Postanowienie - I FZ 195/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 listopada 2025
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w.... podatek akcyzowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 37/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 22 listopada 2024 r. nr 2601-IOA.4105.9.2024 w przedmiocie podatku akcUchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w.... podatek akcyzowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 37/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 22 listopada 2024 r. nr 2601-IOA.4105.9.2024 w przedmiocie podatku akc
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 listopada 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Mariusz Golecki
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 37/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu wniosku G. S. (dalej: "Strona", "Skarżacy") odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dalej: "DIAS") z 22 listopada 2024 r. nr 2601-IOA.4105.9.2024 w przedmiocie podatku akcyzowego.2. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 22 listopada 2024 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jego ciężką sytuację finansowo-gospodarczą związaną z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Ponadto Skarżący wskazał, że nie posiada innego majątku, który mógłby stanowić zabezpieczenie jego sytuacji finansowej, nie ma możliwości zaciągnięcia pożyczki a osiągane dochody z dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej stanowią jedyne źródło utrzymania strony. Powołując się na orzecznictwo podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a.")Wraz z pismem procesowym z 26 lutego 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodów z: podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres styczeń-grudzień 2024 r., deklaracji PIT-36 za 2024 r. – na okoliczność spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zagrożenia bytu prowadzonej firmy, w tym braku środków na spłatę zobowiązania.Postanowieniem z 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 37/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach omówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, wskazując, że Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem.3. Pismem z 29 kwietnia 2025 r. Strona wniosła zażalenie na wskazane powyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj: art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 22 listopada 2024 r. pomimo, tego że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzi do wystąpienia po stronie Skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Ponadto Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu stanowiącego złożony przez Skarżącego 26 lutego 2025 r. w postępowaniu procedowanym przed Sądem pierwszej instancji pod sygn. akt I SPP/Ke 11/25 tj. wniosku o przyznanie prawa pomocy dla stwierdzenia faktu, iż podlegająca wykonaniu kwota zaległości stwierdzona w zaskarżonej decyzji znacznie przewyższa majątek Skarżącego oraz jego rodziny.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:4. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.4.1. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07).Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07).Niezbędna przesłanką uwzględnienia wniosku jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).4.2. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że jakkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 5 marca 2025 r. sygn. akt I SPP/Ke 11/25 oddalił wniosek Strony o zwolnienie z kosztów sądowych, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tegoż Sądu z 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SPP 11/25 to dokumenty zawarte przy wniosku o zastosowanie wobec Strony prawa pomocy z 26 lutego 2025 r. uzupełniają stan faktyczny przedstawiony przez Stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze oraz wniosku dowodowym z 26 lutego 2025 r. Strona powoływała się w obydwu wnioskach (tym o udzielanie prawa pomocy oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji) na informację pochodzące z podsumowania księgi oraz zeznania podatkowego za 2024 r., które nie zostały uznane przez Sąd pierwszej instancji za wystarczające, by uzasadnić wstrzymanie wykonania wobec niej zaskarżonej decyzji DIAS. Z dokumentów przedstawionych przy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednak dodatkowo, że na rachunkach bankowych firmy Skarżącego J. S. G. S. oraz rachunkach bankowych samego Skarżącego widnieją zajęcia egzekucyjne w kwocie około 214 000 złotych k 26 akt I SPP 11/25. Okoliczności te powinny zostać wzięte pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji, albowiem w bezpośredni sposób mogą mieć one wpływ na sytuację materialną Strony i realną możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a co za tym idzie mogą one uzasadniać udzielenie Stronie ochrony tymczasowej.4. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.5. O zwrocie wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a..