lokalu automatów i był ich dysponentem oraz serwisantem. Ponadto, nie miała ona żadnych obowiązków związanych z automatami, gdyż wszelkie problemy związane z obsługą urządzeń, w tym zasilenie w gotówkę było zgłaszane skarżącemu, który też wypłacał z urządzeń pieniądze. Świadek A. Z. potwierdziła, że skarżący zajmował się obsługą automatów. Skarżący nie podważył zeznań świadków w tym zakresie. Celem zawarcia umowy najmu przez skarżącego było zatem stwarzanie odpowiednich warunków do urządzania gier hazardowych.Przepisy O.p. nie nakładają na organy administracji bezwzględnego uwzględnienia każdego wnioskowanego dowodu, ani przeprowadzania dowodów oczekiwanych przez stronę. Jeżeli organ uzna, że niezbędne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, której nie wynika ze zgromadzonych dowodów. Nawet jednak w takiej sytuacji organ może (a nie musi) przesłuchać stronę. Wynika to wprost z treści art. 199 O.p. Tym samym sam fakt nieprzesłuchania strony, czy nie wezwania jej do złożenia pisemnych wyjaśnień w kontrolowanym postępowaniu, nie mógł być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem przepisów procesowych.W rozpoznawanej sprawie, w ocenie WSA, orzekające organy miały podstawy do uznania, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, był wystarczający do stwierdzenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, którego szczegółową analizę przeprowadzono w postępowaniu administracyjnym, nie budziło wątpliwości, że skarżący podpisując umowę podnajmu części powierzchni sklepu, wstawiając automaty do lokalu, wykonując usługi serwisowe oraz zasilenia i wyciągania z urządzeń gotówki, godził się wprost na prowadzenie na wynajętej powierzchni nielegalnej działalności gospodarczej z wykorzystaniem urządzeń do gier.Tym samym, wbrew stanowisku skarżącego, organy miały podstawy do uznania go za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., pobierającego zyski z tej działalności. Nieuzasadnione było zatem twierdzenie strony o konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Brak ustalenia rodzaju prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej nie miał znaczenia dla możliwości wymierzenia mu kary na podstawie przepisów u.g.h.Reasumując, Sąd stwierdził, iż organy zasadnie uznały, że zaistniały przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa jest w art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit.a u.g.h.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 § 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:1. przepisów prawa materialnego tj.:a) art. 2 ust. 3 u.g.h. poprzez:• jego błędną wykładnię i przyjęcie, że do uznania urządzenia za automat do gier w rozumieniu ustawy wystarczającym jest, aby element losowości występował jedynie w niewielkim zakresie, w sytuacji, gdy element ten musi być głównym czynnikiem przesądzającym o wyniku gry,• jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż aplikacja "[...]", zainstalowana na urządzeniach znajdujących się przy ul. [...], w rozumieniu ustawy zawiera element losowości, a w konsekwencji winna być uznana za grę na automatach w sytuacji, gdy element losowości nie ma w niej przeważającego charakteru, zaś przebieg gry oraz jej wynik zależne są co do zasady od wiedzy grającego,b) art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący jest podmiotem urządzającym gry bez koncesji na automatach QUlZOMAT nr [...] i QUIZOMAT nr [...], w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniom organu, nie wynika to z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności z umowy najmu lokalu zawartej z D. S., a przede wszystkim ww. urządzeń nie można uznać za automaty do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych,2. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.;a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 188 O.p. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracyjnej nie zastosował środka określonego w ustawie uznając, iż zebrany materiał dowodowy jest kompletny, wystarczający i niebudzący wątpliwości w sytuacji, gdy organ wadliwie:• nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadka Z. S. wskazując, że eksperyment procesowy przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych, pozwala na przypisanie skarżącemu odpowiedzialności, a zatem nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego pomimo, iż eksperyment ten został przeprowadzony nieprawidłowo, zaś jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem,• nie uwzględnił treści opinii prywatnych sporządzonych przez rzeczoznawcę Z. S. pomimo, iż jest on stałym biegłym sądowym w dziedzinie automatów do gier, a zatem posiada fachową wiedzę i niezbędne doświadczenie w tym zakresie (przy czym jednocześnie brak jest przyczyn, dla których można by uznać w/w opinie za niewiarygodne), zaś jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem,• nie uzyskał w toku postępowania wyjaśnień S. K., pomimo pisemnego wniosku o ich udzielenie, w sytuacji, gdy wyjaśnienia te mogły przyczynić się do ustalenia, który z podmiotów prowadzących działalność w lokalu przy ul. [...] faktycznie odpowiedzialny był za urządzanie gier na automatach,b) art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 O.p. przejawiające się w tym, iż Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracyjnej nie zastosował środka określonego w ustawie wadliwie podzielając ocenę organu, iż stwierdzenie losowego charakteru gier na urządzeniach nie wymaga wiadomości specjalnych, w sytuacji gdy biorąc pod uwagę mnogość urządzeń o takim charakterze na rynku, jak również ich specyfikę, dowód z opinii biegłego jest konieczny,c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art 187 § 1 O.p. w zw. z art. 188 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracyjnej, nie zastosował środka określonego w ustawie uznając, iż zebrany materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający, w sytuacji, gdy organ wadliwie pominął:• dowód z przesłuchania świadka Z. S. celem ustalenia faktycznego charakteru urządzeń znajdujących się w lokalu przy ul. [...],• dowód z opinii biegłego z dziedziny automatów do gier na wykazanie faktu ustalenia faktycznego charakteru urządzeń znajdujących się w lokalu przy ul. [...],• dowód z wyjaśnień S. K., w sytuacji, gdy wyjaśnienia te mogły przyczynić się do ustalenia, który z podmiotów prowadzących działalność w lokalu przy ul. [...] faktycznie odpowiedzialny był za urządzanie gier na automatach,d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracyjnej, nie zastosował środka określonego w ustawie uznając, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ prawidłowo przyjął, iż:• to skarżący jest podmiotem urządzającym gry bez koncesji na automatach QUIZ0MAT nr [...] i QUIZOMAT nr [...], w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie takiej okoliczności, a w szczególności z zeznań E. J., która zeznała, że "po wnikliwym przeanalizowaniu tych opinii stwierdziłam, że nie są to automatyhazardowe",a także z zeznań A. Z., która z kolei zeznała, że w razie jakichkolwiek problemów z automatami, miała informować telefonicznie panią K. J. (właściciela sklepu), a nie skarżącego,• gra zainstalowana na urządzeniach znajdujących się przy ul. [...] zawiera element losowości w rozumieniu ustawy, a w konsekwencji winna być uznana za grę na automatach, w sytuacji, gdy element losowości nie ma w niej przeważającego charakteru, zaś przebieg gry oraz jej wynik zależne są, co do zasady, od wiedzy grającego,• eksperyment procesowy przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych, jest wystarczający do przypisania skarżącemu odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, w sytuacji, gdy eksperyment ten został przeprowadzony nieprawidłowo, zaś do ustalenia faktycznego charakteru urządzeń niezbędnym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjneji zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni i stosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.Istota sporu prawnego oraz istota rzeczy w rozpatrywanej sprawie wymagała przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykładni oraz zastosowania przez organ administracji publicznej i Sąd pierwszej instancji art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. z którego wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.Niezasadny jest zarzut nr 1b petitum skargi kasacyjnej, w którym strona kwestionuje wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i przypisaną jej cechę "urządzającego gry na automatach" i w konsekwencji ukaranie jej za to.We wskazanym przepisie ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry", które nie doczekało się jak dotąd definicji legalnej. Niemniej jednak podmiotem, wobec którego może zostać zastosowana odpowiedzialność administracyjna za omawiany delikt, jest każdy kto urządza gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonanego zgłoszenia.Pojęcie "urządzania gier" musi niewątpliwie zawierać element działania czynnego w postaci organizowania (także współorganizowania) gier na automacie, przy czym czynności wypełniające tę definicję mogą być różnorakie np. pozyskiwanie miejsca do zamontowania automatu, przystosowanie go do działania, umożliwienie dostępu do automatu osobom grającym, utrzymywanie automatu w stanie aktywności umożliwiającej granie, wypłacanie wygranych, czynności związane z obsługą takiego urządzenia, jego serwisowaniem, czy także zatrudnianie przeszkolonego personelu i dbanie o to by działanie automatu przebiegało w sposób niezakłócony.Przypisanie odpowiedzialności wymaga zatem po pierwsze stwierdzenia urządzania gier na automacie, a więc działania co do zasady czynnego, po drugie prowadzenia tego procederu bez koncesji na kasyno gry. Możliwa jest przy tym odpowiedzialność za dany delikt więcej niż jednej osoby, co ma zazwyczaj miejsce w przypadku istniejącego poddziału obowiązków w ramach przedsięwzięcia dotyczącego urządzania gier na automatach (wyraźnego lub dorozumianego).WSA i organy prawidłowo zatem przyjęły, że zakres art. 89 ust. 1 pkt 1, a także ust. 2 pkt 2 u.g.h. obejmuje podejmowanie aktywnych działań polegających na urządzaniu gier hazardowych, stanowiących o popełnieniu deliktu urządzania nielegalnych gier na automatach, np. poprzez udostępnianie automatów graczom w niedozwolonym miejscu i czerpanie z tego korzyści, choć osiąganie zysku nie jest tu wymagane.Poza sporem pozostawał w sprawie fakt, że skarżący nie legitymował się ani koncesją na prowadzenie kasyna, ani zezwoleniem na urządzenie gier hazardowych. Bezsporne było również, że funkcjonariusze celno – skarbowi ujawnili automaty służące do gry, które - co potwierdzono w trakcie postępowania dowodowego - miały charakter hazardowy, a lokal miał charakter ogólnodostępny i nie był kasynem gry, ani salonem gier na automatach.Słuszne jest więc stanowisko organów, zaakceptowane w całości przez WSA, wskazujące na następujące okoliczności, mające świadczyć o urządzaniu przez skarżącego gier na automatach, a przez to na jego sprawstwo w zakresie deliktu z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., tj.: podnajęcie 3 m2 powierzchni lokalu, w którym ujawniono automaty, od D. S., który wynajął go w tym samym dniu od E. J. i w którym to lokalu skarżący umieścił przedmiotowe automaty udostępniając je osobom trzecim oraz umożliwiając im prowadzenie gier. Z zeznań św. E. J. wynika, że to skarżący zaproponował wstawienie automatów do lokalu, był ich dysponentem i serwisantem. Nie miała ona żadnych obowiązków związanych z automatami, gdyż wszelkie problemy związane z obsługą urządzeń, w tym zasilanie w gotówkę były zgłaszane skarżącemu, który wypłacał też pieniądze z tych urządzeń. Skarżący był zatem osobą która podejmowała aktywne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zainstalowania automatów do gier, przystosowania go do danego rodzaju działalności oraz umożliwieniu dostępu do automatów nieograniczonej liczbie osób, utrzymywania ich w stałej aktywności i umożliwienie ich sprawnego funkcjonowania.W konsekwencji trafna jest opinia organów i Sądu pierwszej instancji, że wbrew twierdzeniom strony, to ona w sposób aktywny uczestniczyła w urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry.Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 u.g.h., przy pomocy którego autor skargi kasacyjnej próbuje wykazać, że ujawnione automaty nie posiadają cech określonych w ustawie hazardowej, a tym samym nie można ich uznać za automaty do gier w rozumieniu tej ustawy.Trafnie i obszernie odniesiono się w zaskarżonym wyroku (str. 13 – 15) akceptując stanowisko organów, do wykładni art. 2 ust. 3 u.g.h. i rozważania te NSA podziela uznając, że nie ma potrzeby powtarzania ich w całości. Zatem podkreślenia tylko wymaga, że na gruncie art. 2 ust. 3 u.g.h. wystarczające jest, aby element losowości występowały na jakimkolwiek etapie gry i jeśli przesądzają o jej wyniku stanowią o losowym charakterze całej gry. Nie ma znaczenia ustalanie jaki jest zakres losowości w danej grze. Gra zawiera elementy losowości, gdy mamy do czynienia z nieprzewidywalnością rezultatu gry. Przy czym wynik ma być nieprzewidywalny dla gracza, a nieprzewidywalność taką należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych. Zasady gry mogą przewidywać dodatkowe warunki, które uczestnik musi spełnić (np. obowiązek odpowiedzi na zadane pytanie), jednak takie wprowadzenie dodatkowego wymogu nie przesądza automatycznie, że gra nie ma charakteru losowego, wprowadzenie elementu "wiedzy" może mieć na celu stworzenie jedynie pozorów braku losowości, albowiem ostateczny rezultat gry i tak nie jest determinowany posiadaniem przez jej uczestnika określonego rodzaju ( poziomu) wiedzy.W tym miejscu przypomnieć trzeba, że w dniu [...] października 2018 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w ww. lokalu kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych. W protokole z kontroli wskazano, że zatrzymane automaty są urządzeniami elektronicznymi, realizują wygrane pieniężne i rzeczowe, gry na tych automatach zawierają elementy losowości. W konsekwencji organ pierwszej instancji wszczął postępowanie, w trakcie którego jako dowód dopuścił przeprowadzony podczas kontroli na ww. automatach eksperyment, który potwierdził, że przedmiotowe automaty były automatami umożliwiającymi prowadzenie gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., gdyż zawierały element losowości, a także umożliwiały prowadzenie kolejnych gier za wygrane uzyskane w poprzednich grach, jak również dawały możliwość wypłaty tychże wygranych w formie pieniężnej. Opis przebiegu eksperymentu – przeprowadzonej gry na automatach wykazał, że po naciśnięciu przycisku TAK uruchamia się gra – zaczynają się obracać bębny z symbolami, które po zakończeniu cyklu ustawiają się samoczynnie, według układu wygrywającego lub niewygrywającego, bez ingerencji grającego. Gracz nie ma wpływu na kręcące się wirtualnie bębny, nie jest w stanie przewidzieć rezultatu gry, zatrzymanie bębnów następuje w sposób przypadkowy. Wprowadzony do oprogramowania "quiz wiedzy" jest dodatkową opcją i nie ma żadnego wpływu na wynik gry.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, omawiany dowód jest miarodajny i był wystarczający do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie sposobu funkcjonowania automatów oraz celu i charakteru gier, do jakich miały one służyć. Argumentacji zmierzającej do podważenia tych dowodów przeciwstawić należy treść art. 180 § 1 O.p., z którego wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz treść art. 181 tej ustawy, zgodnie z którym, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z przywołanych przepisów wynika, że organ administracji celno-skarbowej jest uprawniony do wykorzystania w prowadzonym postępowaniu, bez potrzeby ponownego i bezpośredniego ich przeprowadzenia, materiałów (dowodów) z postępowania karno-skarbowego, jak również postępowania kontrolnego, o ile dowody te, z punktu widzenia celu i przedmiotu postępowania, są istotne dla wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy oraz, o ile zostały włączone do akt postępowania administracyjnego. NSA podziela także ocenę dokonaną przez WSA, iż argumentacja organu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów ( art. 191 O.p.), a przeprowadzony przez organ odwoławczy wywód jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności.Z tych wszystkich względów za bezzasadne należało uznać zarzuty podniesione w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić się także z zarzutami naruszenia przepisów postępowania, tj. z zarzutami naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 188 art. 191 oraz art. 197 § 1 O.p. ( zarzut 2 petitum skargi kasacyjnej).Zasada zupełności materiału dowodowego, o której mowa w art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż na podstawie innych dowodów, poza ujawnionymi, nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Samo zgłoszenie wniosków procesowych (dowodowych), w tym o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej przez skarżącego opinii prywatnej - opinii rzeczoznawcy oraz przesłuchanie tego rzeczoznawcy w charakterze świadka, czy dopuszczenie innego biegłego, nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy miał na celu wykazanie charakteru kontrolowanych automatów do gier. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był na tyle wyczerpujący, że nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia dalszych dowodów. Istotne okoliczności sprawy zostały już wyjaśnione w zebranym materiale dowodowym (protokół z kontroli, eksperyment procesowy dotyczący spornych urządzeń w chwili ich ujawnienia - odnoszący się do ich faktycznego funkcjonowania w określonym czasie i miejscu) i umożliwiał tym samym wydanie decyzji. Sąd pierwszej instancji stanowisko to podzielił, a Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł przyczyn, które uzasadniałyby odmienny pogląd w tej kwestii. W szczególności skarżącemu kasacyjnie nie udało się podważyć oceny organów, zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, co do zupełności zebranego materiału dowodowego i braku konieczności prowadzenia dalszych ustaleń okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, w toku postępowania organy zebrały i rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z przepisami art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 O.p. prawidłowo uznając, że gry organizowane na kontrolowanych automatach mają losowy charakter i wykluczając tym samym twierdzenie o ich zręcznościowym charakterze. Powyższą ocenę oparto na materiale dowodowym w postaci m.in. wyników eksperymentu, a uznając, że był on wystarczający do orzekania w sprawie, organy nie stwierdziły konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o opinię prywatną Z. S. czy opinię innego biegłego.Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).