Wyrok - II SA/Gl 1358/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 27 marca 2025
Teza
Oddalono skargę. Planowanie przestrzenne, Warunki zabudowy terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr SKO.UL/41.7/257/2024/11643/RS w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r. SOddalono skargę. Planowanie przestrzenne, Warunki zabudowy terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr SKO.UL/41.7/257/2024/11643/RS w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r. S
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
odwołujący
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w związku z odwołaniem I. K. (dalej "skarżąca") od decyzji Wójta Gminy T. z 31 maja 2024 r nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na zakład odzysku tworzyw sztucznych, umorzyło postępowanie odwoławcze.Jako podstawę prawną Kolegium wskazało m.in. art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572, dalej w skrócie k.p.a.).W uzasadnieniu Kolegium podało, że Wójt Gminy T. decyzją nr [...] z dnia 31 maja 2024 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na: "zmianie sposobu użytkowania obiektu budowalnego na zakład odzysku tworzyw sztucznych (występujących w postaci odpadów innych niż niebezpieczne) o łącznej mocy przerobowej nie większej niż 350 kg/h przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...]". Od tej decyzji odwołanie wniosła I. K.. Po otrzymaniu odwołania Kolegium pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. wezwało wnoszącą odwołanie do wykazania swojego interesu prawnego w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania, pod rygorem umorzenia postępowania odwoławczego. Odpowiedzi na to wezwanie Pani I. K. udzieliła w piśmie z 7 lipca 2024 r.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawach z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego interes prawny posiadają osoby będące właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Na poparcie tego stanowiska Kolegium przywołało wybrane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.Według Kolegium skarżąca nie wykazała, że jest właścicielką lub użytkownikiem działki objętej wnioskiem ani też działki sąsiedniej. Jest natomiast właścicielką terenów oddalonych o około 300 m od granic terenu inwestycji. Odnosząc się zaś do argumentacji, jakie w piśmie z dnia 7 lipca 2024 r. podniosła skarżąca Kolegium uznało, że koncentrują się one na kwestiach potencjalnych immisji na tereny oddalone o około 300 m od granic terenu inwestycji. Są to więc kwestie potencjalnie związane z art. 144 kodeksu cywilnego, a nie kwestie z zakresu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji Kolegium uznało, że w sprawie odwołania skarżącej występują okoliczności przewidziane w art. 105 k.p.a., uzasadniające uznanie prowadzonego postępowania odwoławczego za bezprzedmiotowe i umorzenie postępowania organu drugiej instancji na zasadach określonych w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.W skardze na powyższą decyzję Kolegium, skarżąca sformułowała zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, nie wskazując przy tym o jakie przepisy chodzi. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu skargi przedstawione zostały okoliczności związane ze złożeniem w dniu 22 listopada 2021 r. zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa na terenach po byłych S. poprzez składowanie substancji niewiadomego pochodzenia, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Ponadto skarżąca m.in. podniosła, że na w/w terenie znajduje się nielegalne składowisko odpadów i ma miejsce mielenie plastiku prowadzone przez inwestora. Doszło również do samowoli budowlanej. O wszystkich tych okolicznościach wiedzę posiadał Wójt Gminy, który pomimo tego wszczął postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca zarzuciła przy tym, że Wójt dopuścił się przestępstwa urzędniczego, wprowadzając w błąd opinię publiczną, jak i organy, takie jak Kolegium. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na to, że teren zamierzonej inwestycji jest objęty ustaleniami studium i przeznaczony jest pod rolę (symbol Rb), czyli rola z możliwością zabudowy służącej rolnictwu. Jednocześnie brak jest planu miejscowego. Skarżąca wyraziła również obawy o wpływ inwestycji na stan zdrowia jej rodziny, podnosząc przy tym liczne argumenty mające na celu wykazanie, że zamierzenie inwestycyjne, którego dotyczy decyzji o warunkach zabudowy nie powinno być realizowane. Do skargi załączone zostały kopie dokumentów dotyczących okoliczności w niej podniesionych.W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.Pismem z dnia 15 listopada 2024 r. stanowisko w sprawie zajął pełnomocnik uczestników wnoszą o oddalenie skargi.Pismami z dnia 5 marca 2025 r. i 14 marca 2025 r. skarżąca zwróciła się do Sądu, domagając się interwencji w związku ze szkodliwością działalności prowadzonej przez inwestorów na terenie, którego m.in. dotyczy kwestionowana przez skarżącą decyzja.Na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. skarżąca podtrzymała skargę akcentując, że realizacja zamiarów inwestycyjnych, których dotyczy kwestionowana przez nią decyzja o warunkach zabudowy w istocie zmusi ją do wyprowadzenia się z obecnego miejsca zamieszkania.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Kolegium umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżącej od decyzji Wójta Gminy T. z 31 maja 2024 r. ustalającej warunki zabudowy.Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze, gdyż uznało, że skarżąca nie jest stroną w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie warunków dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowalnego na zakład odzysku tworzyw sztucznych (występujących w postaci odpadów innych niż niebezpieczne) o łącznej mocy przerobowej nie większej niż 350 kg/h. Istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącej przysługuje status strony we wskazanym powyżej postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy.W odniesieniu do postępowań o ustalenie warunków zabudowy krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 28 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Nie wystarcza zatem samo wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym, a nie prawnym (por. wyrok NSA z 26 września 2019 r. sygn. akt I OSK 178/18). Co istotne, to nie art. 28 k.p.a. wyznacza w danym postępowaniu dla danej osoby status strony, ale odrębny przepis, który chroni prawa danej osoby, a celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia ingerującego lub kształtującego te prawa (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 388/17). Należy przy tym podkreślić, że interes prawny uzasadniający status strony postępowania ma być osobisty, konkretny, bezpośredni i aktualny, a nie hipotetyczny czy potencjalny.Stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy oprócz wnioskodawcy, który niekoniecznie musi być właścicielem terenu przeznaczonego pod inwestycję, mogą być zatem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością, na której planowana jest realizacja inwestycji. Przymiot strony tych podmiotów za każdym razem musi być jednak oceniany przez pryzmat wymogów wymienionych w art. 28 k.p.a. Nawet sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy.Uwzględniając powyższe rozważania w realiach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który legitymowałby ją do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Słusznie przy tym Kolegium wskazało, że nieruchomość skarżącej nie graniczy z terenem zamierzonej inwestycji. Sąd zauważa przy tym, że nawet takie graniczenie, zwłaszcza pośrednie i tak nie musiałoby automatycznie przesądzać o posiadaniu przymiotu strony.Kolegium wskazało także, że nieruchomość skarżącej znajduje się w odległości około 300 metrów od granic terenu inwestycji (granic działki nr ewid. [...]), a okoliczność ta nie została zaprzeczona przez skarżącą. Zauważyć przy tym należy, że podana odległość dotyczy gruntu ornego. Natomiast należące do skarżącej zabudowania mieszkalne znajdują się w jeszcze większej odległości. Ponadto działka skarżącej, na której znajduje się budynek mieszkalny dostępna jest z ul. [...]. Natomiast jak wynika z kwestionowanej przez skarżącą decyzji o warunkach zabudowy obsługę komunikacyjna terenu działki nr ewid. [...] odbywać się będzie z drogi powiatowej nr [...], poprzez działkę nr ewid. [...] na podstawie ustanowionej służebności.Dostrzec należy, że pomimo tak znacznej odległości nieruchomości skarżącej od terenu inwestycji Kolegium umożliwiło jej przedstawienie argumentów, które mogłyby świadczyć jednak o posiadaniu przez nią interesu prawnego. Swoje stanowisko w tym zakresie skarżąca przedstawiła organowi odwoławczemu w piśmie z dnia 7 lipca 2024 r. Nie powtarzając treści tego pisma stwierdzić należy, że w ocenie Sądu wynika z niego, że skarżąca posiada co najwyżej interes faktyczny, który jest czym innym niż interes prawny i nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania. Kolegium postąpiło zatem prawidłowo nie uznając skarżącej za stronę postępowania.Wobec braku interesu prawnego skarżącej i tym samym zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego Kolegium nie rozpatrywało odwołania merytorycznie. W konsekwencji również Sąd nie może odnosić się merytorycznie do argumentów skargi kwestionujących wydanie wskazanej na wstępie decyzji o warunkach zabudowy. Tym bardziej Sąd nie mógł się wypowiadać w innych kwestiach podniesionych w skardze, a dotyczących m.in. dotychczasowych działań inwestora.Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §1 i 3, art. 138 §1 pkt 3 k.p.a., ani też innych przepisów, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.., ani też innych przepisów, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.