Wyrok - I OSK 521/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. i I.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1322/22 w sprawie ze skargi J.P. i I.T. na postanowienie Samorządowego KolegiumOddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. i I.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1322/22 w sprawie ze skargi J.P. i I.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Agnieszka Miernik
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 13 września 2022 r. (sygn. akt I SA/Wa 1322/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę J.P. i I.T. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 marca 2022 r. nr KOC/6588/Go/21 utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z dnia 28 września 2021 r. nr KOC/5231/Go/21 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nr KOC/3289/Go/11 - w związku z realizacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 46/13.W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J.P. i I.T. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:1. art. 151 p.p.s.a. (poprzez jego błędne zastosowanie) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm., dalej również jako "p.u.s.a.") - polegające na nienależytym wykonaniu obowiązku kontroli działalności administracji publicznej i bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie obowiązku kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 marca 2022 roku powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia tego postanowienia w całości, względnie stwierdzenia jego nieważności,co jest równoznaczne także z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które błędnie nie zostały przez WSA zastosowane, mimo (mogącego być uznane za "rażące") naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, jakich dopuściło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia;Przedmiotowe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Warszawie dostrzegł liczne naruszenia przez SKO prawa procesowego i materialnego, wówczas doszłoby do uchylenia zaskarżonego postanowienia, względnie do stwierdzenia jego nieważności,2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. (w związku z art. 144 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a.) oraz art. 58 § 1 k.p.a. oraz 59 § 1 k.p.a. - poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem niedostrzeżenia, iż SKO w Warszawie błędnie utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie tego organu odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, mimo, iż prawidłowym rozstrzygnięciem było uchylenie tego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania albo uchylenie go i umorzenie postępowania w sprawie o przywrócenie terminu,podczas gdy prawidłowa analiza sprawy, gdyby WSA zauważył powyższe naruszenia, powinna była doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO w całości, co uprawnia również tym samym do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który błędnie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dostrzeżenie, że postanowienie SKO z dnia 28 września 2021 r. winno było zostać uchylone, a nie utrzymane w mocy, doprowadziłoby do uchylenia przez Sąd I instancji postanowienia z dnia 22 marca 2022 r.,3. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145a § 2 k.p.a.- poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem zaakceptowania formalistycznej (błędnej) wykładni art. 145a § 2 k.p.a. przyjętej przez SKO w Warszawie, która polega na ściśle literalnym rozumieniu sformułowania "wejście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w życie", a w konsekwencji uznaniu, że termin do złożenia wniosku o wznowienie w niniejszej sprawie został naruszony,podczas gdy w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy termin ten powinien się liczyć dopiero od dokonania nowelizacji k.p.a., wprowadzonej ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 roku, poz. 1491, dalej jako "Nowelizacja k.p.a." a tym samym wniosek Skarżących o wznowienie postępowania winien był zostać potraktowany jako złożony w terminie (sąd nie dokonał zatem oceny, ani żadnej analizy, czy termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został w ogóle naruszony; co uprawnia również tym samym do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. który niewłaściwie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, dopuszczenie bowiem przez Sąd, iż winno było zostać zbadane, w duchu prokonstytucyjnej wykładni, czy terminu z art. 145a § 2 k.p.a. nie należy na tle okoliczności niniejszej sprawy rozumieć w sposób pozwalający na wznowienie postępowania w sprawie, doprowadziłoby do uchylenia zaskarżonego postanowienia w miejsce oddalenia skargi,4. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 148 § 1 k.p.a. (w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.) oraz art. 1 pkt 1 Nowelizacji k.p.a. - poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem zaakceptowania ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO w Warszawie, i niedostrzeżenia przez Sąd I instancji naruszenia przez ten organ ww. przepisów k.p.a., polegającego na braku zbadania treści wniosku wznowieniowego pod kątem wszystkich przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., niedostrzeżeniu spełnienia się w sprawie również przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., i potraktowaniu wniosku o wznowienie jako opartego wyłącznie o art. 145a § 1 k.p.a.podczas gdy sam fakt, że w szczególnych okolicznościach tej konkretnej sprawy wprowadzenie przez Nowelizację k.p.a. terminu granicznego 10-letniego dla orzekania o stwierdzeniu nieważności decyzji obarczonych wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. było właśnie powiązane z wcześniej wydanym wyrokiem TK sygn. P 46/13 (wydanym też w niniejszej sprawie) nie wyłącza spełnienia się jednocześnie również innych przesłanek wznowienia postępowania (tu: przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), co tym samym uprawnia również do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. który błędnie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego spowodowało błędne rozstrzygnięcie co do przywrócenia terminu i brak zbadania całości treści wniosku, a więc z pewnością prowadziłoby jego dostrzeżenie do uchylenia zaskarżonego postanowienia.5. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 79a § 1 k.p.a. (oraz z art. 10 § 1 i § 2 k.p.a.) - poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem niedostrzeżenia, że SKO zaniechało skierowania do skarżących (wnioskodawców w sprawie o wznowienie postępowania oraz o przywrócenie terminu) pisma ze wskazaniem przesłanek zależnych od strony, które w ocenie organu nie zostały spełnione lub wykazane, a co może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia niezgodnego z ich żądaniem,podczas gdy art. 79a § 1 k.p.a. nakłada tego rodzaju obowiązek na organy administracji publicznej, a w niniejszej sprawie nie został on wyłączony. Powyższe uprawnia również tym samym do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. który błędnie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pouczenie ze strony organu zgodne z art. 79a § 1 k.p.a. dałoby wnioskodawcom (skarżącym) możliwość powołania dalszej argumentacji istotnej z punktu widzenia spełnienia przesłanki braku winy, a więc dostrzeżenie tego rodzaju naruszeń skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego postanowienia przez WSA w Warszawie,6. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i § 2 k.p.a. oraz art. 148 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 i § 2 k.p.a., oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP z 1997 r.) - poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem niedostrzeżenia błędnej oceny SKO co do spełnienia przesłanki braku winy w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, i braku dokonania prokonstytucyjnej wykładni art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. a ponadto polegające na całkowitym uchyleniu się przez Sąd I instancji od dokonania oceny, czy przesłanka braku winy w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania została spełniona,podczas gdy w myśl art. 58 § 1 k.p.a. uprawdopodobnienie braku winy ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia oceny zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu, stąd kwestii braku winy nie można pomijać w postępowaniu tak administracyjnym, jak i sądowo-administracyjnym dotyczącym przywrócenia terminu. Powyższe uprawnia również tym samym do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. który błędnie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, nierozważenie bowiem w postępowaniu o przywrócenie terminu podstawowej przesłanki dotyczącej braku winy jednoznacznie przesądza o wadzie wydanego w tym zakresie postanowienia, stąd dostrzeżenie tego rodzaju istotnego naruszenia podstawowych i jasnych w treści regulacji proceduralnych musiałoby skutkować uchyleniem przez WSA w Warszawie zaskarżonego postanowienia.7. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 111 § 1 k.p.a., art. 111 § lb k.p.a. i art. 111 § 2 k.p.a. (w związku z art. 126 k.p.a.) - poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem dokonania rażąco nieprawidłowej oceny dotyczącej naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie art. 111 § 1, § 1b i § 2 k.p.a. (w związku z art. 126 k.p.a.) i całkowite pominięcie złożonego przez skarżących wniosku o uzupełnienie postanowienia z dnia 28 września 2021 r. , który to wniosek został przez organ nierozpatrzony,podczas gdy z ww. przepisów wynikały wprost konkretne obowiązki organu co do dalszego postępowania po złożeniu wniosku o uzupełnienie, które nie zostały zrealizowane. Powyższe uprawnia również tym samym do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. który błędnie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zaskarżone do WSA w Warszawie postanowienie SKO wydane zostało w warunkach braku rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie, stąd dostrzeżenie ww. naruszeń przez Sąd I instancji nie mogłoby prowadzić do oddalenia skargi, tak wydane postanowienie jest bowiem rażąco błędne.8. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. (w związku z art. 126 k.p.a.) - poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem niedostrzeżenia, iż uzasadnienie postanowienia SKO z 22 marca 2022 r. sformułowane zostało w sposób ogólnikowy i pobieżny, oraz, że pominięte w nim zostały najbardziej kluczowe elementy i okoliczności sprawy, a przypuszczenia czy domniemania organu zastąpiły dokonanie rzeczywistej analizy dotyczącej treści oraz zakresu wydanego rozstrzygnięciapodczas gdy uzasadnienie, które pomija przedmiot sprawy i ma charakter jedynie fasadowy nie może być uznane za prawidłowe i, jak stwierdził Sąd I instancji, "spełniające kryteria ustawowe". Powyższe uprawnia również tym samym do postawienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. który błędnie nie został przez WSA zastosowany, a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, dostrzeżenie bowiem braków w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO oznaczałoby jednocześnie dostrzeżenie, że organ pewnych istotnych w sprawie kwestii w ogóle nie zbadał, a to przełożyłoby się z dużym prawdopodobieństwem na uchylenie wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia.Wskazując na tak określone podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie: uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi.Ponadto skarżący wnosili o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U z 2026 r. poz. 143), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc jedynie na badaniu zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.Zarzuty te opierały się wyłącznie na podstawie kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem dla swej skuteczności wymagały, by przy stwierdzeniu, że w toku postępowania przed Sądem Wojewódzkim doszło do naruszenia tych przepisów w takim stopniu, iż owo naruszenie mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Tymczasem, w ocenie składu orzekającego, taka sytuacja nie miała w tym przypadku miejsca, gdyż zaskarżony wyrok pomimo braku w pełni prawidłowego uzasadnienia, odpowiadał jednak prawu.Na wstępie przede wszystkim więc należy wyjaśnić, że nietrafnie skarżący zarzucili Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie: art. 3 § 1 i 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych jak również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 p.p.s.a.Przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 p.p.s.a. mają jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżących, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zważyć bowiem należy, że w/w przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.W związku z powyższym podkreślić wypada, iż przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.Natomiast przepisy takie jak: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 p.p.s.a., a w procedurze administracyjnej: art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 127 i art. 144 k.p.a. (objęte także skargą kasacyjną) stanowią jedynie formalne podstawy do wydania wyroku lub (odpowiednio) decyzji o określonej treści. Stąd wydanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. a następnie zaskarżonego wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a. uwarunkowane było jedynie oceną prawnomaterialną, którą wyraził (odpowiednio) organ i Sąd pierwszej instancji.Przechodząc do kolejnych zarzutów stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok został wydany na tle następującego stanu faktycznego.Postanowieniem z dnia 18 września 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 204/12), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oceniając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r. nr KOC/3289/Go/11, wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, następstwem którego, Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13), stwierdził, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. (sygn. I SA/Wa 1150/15), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił więc decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. KOC/3289/G0/11 oraz decyzję tego samego organu z dnia 4 maja 2011 r. sygn. KOC/3411/Go/10 i zobowiązał Kolegium do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 25 października 1948 r. nr L.dz. 000/6703/48 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do działki gruntu położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...], (obecnie Al. [...]).Na skutek jednak uwzględnienia skargi kasacyjnej, wniesionej od w/w wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. ( sygn. akt I OSK 3519/15), uchylił powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego. Ponownie zaś rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. (sygn. akt I SA/Wa 361/18) oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia 17 listopada 2011 r. nr KOC/3289/Go/11 stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 25 października 1948 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku "dekretowego" o przyznanie prawa własności czasowej do wspomnianej wyżej nieruchomości.W dniu 23 sierpnia 2021 r. J. P. i I. T. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. KOC/3289/G0/11. We wniosku tym wskazali wprawdzie, że składają go na podstawie: art. 145a § 1, art. 145 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a., ale jednocześnie expressis verbis podali, że wniosek ten składają (cyt.): "w związku z realizacją wyroku TK w sprawie P 46/13 wydanego w niniejszej sprawie". Jednocześnie w w/w piśmie wnioskodawcy – jak stwierdzili (cyt.): "z najdalej posuniętej ostrożności procesowej (na wypadek uznania, iż złożenie tego wniosku jest konieczne" wnieśli również o przywrócenie im terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, konkretyzując przy tym, że (cyt.): "w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13 (...)".Jak z powyższego zatem wynika w piśmie z dnia 23 sierpnia 2021 r. J.P. i I. T. zawarli dwa wnioski: jeden o wznowienie postępowania a drugi - o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, tj. tego wniosku wznowieniowego, który był oparty na art. 145a § 1 k.p.a.Zaskarżonym do Sądu Wojewódzkiego postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r. (omyłkowo datowanym na dzień 22 marca "2021" r.) nr KOC/6588/Go/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy postanowienie tego samego organu z dnia 28 września 2021 r. nr KOC/5231/Go/21 o odmowie przywrócenia wnioskodawcom terminu do złożenia w/w wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym, nie były zatem uprawnione zarzuty kasacyjne wymienione w pkt 4 skargi kasacyjnej a których istotą było zarzucanie Sądowi I instancji, że nie dostrzegł naruszenia przez organ wymienionych w tym zarzucie przepisów k.p.a., polegającego na braku zbadania treści wniosku wznowieniowego pod kątem wszystkich przesłanek wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., i potraktowaniu wniosku o wznowienie jako opartego wyłącznie o art. 145a § 1 k.p.a.Jak wyżej to bowiem przedstawiono, zaskarżone postanowienie Kolegium: po pierwsze, dotyczyło wyłącznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku wznowieniowego, a po drugie, wniosek o przywrócenie terminu dotyczył tylko tego wniosku wznowieniowego, który miał podstawę w przepisie art. 145a § 1 k.p.a.Tak też to rozumiał Sąd Wojewódzki stwierdzając, że (cyt.): "Na tym etapie postępowania ani organ administracji ani Sąd, nie badają zresztą meritum sprawy ani zasadności podstaw wznowienia postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu jest jedynie postanowienie stricte procesowe o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (na podstawie art. 145a § 1 i 2 kpa) zakończonego prawomocną decyzją SKO nr KOC/3289/Go/11 (...)".Powyższe uzasadnia również, przyjęcie, że nieuzasadnione okazały się także zarzuty wymienione w pkt 5 skargi kasacyjnej.Zdaniem skarżących, Kolegium – zgodnie z wymogiem zawartym w art. 79a § 1 k.p.a. -powinno przed wydaniem orzeczenia wysłać do nich pismo informujące, że nie wykazali oni braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania a wówczas mieliby oni jakąkolwiek możliwość poszerzenia swojego stanowiska i przedstawienia dodatkowych argumentów w sprawie, to jest (cyt.): "mogliby oni wskazać na spełnienie się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (niezależnie od wydania wyroku TK, który wiąże się z art. 145a k.p.a.)...".Rzecz jednak w tym, że- jak wyżej to zostało powiedziane - zaskarżone do Sądu Wojewódzkiego orzeczenie nie dotyczyło odmowy wznowienia postępowania a tylko wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Poza tym wspomniany wniosek o przywrócenie terminu odnosił się tylko do żądania wznowienia postępowania opartego na podstawie art. 145a §1 k.p.a. (a nie innego). Nadto inne są również formalne wymagania (vide: art. 145a § 2 k.p.a. i art. 148 § 1 k.p.a.) dla składania wniosków o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a inne - na podstawie art. 145a §1 k.p.a. Okoliczność ta powoduje zatem, że wnosząc wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku wznowieniowego należy te różnice uwzględniać i dlatego łączne, tj. wspólne uzasadnienie tego rodzaju wniosków nie jest w zasadzie możliwe.Nie był także trafny zarzut kasacyjny zawarty w pkt 7 skargi kasacyjnej.W tym zakresie Sąd Wojewódzki zauważając, że jako, iż przepis art. 111 k.p.a. "dotyczy uzupełnienia decyzji administracyjnej, co w sprawie kontrolowanej - dotyczącej postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania — nie miało miejsca., uznał, że zarzut oparty na tym przepisie nie był w tym przypadku zrozumiały.W ocenie składu orzekającego, generalnie zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że w/w zarzut nie był w pełni jasny, tym niemniej konfrontując treść argumentacji towarzyszącej temu zarzutowi z treścią akt administracyjnych, skład orzekający doszedł do przekonania, iż istotą tego zarzutu – jak wydaje się - było to, że - zdaniem skarżących – w postanowieniu z dnia 28 września 2021 r. Kolegium - mimo, iż w sentencji postanowienia orzekło wyłącznie w przedmiocie przywrócenia terminu - to na wstępie tegoż postanowienia wskazało, że jego wydanie nastąpiło: "po rozpoznaniu sprawy o wznowienie postępowania oraz o przywrócenie terminu". Z tego więc powodu strony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosiły o uzupełnienie w/w postanowienia co do rozstrzygnięcia poprzez wyrzeczenie w przedmiocie także wniosku o wznowienie postępowania. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu Kolegium powyższego żądania nie uwzględniło, stwierdzając jedynie, że ze względu na niedotrzymanie terminu (cyt.): "sprawa została zakończona postanowieniem o charakterze formalnym". Co wg organu miało oznaczać, iż wydanie rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym w kwestii wznowienia postępowania, nie następowało w niniejszym postępowaniu, choć – jak podkreślono – "czego de facto domaga się pełnomocnik".W związku z powyższym, wyjaśnić trzeba, że zawarte na wstępie sentencji postanowienia Kolegium z dnia 28 września 2021 r. sformułowanie: (cyt.): "po rozpoznaniu wniosku Pana J. P. i Pani I.T., reprezentowanych przez adw. J.F., o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją (...) oraz o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku" winno być rozumiane jako jedynie określenie przedmiotu sprawy, w której zostało wydane owo postanowienie wpadkowe, jakim było postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Świadczy o tym treść rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie a także treść postanowienia wydanego na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W żadnym zaś wypadku nie można było przyjmować - jak sugerowali to w skardze kasacyjnej skarżący – że Kolegium rozstrzygało w tym przypadku oba wnioski a tylko formalnie wyrzekło w zakresie wniosku jednego, tj wniosku o przywrócenie terminu.Nieusprawiedliwione okazały się także zarzuty przedstawione w pkt 2, 3 i 8 skargi kasacyjnej.W ocenie skarżących, Sąd Wojewódzki bezzasadnie oddalił skargę bo podzielił zbyt formalistyczny pogląd Kolegium w zakresie wykładni art. 145a § 2 k.p.a. a ponadto nie dostrzegł, że uzasadnienie stanowiska Kolegium było w tym zakresie ogólnikowe i pobieżne.W tej sytuacji skład orzekający pragnie wyraźnie zaakcentować, że - jak wyżej już zostało to nadmienione – J.P. i I. T., wnosząc pismo w dniu 23 sierpnia 2021 r., zawarli w nim dwa wnioski: jeden o wznowienie postępowania a drugi - o przywrócenie terminu do wniesienia w/w wniosku o wznowienie postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania twierdzili zaś, że (cyt.): "wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. nie był wystarczający do ustalania obowiązującej, zgodnej z zawartymi w nim wytycznymi, treści art. 156 § 2 k.p.a. i z tego powodu koniecznym warunkiem należytego odczytania tej treści w celu wyprowadzenia z niej następnie stosownych wniosków co do konkretnych skutków prawnych w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej było dopełnienie ww. Wyroku przez wypowiedź samego ustawodawcy." (str. 7 wniosku). Dopiero zatem opublikowanie w dniu 16 sierpnia 2021 r. w Dzienniku Ustaw (pod poz. 1491) ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego – jak wywodzili wnioskodawcy - pozwoliło im powziąć wiedzę o zaistnieniu wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r. nr KOC/3289/Go/11. Dopiero bowiem wejście w życie w/w ustawy nowelizacyjnej umożliwiło ocenę decyzji wydanych w oparciu o niekonstytucyjne przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji.Zdaniem zatem skarżących – jak podkreślali to zresztą także w skardze kasacyjnej (uzasadnienie zarzutów kasacyjnych zawartych w pkt 3) – w okolicznościach niniejszej sprawy termin, o którym mowa w art. 154a § 2 k.p.a. powinien być liczony (cyt.): "dopiero od dokonania nowelizacji k.p.a. wprowadzonej ustawą dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego".Natomiast we wniosku o przywrócenie terminu strony odnosiły się już wyłącznie do daty wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 12 maja 2015 r., podnosząc jednocześnie, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez ich winy ze względu na fakt, że dopiero w dniu 16 sierpnia 2021 r. zostały opublikowane przepisy realizujące w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Jak z powyższego zatem wynika w obu przedstawionych wyżej wnioskach skarżący wskazywali na inną datę od której wypadało liczyć termin określony w art. 145a § 2 k.p.a.Ponieważ przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu to zasadność wykładni przepisu art. 145a § 1 k.p.a., która została przedstawiona przez strony we wniosku o wznowienie postępowania, musiała pozostać poza kontrolą sądu administracyjnego, który rozpatrywał niniejszą sprawę. Zarzuty, którym towarzyszyła argumentacja oparta o pogląd, że termin na złożenie wniosku wznowieniowego w niniejszej sprawie winien być liczony dopiero od dnia dokonania zmiany prawa ustawą nowelizującą, wykraczały bowiem poza granice tej sprawy.Przedmiotem oceny Sądu Kasacyjnego było natomiast zbadanie czy zasadnie Sąd Wojewódzki oddalił skargę na postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku wznowieniowego.Zdaniem Kolegium, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniały wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniały dokonanie czynności we właściwym czasie. Do takich zaś okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się m. in. przerwę w komunikacji, nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie, powódź czy pożar.Odnosząc więc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, organ stwierdził, że skarżący nie udowodnili, że uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku wznowieniowego nie nastąpiło bez ich winy. Skarżący mieli bowiem pełną świadomość wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o sygn. akt P 46/13, gdyż wyrok ten został wydany w ich sprawie. Fakt natomiast uchwalenia nowelizacji k.p.a. po 6-ciu latach od dnia wydania w/w wyroku nie mógł być uznany za przeszkodę w złożeniu wniosku wznowieniowego w terminie, bo wynikał z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa, a okoliczność ta nie stanowiła podstawy do przywrócenia terminu o którym mowa w art. 145 a § 2 k.p.a.W zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki wyjaśnił zaś, że (cyt.): "postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego tzw. wstępnego etapu właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Badając wystąpienie przesłanek przedmiotowych organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 lub 145a kpa oraz czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania. Nade wszystko musi ustalić, czy strona uchybiła terminowi do wznowienia postępowania, określonemu w art. 145a § 2 kpa." W tej zaś kwestii Sąd Wojewódzki przyjął, że chybiony był podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a., który miał polegać na (cyt.): "bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący nie spełnili przesłanki braku winy, uprawniającej do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, mimo, iż nie mieli jakiegokolwiek wpływu na tempo procesu ustawodawczego po wyroku TK P 46/13". Zdaniem Sądu Wojewódzkiego bowiem (cyt.): "Twierdzenia skarżących co do braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania są pochodną ich twierdzenia, że termin na wznowienie postępowania jest inny niż wynika to z art. 145a § 2 kpa."W ocenie składu orzekającego, wyżej przedstawione stanowiska Sądu Wojewódzkiego i organu – w realiach rozpoznawanej sprawy - wymagały pewnej modyfikacji.Zgodnie z treścią art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.W rozpoznawanej sprawie skarżący pogląd swój, iż nie ponosili winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który był oparty na podstawie określonej w art. 145a § 1 k.p.a., upatrywali w braku – po ich stronie –wpływu na tempo procesu ustawodawczego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 46/13. Stąd, wymagany przepisem art. 145a § 2 k.p.a., termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania, wynoszący jeden miesiąc liczony od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie mógł być w tych warunkach dochowany.W ocenie składu orzekającego, tego rodzaju argumentacja – już co do zasady – jednak nie mogła stanowić uzasadnienia dla twierdzenia, że przedstawione przez skarżących ich postępowanie nie było zawinione. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Po myśli zaś art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.Treść powyższych regulacji prawnych nasuwa zatem wniosek, że ograniczają się one jedynie do sytuacji, w której znalazł się tylko wnioskodawca (konkretna osoba), będący najczęściej osobą zainteresowaną w sprawie. W związku z tym, kwestię winy, o której mowa w przepisie art. 58 § 1 k.p.a., należy rozpatrywać biorąc pod uwagę jedynie uwarunkowania faktyczne i to właściwe tylko dla wnioskodawcy. Innymi słowy chodzi w tym przypadku o sytuację, która spowodowała tego rodzaju przeszkody faktyczne, że wnioskodawca pomimo dołożenia wszelkich starań nie mógł ich przezwyciężyć. Przepis ten nie pozwala natomiast wiązać braku winy w dochowaniu terminu z sytuacją prawną, która oddziaływała na wszystkich obywateli.Kończąc, z uwagi na fakt, że w prawie każdym zarzucie kasacyjnym (pkt 2-8) skarżący zarzucali Sądowi Wojewódzkiemu istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., skład orzekający pragnie również wyjaśnić, że zgodnie z treścią w/w przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W związku z powyższym, wprawdzie istotnie uzasadnienie zaskarżonego wyroku w niektórych kwestiach było dość ogólnikowe i mało precyzyjne, tym niemniej okoliczność ta nie wpływała na treść rozstrzygnięcia, gdyż zaskarżony wyrok odpowiadał jednak prawu.Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.