sygn. I OSK 75/25 25 czerwca 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - I OSK 75/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2025

Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. pomoc społeczna, Zasiłki celowe i okresowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1774/22 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w KrakowieUchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. pomoc społeczna, Zasiłki celowe i okresowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1774/22 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny uchwała rady gminy
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 25 czerwca 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Jerzy Siegień
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1774/22 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/605/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1774/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J.K. (dalej również: "wnioskodawczyni", "wnioskująca", "skarżąca", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej również: "skarżący kasacyjnie", "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/605/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów pobytu w Hostelu A. w K. (dalej również: "hostel") w kwocie 1550 zł za miesiąc lipiec 2022 r. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej również: "Burmistrz", "organ I instancji") z 3 sierpnia 2022 r., nr PS.B360/22.5102.005622.2022.Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy.Wnioskiem z 5 lipca 2022 r. (data wpływu: 8 lipca 2022 r.), A.B. (w imieniu własnym oraz J.K.) zwrócił się o zwrot kosztów pobytu w hostelu w kwocie 1550 zł za miesiąc lipiec 2022 r. Wskazał na brak możliwości korzystania z zajmowanego uprzednio lokalu komunalnego, z uwagi na "(...) istniejące nadal zjawisko gryzącego odoru z pod paneli (...) brak możliwości normalnego przebywania w mieszkaniu i jego użytkowania..." (pismo z 5 lipca 2022 r.- k. 25 akt adm.) - co ma istotny wpływ na zdrowie i życie mieszkańców lokalu. Podał też, że: "(...) przebywanie w takim lokalu naraża nas na utratę zdrowia i życia czy też ciężkiego uszczerbku na zdrowiu." (wniosek - k. 25 akt adm.). Do wniosku dołączył fakturę VAT z 3 lipca 2022 r., na kwotę 1550 zł, wystawioną na J.K., jako nabywcę. Faktura zawiera adnotację: "Forma płatności: gotówka".Decyzją z 3 sierpnia 2022 r., nr PS.B360/22.5102.005622.2022 Burmistrz odmówił uwzględnienia ww. żądania. Uzasadniając przyczyny negatywnego dla strony załatwienia sprawy, wskazał na odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: "ups", "ustawa") - potraktowaną również jako brak współpracy z organem (art. 11 ust. 2 ups) oraz stwierdzenie dysproporcji pomiędzy udokumentowaną przez skarżącą wysokością dochodów, a jej rzeczywistą sytuacją majątkową (art. 12 ups), co uzasadniało przyjęcie, że wnioskująca o zasiłek jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby. Burmistrz przywołał sytuację majątkową strony (wykazane dochody przyznane w ramach ups - łącznie: 1215,50 zł - różnego rodzaju zasiłki) i podkreślił, że skarżąca opłaca gotówką pobyty w hostelach w K. od października 2021 r. (1550 zł/mies.), partycypując również w kosztach utrzymania lokalu na os. A. w W. (kwota 998,86 zł - po połowie z A.B.), a zatem istnieje znaczna rozbieżność pomiędzy udokumentowaną wysokością jej dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową. Zauważył nadto, że strona ma zabezpieczoną potrzebę mieszkaniową (lokal komunalny), wobec czego wynajem pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ups. Powołał się także na zasady ogólne z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. Ust. 2 i art. 4 ups.Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. decyzji organu I instancji, aktem z 22 września 2022 r. utrzymało ją w mocy. W odpowiedzi na zarzut odwołania, że Burmistrz wskazał błędną kwotę wnioskowanej pomocy (1550 zł zamiast 775 zł) wyjaśniło, że A.B. złożył wniosek w imieniu własnym i skarżącej, a odmowne jego załatwienie nie wynikało z wysokości żądania, lecz z innych przyczyn. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne podało, że podstawa decyzji uznaniowej z art. 39 ups, nie obliguje organów do uwzględnienia każdego żądania i nawet spełnienie przesłanek określonych w ww. przepisie nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia. Podzieliło też stanowisko Burmistrza w zakresie konsekwencji braku zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jako podstawy odmowy przyznania zasiłku celowego. Zauważyło, że odmowę taką należy traktować, jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Zgodziło się także, że wnioskująca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A.B. (w rozumieniu art. 6 pkt 14 ups) oraz że o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony, a ocena stanu faktycznego. SKO podkreśliło, że Burmistrz trafnie wyjaśnił wadliwość uprzedniego traktowania skarżącej, jako osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organ II instancji zgodził się również ze stanowiskiem, że strona posiada własne, nieudokumentowane środki na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Wskazano też na dysproporcję pomiędzy zadeklarowanymi przez nią dochodami, a realnie wydatkowanymi kwotami (art. 12 ups), których pochodzenia skarżąca nie konkretyzuje (pożyczki, albo ich negowanie - pismo z 13 maja 2022 r.). SKO zwróciło uwagę, że w toku postępowania nie potwierdzono stanowiska strony o trudnych, zagrażających zdrowiu mieszkańców warunkach w zajmowanym lokalu komunalnym (pracownicy Zarządu Budynków Komunalnych w W. nie zostali do niego wpuszczeni). Przyjął, że w tej sytuacji opłaty za wynajem pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ups. Końcowo organ przypomniał, że pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła dochodu dla osób z niej korzystających, nie służy ona bowiem spełnianiu wszystkich oczekiwań wnioskujących. W tej zaś sprawie Burmistrz wykazał, że J.K. posiada środki pozwalające na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych. Podkreślił, że osoba korzystająca na stałe z pomocy ośrodka pomocy społecznej (dalej: "OPS") z dochodem nieprzekraczającym kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ustawy, nie dysponuje kwotami pozwalającymi jej na jednoczesne pokrycie opłat lokalu komunalnego i wynajem pokoju w hostelu. Tymczasem strona systematycznie korzysta ze wsparcia OPS i oczekuje pokrycia przez organ pomocowy wszystkich zgłaszanych potrzeb, co nie mieści się w celach pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 ustawy).Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza uznając, że nie zostały one poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu, przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne i scharakteryzował specyfikę aktów o charakterze uznaniowym. Wskazał na materialnoprawną podstawę ustalenia prawa do zasiłku celowego (art. 39 ups) oraz na kryterium dochodowe z art. 8 ust. 1 ustawy. Wyjaśnił, że w toku postępowania o przyznanie zasiłku celowego organ powinien ustalić, czy wnioskodawca spełnia kryterium majątkowe przyznania pomocy oraz czy wnosi o zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Zobowiązany jest także brać pod uwagę cele pomocy społecznej, możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej (dalej: "OPS"), uwzględniać sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu już ze środków publicznych pomocy. Sąd wojewódzki zauważył, że w przypadku osób systematycznie korzystających z pomocy społecznej, nie jest konieczne przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu rozpoznania każdego wniosku pomocowego. Powołując się na art. 107 ust. 4 ups wskazał, że w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. Wobec osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Stwierdził, że przeprowadzanie wywiadu co kilka, czy kilkanaście dni, w odniesieniu do kolejnych wniosków nie tylko przysporzyłoby obowiązków pracownikom OPS, a także byłoby niezrozumiałe dla wnioskodawców, którzy w ten sposób obligowani byliby do potwierdzania przekazanych już organowi administracji informacji, czy dowodów. Sąd wojewódzki ocenił, że: "(...) Zasadniczo ze skarżącą został przeprowadzony wywiad środowiskowy; tyle, że skarżąca go nie podpisała z uwagi na oczekiwanie na wnioski pracowników socjalnych." (str. 10 uzasadnienia; k. 86 akt sąd.). Wyjaśnił, że zagadnienia dotyczące tej formy gromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie reguluje Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 poz. 893, dalej: "rozporządzenie z 8 kwietnia 2021 r."). Podał, że w kwestionariuszu wywiadu – części "C" – zawierającej diagnozę sytuacji osoby lub rodziny oraz wnioski pracownika socjalnego, znajduje się miejsce jedynie na podpis sporządzającego (nie zaś wnioskującego) – wobec czego organ mógł sporządzić wywiad ze skarżącą (bez udziału jej "współlokatora"), a w uwagach wskazać swoją ocenę jej stanu rodzinnego (prowadzenia jednoosobowego, bądź wspólnego z A.B. gospodarstwa domowego). WSA wskazał, że podstawę odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego na leki, stanowiły dwie okoliczności: 1) odmowa podpisania przez stronę wywiadu środowiskowego oraz 2) ustalenie przez organ, że wynajęcie pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej skarżącej (str. 9 uzasadnienia; k. 85 akt sąd.). Podkreślił tu, że kontrola decyzji uznaniowych przez sąd jest ograniczona, nie może przy tym obejmować wyboru dokonanego przez organ, a ocenę, czy dokonał on w sprawie istotnych ustaleń faktycznych w oparciu o całokształt materiału dowodowego oraz czy rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "kpa"). Dalej stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało stałe korzystanie przez skarżącą ze świadczeń z ups, przy jednoczesnym wydatkowaniu kwot na noclegi w hostelu. Kolegium przyjęło, że strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (lokal komunalny), gdy w toku postępowania nie zostało wykazane, że mieszkanie zajmowane przez skarżącą i A.B. nadaje się do bezpiecznego dla zdrowia użytkowania. Sąd I instancji przywołał twierdzenia skarżącej przedstawiane w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, że organy posiadały dowody potwierdzające istnienie w lokalu pleśni i z tego względu nie można długotrwale przebywać. Zauważył, że w aktach administracyjnych brak jest takiej dokumentacji, a organy nie odniosły się do tej kwestii w uzasadnieniach decyzji. Powyższe WSA ocenił jako nieprawidłowe, gdyż - zdaniem tego Sądu była to okoliczność istotna dla oceny wyniku sprawy. W rezultacie, Sąd wojewódzki nie miał możliwości weryfikacji twierdzeń organów, że strona w żaden sposób nie wykazała, wadliwego stanu technicznego lokalu. Brak było również możliwości weryfikacji twierdzenia, że opłata za hostel nie stanowiła zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącej. WSA podkreślił, że współpraca wnioskującej w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, powinna polegać zarówno na przedłożeniu organom wszelkich dokumentów, jak i wyjaśnień pozwalających na ocenę spełnienia przez nią przesłanek przyznania świadczenia, a więc na jej aktywnej postawie. Wskazał, że brak takiej współpracy bez wątpienia może stanowić podstawę odmowy udzielenia pomocy. Za zasadne uznał też stanowisko organów, że z akt sprawy wynika dysproporcja pomiędzy wykazywanymi przez skarżącą dochodami, a jej wydatkami (art. 12 ups). Zdaniem Sądu wojewódzkiego, organy dążąc do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej strony, powinny wezwać ją jednak do wykazania źródeł finansowania opłat za pobyty w hostelach, ustalić, czy podejmuje ona próby przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, ewentualnie zastosować art. 75 § 2 kpa, bądź dopuścić dowód z jej przesłuchania, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 86 kpa. W ocenie WSA prawidłowe są przy tym ustalenia faktyczne dotyczące prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z A.B. i powinny być one brane pod uwagę przy ocenie spełnienia przez nią przesłanek przyznania zasiłku. Zdaniem Sądu I instancji z zaskarżonej decyzji wynikało zaś, że organy z jednej strony uwzględniały kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, by następnie w dalszej części decyzji wskazywać, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo z ww.W konkluzji, Sąd wojewódzki uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa, w sposób który mógł mieć wpływ na wynik sprawy – organ nie dokonał bowiem "(...) wszechstronnych ustaleń dotyczących jednej z kluczowych dla sprawy okoliczności - ustalenia, czy lokal na os. A. ze względu na swój stan techniczny nadaje się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego, w oparciu o całokształt dokumentów będących w dyspozycji organu." (str. 12 uzasadnienia; k. 88 akt sąd.). Nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego istotnego "(...) dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych - dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącej, stanu technicznego mieszkania przy ulicy A., a następnie dokonają oceny niezbędności potrzeby skarżącej, tj. potrzeby wynajmowania odrębnego pokoju w hostelu pomimo posiadania mieszkania komunalnego." (str. 16 uzasadnienia; k. 92 akt sąd.), przy wykorzystaniu możliwości przewidzianych w kpa oraz ups. Zwrócił też uwagę na konieczność uwzględnienia przez organy obowiązku współdziałania skarżącej z organem oraz zapewnienia jej prawa określonego w art. 10 kpa. Sąd I instancji rozpoznając sprawę uwzględnił dokumenty złożone przez J.K. na rozprawie 17 października 2023 r.Od wyroku z 26 października 2023 r. sędzia sprawozdawca złożył zdanie odrębne.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO, kwestionując go w całości i zarzucając "naruszenie prawa materialnego":1) art. 11 i art. 12 i art. 107 ust. 4a i 5 ups, "(...) przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż brak współpracy Skarżącej z organami pomocy społecznej oraz dysproporcja pomiędzy wykazywanymi dochodami a wydatkami ponoszonymi przez Skarżącą nie stanowiła wystarczającej przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku celowego";2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, "(...) przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności stanu technicznego lokalu nr [...] przy ul. A. [...] w W., z którego Skarżąca korzysta wraz z Panem A.B."Podnosząc jak powyżej wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na decyzję SKO z 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/605/2022 w przedmiocie przyznania stronie zasiłku celowego na zwrot kosztów pobytu w hostelu za lipiec 2022 r. i jej oddalenie; względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2) zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego. W środku zaskarżenia zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.W uzasadnieniu środka zaskarżenia wyroku przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają wskazane w środku zaskarżenia podstawy, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.Skarga kasacyjna jest zasadna.Zarzuty środka zaskarżenia, mimo częściowo nieprawidłowego określenia ich przez autorkę, jako "naruszenie prawa materialnego", oparte zostały na obu podstawach z art. 174 ppsa. Wskazano w niej bowiem również na wadliwości o charakterze procesowym - tu np.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na brak powołania się przez sporządzającą środek zaskarżenia na przepisy prawa stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny i obowiązek ich odniesienia do uregulowań postępowania administracyjnego. Mieć bowiem na uwadze należy, że skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś odwołanie od aktu organu. Jednak powyższe wadliwości nie dyskwalifikują skargi kasacyjnej SKO, gdyż analiza podstaw kasacyjnych i uzasadnienia środka zaskarżenia pozwalają na wystarczająco jasne odczytanie postulowanych naruszeń. Zważywszy, że pomimo częściowo błędnej konstrukcji zarzutów możliwe jest ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie, wobec treści uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.Tytułem wstępu podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego (art. 39 ups), to akt o charakterze uznaniowym, co w sposób istotny determinuje zakres i kierunek badania sprawy przez sąd administracyjny. Uznanie administracyjne cechuje się tym, że nawet przy aktualizacji przesłanek określonych w przepisie prawa materialnego, skorzystanie z tej instytucji, nie powoduje po stronie organu obowiązku uwzględnienia wniosku strony. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego, czy każdorazowego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, zgodnego z jej oczekiwaniami. Decyzja powinna jednak realizować określone wymagania, tak aby władcze działanie organu nie było dowolne - wówczas bowiem należałoby je uznać za nieuprawnione, czy przekraczające granice uznania administracyjnego. Organ zobligowany jest więc należycie ustalić stan faktyczny sprawy tj.: wyjaśnić wszelkie istotne dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności, w sposób wyczerpujący zebrać, poddać analizie i rozpatrzyć zgromadzony w trakcie postępowania materiał dowodowy. Powinien też procedując uwzględniać i należycie wyważyć interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Rola sądu kontrolującego zgodność z prawem tego typu aktu sprowadza się zatem do zbadania, czy organ zebrał w sprawie pełny materiał dowodowy, czy poddał go należytej analizie oraz czy efekt tego działania został w sposób dostatecznie szeroki przedstawiony i uargumentowany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd dokonuje oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ wnioskowania, prowadzącego do stwierdzenia, że w danym stanie faktycznym było/bądź nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie danego rodzaju pomocy, oraz czy decyzja w tym przedmiocie została prawidłowo umotywowana. Przy czym, argumentacja w opisywanym zakresie musi być wewnętrznie spójna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.Zadaniem Sądu I instancji było ustalenie, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności, a przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów oraz zbadanie, czy treść żądania mieści się w dyspozycji art. 39 ups (w zakresie realizacji przesłanek podmiotowych i przedmiotowych). Powinien on również dokonać analizy w zakresie treści żądania, i odniesienie jej przez organ do hierarchii zgłaszanych potrzeb, także w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy bez wątpienia spełniał powyższe warunki i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.Zgodnie z art. 39 ust. 1 ups, który stanowił materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej formy wsparcia, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Prawo do większości świadczeń pieniężnych z ups uzależnione jest przy tym od spełnienia kryterium dochodowego, opisanego w art. 8 ust. 1 ustawy, które wyznacza trzy kategorie ewentualnych beneficjentów (osoby samotnie gospodarujące – 776 zł; osoby w rodzinie - 600 zł i rodziny, których dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny").Odnosząc się do istoty sprawy wskazać należy na rozbieżność rysującą się pomiędzy wyrażonym przez Sąd I instancji stanowiskiem, że podstawą nieuwzględnienia przez organy pomocowe wniosku skarżącej, oprócz odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, było uznanie, że koszty wynajmu pokoju w hostelu nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ust. 1 ups, a treścią aktu Kolegium, która wskazuje, że wynik sprawy uzależniony był od: 1. odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i współdziałania z organem (art. 107 ust. 4a ups i art. 11 ust. 2 ustawy); 2. stwierdzenia istotnej dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu a rzeczywistą sytuacją majątkową skarżącej, wskazującą, że strona jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację bytową (art. 12 ups). Ww. stanowisko organu wynika tak z uzasadnień wydanych w sprawie aktów, jak i z zarzutów skargi kasacyjnej. Rzeczywiście, w uzasadnieniu decyzji SKO odnaleźć można stwierdzenie, że organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że "(...) w przedmiotowej sprawie pokrycie kosztów pobytu w Hostelu A. w K. nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej." (str. 8 uzasadnienia decyzji; k.179 v. akt adm.). SKO wskazuje na zabezpieczenie potrzeby mieszkaniowej strony w postaci lokalu komunalnego w W., który skarżąca opłaca, pozostają tam jej rzeczy osobiste i ma do niego nieograniczony dostęp. Akty organów nie określają jednak takiego stanu rzeczy jako podstawy negatywnego wyniku sprawy. Do wskazania WSA (z art. 153 ppsa) w postaci konieczności zbadania przez organy pomocowe stanu technicznego zajmowanego przez skarżącą lokalu komunalnego, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się końcowo.Zdaniem Sądu kasacyjnego, organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej wnioskującej w tej sprawie. Zachowały też wymagane prawem zasady postępowania. Podały, że J.K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, od 11 lat prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A.B., z którym współdzieli lokal komunalny w W., przy os. A. [...] (pokój z aneksem kuchennym). Jest głównym najemcą ww. mieszkania, a A.B. został tam przez nią zameldowany. Fakt wspólnego gospodarowania przez ww. został wyraźnie przesądzony w aktach organów, które wskazywały, że uprzednio dokonywano nieprawidłowej oceny stanu rodzinnego strony, uznając ją za osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, gdy w rzeczywistości prowadzi ona z ww. wspólne gospodarstwo domowe. Kolegium wyjaśniło, że skarżąca i A.B. współdziałają w zaspokojeniu potrzeb bytowych, wspólnie uczestniczą w opłacaniu mieszkania komunalnego, jednocześnie wynajmując wspólny pokój w hostelach w K. (od października 2021 r.) i opłacając ten wydatek z bliżej nieskonkretyzowanych "pożyczek od znajomych", czy "innych osób". Dzielą się opłatami za media, korzystają ze wspólnych sprzętów, w tym urządzeń kuchennych i sanitarnych, wspierają się i pomagają sobie nawzajem w życiu codziennym. A.B. sporządza w imieniu skarżącej odwołania i skargi oraz różnego rodzaju pisma urzędowe (twierdzenia zawarte np. w odwołaniach J.K.: z "3 sierpnia 2020 r.": od decyzji Burmistrza z 19 lipca 2022 r., k. 86 i k. 92 akt adm.) oraz reprezentuje ją w toczących się postępowaniach, powołując się na "pełnomocnictwo notarialne". W myśl art. 6 ust. 1 pkt 14 ups, rodzina to: osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Sytuacja skarżącej w sposób pełny wpisuje się w dyspozycję tego przepisu, co w sposób logiczny, spójny i skonkretyzowany opisano w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i co słusznie zostało zaaprobowane przez Sąd wojewódzki. Stanowisko dotyczące ocen prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego wyrażono w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w sprawach: I OSK 1621/23 z 25 lipca 2024 r.; I OSK 2005/23 z 21 sierpnia 2024 r.; czy I OSK 650/23 z 12 lutego 2025 r. Skład orzekający w tej sprawie w pełni je aprobuje i uznaje za własne. Bez znaczenia pozostaje przy tym stwierdzenie przez WSA, że J.K. została potraktowana jako osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (WSA oceny takiej dokonał jedynie ze względu na podanie kwoty kryterium dochodowego dla osoby gospodarującej samodzielnie), przy jednoczesnym zanegowaniu takiego stanowiska organów w treści uzasadnień decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, że przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego nie stanowiło podstawy wydanych w sprawie, odmownych aktów. Jedynym udokumentowanym źródłem utrzymania wnioskodawczyni są różnego rodzaju świadczenia z OPS, z których korzysta ona stale i systematycznie (zasiłki: stały, okresowy oraz celowe). Organy przedstawiły łączny dochód strony zestawiając go z ujawnionymi wydatkami oraz odniosły się do określonego prawem progu dochodowego (art. 8 ust. 1 ups). Zasadnie przy tym powołały się na dysproporcję opisaną w art. 12 ups, uzasadniającą już samoistnie negatywny dla strony wynik sprawy, wobec kilkakrotnej, kategorycznej odmowy określenia przez nią "dodatkowych" źródeł finansowania m.in. pobytów w hostelach. Sąd wojewódzki uznał, że organ powinien ponownie przeprowadzić dowody w tej kwestii, np. w postaci przesłuchania skarżącej, czy złożenia przez nią oświadczenia z art. 75 § 2 kpa. Zdaniem Sądu kasacyjnego jest to niecelowe, gdyż strona wielokrotnie odmawiała sprecyzowania źródła pochodzenia takich środków (pożyczki). Nawet przed WSA złożyła oświadczenie że: "(...) pożycza (200, 300 i 500 zł) od różnych osób, ale te osoby nie życzyły sobie ujawniania swoich personaliów." - str. 6 uzasadnienia wyroku; k. 82 akt sąd. Trudno więc oczekiwać od organu, by dane te pozyskał, mimo że strona jest konsekwentna w ich nieujawnianiu -co najmniej wątpliwe jest, by sytuację tę zmieniło ponowne przeprowadzenie postępowania. Ponadto wnioskująca została już powiadomiona o przesłankach negatywnych przyznania zasiłku celowego - w trybie art. 79a kpa oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego - art. 10 kpa (zawiadomienie z 20 lipca 2022 r., k. 40 akt adm.). Pismem tym wskazano, że w sprawie doszło do trzech prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej (24 czerwca 2022 r. - odmowa przeprowadzenia wywiadu związana ze sprzeciwem strony wobec traktowania jej jako wspólnie gospodarującej z A.B.; 30 czerwca 2022 r. - nie zastano; 11 lipca 2022 r. - ponowna odmowa przeprowadzenia wywiadu, z przyczyn jak 24 czerwca 2022 r.). Organ powołał się na art. 107 ust. 4a ups, pouczył też skarżącą o treści art. 2 ust. 1, art. 4 i art. 11 ust. 2 ups - wskazując na negatywne konsekwencje biernej postawy strony. Odniósł się również odmowy wyjaśnienia przez wnioskującą źródeł finansowania kolejnych pobytów w hostelach w K., stwierdzając, że posiada ona nieujawnione środki, których nie wyjaśniają jej twierdzenia o nieudokumentowanych "pożyczkach od znajomych". Skarżąca, mimo prawidłowego pouczenia o obowiązku współdziałania z organem i konsekwencjach braku przedstawienia stosownych wyjaśnień, w żaden logiczny i skonkretyzowany sposób źródła pozyskiwania "dodatkowych" źródeł dochodu nie wykazała, ani też ich nie udokumentowała (np. umową pożyczki).Dodatkowo podkreślić należy, że podstawą świadczeń zasiłkowych z ups jest wykazany uprzednio brak środków i możliwości zaspokojenia przez wnioskującego niezbędnej potrzeby bytowej we własnym zakresie. Zgłoszona przez skarżącą potrzeba została przez nią zaspokojona z własnych środków - w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Zgodnie z ww. przepisem, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W tej sprawie nie zaistniała natomiast sytuacja, której strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć samodzielnie, na co wprost wskazuje fakt, że przed złożeniem wniosku o wsparcie dokonała gotówką opłaty za hostel. W tym miejscu Sąd kasacyjny zauważa, że większość włączonych w akta administracyjne sprawy (wspólnych dla spraw zasiłkowych skarżącej i A.B.) wniosków o udzielenie pomocy, posiada załączniki w formie odpowiednich faktur, dokumentujących uprzednie uregulowanie przez skarżącą ceny. Oczekiwanie w takim przypadku, że organy pomocy społecznej będą każdorazowo zaspokajać żądania strony nawet, jeśli jest ona w stanie zaspokoić daną potrzebę bytową we własnym zakresie, stoi w sprzeczności z celem tej instytucji. Organy nie są bowiem związane obowiązkiem uwzględnienia każdego kolejnego wniosku strony, a udzielana pomoc powinna być miarkowana w zależności od realnie niezaspokojonych potrzeb. Skarżąca zdaje się przyjmować, że rolą organu jest uwzględnianie każdego jej żądania, również w przypadku, gdy nie respektuje ona konieczności podania niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy informacji i wyjaśnień. Zasadnym jest w tym kontekście stanowisko organów, kładące nacisk na jedynie subsydiarny charakter świadczeń z ups. W tej sprawie skarżąca domaga się, co wymaga podkreślenia - "zwrotu" wydatkowanych już środków, po samodzielnym uiszczeniu opłat. Nie wnioskuje więc o wsparcie w związku z brakiem możliwości samodzielnego zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a żąda de facto świadczenia ekwiwalentnego.Odnotowana już powyżej kwestia odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jako braku współpracy strony z organem, również została oceniona przez Kolegium prawidłowo. Wypada przy tym częściowo zgodzić się z Sądem wojewódzkim, który przyjął, że wobec stałych beneficjentów świadczeń z ups nie jest konieczne przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu rozpoznania każdego kolejnego wniosku pomocowego (art. 107 ust. 4 ups). Sytuacja taka zachodzi w szczególności wtedy, gdy strona - jak w tej sprawie - składa na przestrzeni krótkich odstępów czasu wiele żądań o podobnym charakterze, a organ jest już w posiadaniu danych dotyczących jej sytuacji rodzinnej, majątkowej, zdrowotnej i życiowej, uzyskanych uprzednio w innych postępowaniach. Odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez wnioskującego o wsparcie, jako przesłanka wydania aktu o charakterze negatywnym dla strony jest - co do zasady - warunkiem wystarczającym. Istotnym w zakresie stwierdzenia negatywnego stanowiska strony wobec przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (jego aktualizacji) w tej sprawie, nie było jednak posiadanie już przez organ niezbędnych informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy, a rzeczywista intencja, która kierowała skarżącą przy tym działaniu - czyli motywy, które zostały wprost przez nią wyartykułowane. Podjęto trzy próby przeprowadzenia wywiadu, spotykając się z jednoznaczną odmową wnioskującej o zasiłek, co uznać należy za obiektywny brak współpracy J.K. z pracownikami socjalnymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że taka postawa strony nie była powodowana (ani też uzasadniana) wiedzą o braku konieczności aktualizacji danych, którymi organ już dysponował na gruncie innych, podobnych postępowań (np. wywiadu z 20 maja 2022 r.). Opisywana odmowa stanowiła zatem umotywowany jedynie subiektywnymi odczuciami skarżącej, sposób manifestacji jej negatywnego stosunku do przyjętej przez organ oceny sytuacji rodzinnej (wspólne gospodarowanie z A.B.). Stanowisko takie było więc subiektywnym wyborem skarżącej, który nie powinien być akceptowany i nie można go odczytywać na jej korzyść. O ile bowiem organ nie był w tej sprawie związany koniecznością przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku z posiadaniem już danych istotnych, to wyartykułowana wprost odmowa strony nie miała oparcia w tej właśnie okoliczności. Wyrażała kontestację działań i stanowiska organu. Fakt ten - jako istotny i przeważający w ocenie braku współdziałania strony z organem - zdecydował o tym, że Kolegium rozstrzygnęło omawianą kwestię prawidłowo. Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z akt administracyjnych tej sprawy nie wynika odmowa podpisania przez stronę kwestionariusza wywiadu środowiskowego w oczekiwaniu na uzupełnienie przez pracownika socjalnego arkusza w części wniosków - na co wskazano w uzasadnieniu WSA - a odmowa jego przeprowadzenia, wobec potraktowania skarżącej, jako osoby gospodarującej wspólnie z A.B.Odnosząc się do wskazania przez Sąd I instancji na konieczność ponownego przeprowadzenia przez organy postępowania i zgromadzenia materiału dowodowego istotnego - zdaniem tego Sądu - dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych, "(...) dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącej, stanu technicznego mieszkania przy ulicy A... (str. 16 uzasadnienia; k. 92 akt sąd.), Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że są one zbędne. Przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniono już bowiem całokształt sytuacji strony: tak majątkowej - której wykazania skarżąca wprost odmawia; zdrowotnej - która nie jest w sprawie sporna; osobistej - która została w sprawie prawidłowo oceniona i nie stała u podstaw rozstrzygnięcia Kolegium. Zasadnie przyjęto, że pomoc społeczna ma charakter jedynie subsydiarny, wspierający beneficjentów w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i nie może stanowić ich stałego źródła utrzymania. Organy wzięły pod uwagę możliwości finansowe, jakimi dysponują oraz pomoc przyznaną uprzednio skarżącej, a także potrzeby innych osób wnioskujących o tego typu wsparcie. W ww. zakresie organ wypowiedział się w sposób logiczny i spójny, zebrał całokształt dokumentacji istotnej dla wydania aktu - w postępowaniu prawidłowo stosując zasady określone w art. 7, art. 75 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 kpa. Trafnie także ocenił zebrany materiał dowodowy (art. 80 kpa) i uargumentował zasadność przesłanek, którymi się kierował odmawiając przyznania zasiłku celowego (art. 107 § 3 kpa). Akt Kolegium nie wykraczał zatem poza dozwolone ramy, nie nosił również cech dowolności. Okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione i wzięte pod uwagę w procesie orzeczniczym. Nadto strona była na bieżąco informowana o stanie sprawy (w tym m.in. w trybie art. 79a kpa, art. 10 kpa), miała możliwość zapoznania się z aktami oraz wyrażenia swojego stanowiska - brała tym samym czynny udział w postępowaniu - w formie rozmów telefonicznych z pracownikami organu (co wynika z notatek urzędowych w aktach sprawy i co strona przyznaje w przedkładanych pismach), wizyt w siedzibie organu, czy składając oświadczenia w licznych pismach procesowych i odwołaniach (także przez pełnomocnika w osobie A.B.).Bez wpływu na wynik tej sprawy pozostaje również stan techniczny lokalu komunalnego, zajmowanego przez skarżącą i A.B. Po pierwsze: przedmiotem procedowanej sprawy jest przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów wynajmowanego przez ww. pokoju w hostelu - świadczenia tego organy odmówiły wobec sprzeciwu strony w kwestii przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, potraktowanego również jako brak współdziałania wnioskującej z organami oraz stwierdzenia dysproporcji pomiędzy wykazanymi dochodami strony a wydatkowanymi przez nią środkami (m.in. na poczynienie ww. opłat). Skoro zatem nastąpiła aktualizacja dwóch ww. przesłanek negatywnych, przy tym materiał dowodowy w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za kompletny oraz brak było dowolności przy wydaniu aktu - przeprowadzanie dodatkowych ustaleń, dotyczących stanu technicznego lokalu już z tej przyczyny jest niecelowe. Po drugie: zasadnie organy przyjęły, że skarżąca ma zaspokojoną potrzebę mieszkaniową - bez wątpienia dysponuje bowiem lokalem komunalnym, wynajętym jej przez miasto (posiada do niego swobodny, nieograniczony niczym dostęp, trzyma tam rzeczy osobiste, robi pranie, gotuje i opłaca rachunki). Samo zaś twierdzenie, że lokal nie nadaje się do bezpiecznego dla zdrowia i życia zamieszkiwania, nie stanowi samoistnej podstawy domagania się od organów pomocy społecznej zwrotu kosztów przeznaczonych na opłacenie pokoju w hostelu, wobec niezaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ups. Skarżąca samodzielnie podjęła decyzję o zamieszkaniu w hostelu. Jej stałym miejscem zamieszkania jest lokal komunalny, którego jest głównym najemcą, a kwestie związane z jego ewentualnymi wadliwościami technicznymi powinny być odnoszone w pierwszej kolejności do zawartej umowy najmu. W tym miejscu odnotowania wymaga, że prawa i obowiązki właścicieli i lokatorów mieszkań komunalnych (w tym kwestie dotyczące ewentualnego remontu takiego mieszkania), wiązać należy z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (obecnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 725, dalej: "ustawa z 21 czerwca 2001 r."), która wskazuje na obowiązki wynajmującego (gminy/miasta) i najemcy (tu: skarżąca) - odpowiednio w art. 6a i 6b tej ustawy. Art. 10 ustawy z 21 czerwca 2001 r. określa zaś zagadnienia związane z awariami, przeglądami, czy remontem lokalu. Zasady wynajmowania lokali mieszkalnych, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy określa odpowiednia uchwała Rady Miasta (tu: uchwała Rady Miejskiej w W. z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy W. - Dz. Urz. Woj. Małop. z 2022 r., poz. 3241). Po trzecie: ocena stanu technicznego mieszkania pozostaje poza zakresem kompetencji organów pomocy społecznej. Pracownik socjalny, przeprowadzający wywiad środowiskowy nie posiada bowiem ani stosownej wiedzy, ani też uprawnień w tym zakresie. Może oczywiście w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego dokonać zapisu, że np. w lokalu zauważył pleśń, czy specyficzny zapach - jednak nie będzie to stanowiło ani oceny technicznej lokalu, ani tym bardziej podstawy uzasadniającej przyznanie i wypłatę zasiłku celowego na wynajem pokoju w hostelu. Sprawy związane z zagrzybieniem mieszkania, czy jego wadliwościami technicznymi podlegają ocenie właściwych organów nadzoru budowlanego, czy sanitarnego. Po czwarte: zaistnienie wad tego typu należy potwierdzić stosownymi dokumentami, pochodzącymi od uprawnionych podmiotów, czy organów nadzoru. Skarżąca (w imieniu własnym i reprezentowana przez A.B.) w składanych pismach wspomina jedynie, że sprawa jest procedowana przez organy nadzoru budowlanego i sanitarnego - wskazując, że stosowne informacje są w posiadaniu organu pomocowego (nie odwołuje się przy tym ani do numerów decyzji, czy ich dat; nie przedkłada również ich kopii) - nie współdziała więc i w tym kontekście z organem. Nawet jednak przedłożenie tego typu dokumentacji, potwierdzającej wywodzone przez stronę tezy, nie stanowiłyby automatycznie o obowiązku organu uwzględnienia żądania zwrotu środków wydatkowanych już na hostel. Oprócz bowiem ziszczenia dwóch ww. negatywnych przesłanek w tej sprawie i niepodważonego skutecznie braku zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej, należy mieć na względzie, że akt organu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a więc organ "może", nie zaś automatycznie "przyznaje" żądany zasiłek, nawet przy wypełnieniu przewidzianych ustawą kryteriów.Uwzględniając powyższe rozważania oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.Na podstawie art. 207 § 2 ppsa odstąpiono od zasądzenia od J.K. na rzecz SKO zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że ze względu na sytuację majątkową i życiową skarżącej zachodzi szczególny przypadek, o którym mowa w tym przepisie. odstąpiono od zasądzenia od J.K. na rzecz SKO zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że ze względu na sytuację majątkową i życiową skarżącej zachodzi szczególny przypadek, o którym mowa w tym przepisie.