Postanowienie - I FZ 43/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Najda-Ossowska, , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. spółka jawna w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 710/24 w zakresie odmowy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. spółka jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr [...] wOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Najda-Ossowska, , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. spółka jawna w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 710/24 w zakresie odmowy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. spółka jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr [...] w
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna podatkowa
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
podatek dochodowy od osób prawnych
kontrola administracyjna
sprawa podatkowa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
skarżąca/podatnik
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 710/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). odmówił T. Spółka jawna w B. (dalej: Skarżąca/Spółka) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Organ) z 23 sierpnia 2024 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za maj i czerwiec 2019 r.Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że "z akt sprawy wynika, że w zaskarżonej decyzji określone zostały zobowiązania podatnika za maj i czerwiec 2019 r. w łącznej wysokości przekraczającej 382 tys. zł. Pełnomocnik nie wspomniał jednak we wniosku, że podatnik deklarował w tych miesiącach zobowiązania podatkowe łącznie w kwocie ok. 160 tys. zł, które wpłacił na rachunek organu podatkowego. Zaległość podatkowa opiewa zatem obecnie maksymalnie na nieco ponad 222 tys. zł należności głównej. Poza tymi zobowiązaniami podatnik nadal spłaca należności za wcześniejsze okresy rozrachunkowe, przy czym zobowiązania te zostały na wniosek strony rozłożone na raty. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika ponadto, że podatnik właśnie kończy spłacać ostatnie raty leasingu operacyjnego instalacji fotowoltaicznych oraz samochodu Ford Transit. Podatnik został również obciążony karą pieniężną nałożoną przez Prezesa URE w kwocie 130 tys. zł, przy czym decyzja Prezesa nie jest jeszcze ostateczna. Szacunkowa wartość środków trwałych spółki wynosi 1,44 min zł." W ocenie Sądu pierwszej instancji wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności oraz załączone dokumenty nie pozwalają przyjąć, że Skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.Od powyższego postanowienia Skarżąca wniosła zażalenie. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niesłuszne nie zastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne.Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty zgodnie z brzmieniem i wykładnią art. 61 § 3 P.p.s.a. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie.Do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymienione wyżej przesłanki należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.Analizując wniosek złożony przez Skarżącą należy wskazać, że został on umotywowany. Spółka przedłożyła wiele dokumentów potwierdzających - jej zdaniem - twierdzenia zawarte w tym wniosku. Jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca nie wykazała należycie okoliczności uzasadniających skorzystanie z ochrony tymczasowej, jaką stanowi środek w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Same w sobie okoliczności takie jak liczba zobowiązań podatkowych i ich kwoty, prowadzone postępowanie egzekucyjne, nawet potwierdzone stosownymi dokumentami, nie mogą być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.. Wnioskodawca powinien bowiem w taki sposób przedstawić swoją całościową sytuację (w treści wniosku lub przy pomocy dokumentów źródłowych), aby Sąd mógł na tej podstawie w pełni ocenić ją pod kątem tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji zagraża interesom ekonomicznym wnioskodawcy w sposób prawnie relewantny. Skarżąca zawarła we wniosku twierdzenia odnoszące się do konkretnych danych i okoliczności z tego zakresu, w kontekście przedmiotu sprawy podatkowej. Niemniej jednak nie można było uznać ich za prowadzące do takiego stanu, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę lub doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było wykazania wzajemnego powiązania między przedstawianymi okolicznościami oraz dokumentami, a także wyprowadzenia konkretnych wniosków w kontekście przyznania ewentualnej ochrony tymczasowej należnej Skarżącej za sprawą ich wystąpienia.Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, pomimo obciążeń podatkowych i leasingowych Spółka prowadzi dalej swoją działalność, która przynosi jej regularne dochody (w 2023 roku w kwocie 122 tys. zł, w pierwszym półroczu 2024 r. — 88 tys. zł), zatrudnia pracowników, pozyskuje kolejne środki trwałe. Szacunkowa wartość środków trwałych Spółki wynosi 1,44 min zł. Skarżąca złożyła również wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych i organ podatkowy przychylił się do jej wniosków rozkładając należności na raty, których płatność kończy się w maju 2025 r. Należy wskazać, że Skarżąca, mimo deklarowanych trudności finansowych przez cały czas w sposób bieżący prowadziła i w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Nie ulega wątpliwości, że taki stan rzeczy, wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów i wydatków. Jednak uzyskiwane przez nią środki finansowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, pozwalają na regulowanie zobowiązań.Okoliczności, na które powoływała się Skarżąca, tj. wielkość kwoty określonej decyzją i ewentualne jej ściągnięcie, które mogłoby zachwiać płynność finansową przedsiębiorstwa i mogłoby doprowadzić do zaprzestania działalności dobrze prosperującego podmiotu gospodarczego nie jest wystarczającą podstawą do uznania przedmiotowego wniosku za zasadny. Prognozy o ewentualnym zadłużeniu i zupełnej utracie przez przedsiębiorstwo wypłacalności, nie stanowią faktów, lecz są jedynie przypuszczeniami.W kontekście powołanych przez Skarżącą motywów obejmujących obawy o dalszą egzystencję Spółki należało wyjaśnić, że wykonanie świadczenia pieniężnego samo w sobie - co do zasady - nie wywołuje nieodwracalnych skutków. Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji powoduje przecież konieczność zwrotu uprzednio pobranej/uiszczonej należności. W przypadku zaś przymusowego jej egzekwowania, wdrożona egzekucja prawnie jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.Innymi słowy, sama potencjalna obawa dodatkowego zmniejszenia majątku Skarżącej "kosztem" należnych (w stanie z chwili rozpoznawania wniosku) Skarbowi Państwa oraz innym podmiotom środków finansowych nie jest równoznaczna z "niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody", zwłaszcza, że w postępowaniu egzekucyjnym przewidziane są określone środki ochronne przysługujące dłużnikowi.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszystkie powyższe okoliczności wskazują na to, że wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. Skarżąca, mimo prawidłowego uzasadnienia wniosku, nie wskazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, do czego Sąd pierwszej instancji odniósł się szczegółowo w swoim uzasadnieniu, wskazując na okoliczności przemawiające za tym, aby Skarżącej odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.