Wyrok - III FSK 313/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2022 r. sygn. akt I SA/Po 311/22 w sprawie ze skargi T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie SamorządowOddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2022 r. sygn. akt I SA/Po 311/22 w sprawie ze skargi T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządow
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Bogusław Dauter
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt I SA/Po 311/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) oddalił skargę T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie (dalej: SKO) z dnia 21 lutego 2022 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w związku z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) – c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez oddalenie skargi na postanowienie SKO mimo:a) wyraźnego przyznania przez SKO zaistnienia powołanej podstawy zarzutów i wskazania w tytule wykonawczym nieprawidłowej podstawy prawnej,b) zasadności zarzutów w świetle okoliczności sprawy, wynikających z określenia żądania niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z właściwej podstawy;2) art. 151 P.p.s.a w związku z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie SKO rozpoznające odmownie zażalenie na postanowienie w przedmiocie zarzutów mimo ich zasadności w świetle okoliczności sprawy;3) art. 151 P.p.s.a w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie SKO mimo wyraźnego przyznania przez organ odwoławczy zaistnienia powołanej podstawy zarzutów, a nadto mimo iż uchylenie postanowienia SKO i poprzedzającego je postanowienia Burmistrza [...] (dalej: Burmistrz) jest konieczne dla realizacji zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa;4) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie SKO mimo naruszania przez to postanowienie, w ocenie Skarżącej, dyrektywy stania na straży praworządności i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;5) art. 151 P.p.s.a w związku z art. 8 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie SKO mimo prowadzenia przez ten organ postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez:a) nieuwzględnienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów mimo jednoczesnego wyraźnego przyznania wystąpienia okoliczności stanowiącej przewidzianą przez ustawę podstawę zarzutu,b) rażące zignorowanie funkcji gwarancyjnej procedury egzekucyjnej względem podatnika, w szczególności poprzez wskazanie, że mimo określenia nieprawidłowej podstawy obowiązku na tytule wykonawczym zarzuty nie są usprawiedliwione, gdyż - w ocenie SKO - nie wynika dla podatnika niebezpieczeństwo wyegzekwowania innej kwoty,c) wyrażenie wprost potrzeby uwzględnienia w rozpatrzeniu zażalenia, że jego ewentualne uwzględnienie prowadzić będzie musiało do umorzenia postępowania egzekucyjnego - co w ocenie zobowiązanego świadczy o pozbawionym bezstronności i ukierunkowanym z góry na oddalenie odwołania stanowiska SKO, przyznającym priorytet interesom fiskalnym nad zachowaniem gwarancji ustawowych zabezpieczających podatnika.Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Wniesione w niej zarzuty nie zostały uzasadnione należycie. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Zatem to skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Dlatego wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić Obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.Wynikającym z art. 176 § 1 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej. Ponieważ skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe.Przypomnienie tych oczywistych i utrwalonych w orzecznictwie zasad było konieczne, gdyż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna uchybia im tak dalece, że uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.Żaden z zarzutów wskazanych w petitum skargi kasacyjnej nie został uzasadniony zgodnie z omówionymi wymogami ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie wykazano wpływu na wynik sprawy zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, nie wskazano nawet sposobu w jaki, zdaniem Skarżącej, został naruszony każdy z przepisów postępowania. W oderwaniu od treści art. 33 § 2 pkt 2 lit. a – c u.p.e.a. twierdzono, że stanowisko WSA narusza ten przepis.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nawiązującym do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a – c u.p.e.a. wskazywano na błędne określenie podstawy prawnej w tytule wykonawczym i temu poświęcono jego zasadniczą część. Tymczasem przepis ten w ogóle nie normuje materii dotyczącej tytułu wykonawczego. Stanowi on bowiem, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu.Bezsprzecznie w niniejszej sprawie obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., tj. z deklaracji podatkowych złożonych przez Skarżącą w dniach 30 stycznia 2020 r. i 8 lutego 2021 r. Nie wystąpiła więc przesłanka z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a – c u.p.e.a., co słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji.Wyjaśnić należy, że wadliwość tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy do wniesienia zarzutu. Wszystkie przesłanki zarzutów w sprawie egzekucji zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. i pośród nich nie została wymieniona podnoszona przez Skarżącą wadliwość tytułu wykonawczego.Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. stanowi określoną w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. podstawę umorzenia postepowania. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Zastrzec trzeba, że wystąpienie tej przesłanki nie może być badane w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, lecz wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Według bowiem postanowień art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a – c u.p.e.a. i tym samym zakreśliła zakres rozpoznania jej zarzutów.Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.sędzia K. Przasnyski sędzia J. Sokołowska sędzia B. Dauter. orzekł jak w sentencji.sędzia K. Przasnyski sędzia J. Sokołowska sędzia B. Dauter