Wyrok - I OSK 292/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1106/24 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r. nr KOA/47Oddalono skargę kasacyjną. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1106/24 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r. nr KOA/47
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
emerytura
Role w sprawie
ubezpieczyciel
organ rentowy / ZUS
organ rentowy / ZER MSWiA
apelujący / skarżący
organ rentowy
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Agnieszka Miernik
Podstawa prawna
art. 77
kpa
art. 80
kpa
art. 79
akpa
art. 145
ppsa
art. 183
ppsa
art. 174
ppsa
art. 182
ppsa
art. 254
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 listopada2024 r. (sygn. akt I SA/Wa 1106/24) – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r. nr KOA/476/Sr/24 utrzymującąw mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 29 grudnia 2023 r., nrUD-XII-WSS/8252/001701/2023 o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnoletnim, niepełnosprawnym synem – E. M..Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A.M.. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie:I. przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) -poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, nieuwzględniające - w procesie jego wykładni - derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, czego skutkiem było uznanie, iż skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z posiadanym przez nią uprawnieniem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, w szczególności z powodu braku dokonania przez nią wyboru pomiędzy świadczeniami z systemu świadczeń rentowych i z systemu świadczeń rodzinnych, pomimo tego że nie istnieje przepis szczególny, precyzujący potrzebę dokonania takiego wyboru a skarżąca nie została pouczona o konieczności dokonania wyboru czy o konsekwencjach braku dokonania wyboru ze wskazaniem podstawy prawnej;II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - mimo że zaskarżona decyzja jest wadliwa, gdyż przy jej wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:a) art. 7, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przede wszystkim okoliczności, jakie z powodu działania organu I i II instancji doprowadziły skarżącą do ubiegania się o ustalenie jej prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz faktu braku udzielenia jej stosownych pouczeń oraz braku wskazania ich podstaw prawnych; pozostawania przez nią bez środków do życia przez długi okres (w latach 2020-2023) trwającego postępowania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka,b) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez nienależyte rozważenie wszystkich okoliczności sprawy, organ bowiem winien w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy, a ponieważ tego nie uczynił, to tym samym wykluczył naczelną zasadę postępowania administracyjnego, tj. dążenie do ustalenia prawdy materialnej.W sytuacji gdy przeanalizowanie sytuacji skarżącej wskazywało, że przedłużające się postępowanie w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności jej dziecka, przedstawienie formularza SR-5 (7) do uzupełnienia przy ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne, brak pouczenia o potrzebie dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami rodzinnym a rentowym, istniejące w obrocie inne decyzje, uprawniające osoby uprawnione do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej jak skarżąca; przemawiały za uznaniem jej wniosku za zasadny, ponieważ to wadliwe działania organów, niekorzystne dla strony spowodowały, że nie zawiesiła prawa do renty (co ponadto kwestionuje, aby było konieczne), nie mając środków do życia,c) art. 79a k.p.a. - poprzez niezachowanie obowiązku wskazania nie spełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem skarżącej co umożliwiłoby jej przedłożenie dodatkowych dowodów uzasadniających ich wniosek.Powołując powyższe zarzuty, skarżąca wnosiła o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania a ponadtozasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.Skarżąca oświadczyła również, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administarcyjnym.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 oraz 2 p.p.s.a. Tym niemniej decydujące znacznie miał w tym przypadku zarzut materialnoprawny, tj. zarzut niewłaściwego zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązujacym do 31 grudnia 2023 r., tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako “u.ś.r.").Istota sporu determinowana tym zarzutem sprowadzała się natomiast do oceny, na jakich zasadach – wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 – przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi osoby niepełnosprawnej, który pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.Należy w związku z tym przypomnieć, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Z kolei, stosownie do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do: emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I), oraz że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (pkt II).Podkreślenia jednak w tym miejscu wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się na temat problematyki związanej ze skutkami ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego na tle wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uś.r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.). Jedynie zatem dla przykładu wymienić w tym miejscu można wyroki z dnia: 22.11.2022r., I OSK 247/22; 7.06.2023r., I OSK 1413/22; 12.09.2024r., I OSK 2354/23; 27.05.25r., I OSK 1041/24; 25.06.25r., I OSK 1909/24; 28.10.2025r., I OSK 1939/24; 19.11.2025r., I OSK 2166/24; 16.12.25r., I OSK 2396/24; 9.01.2026r., I OSK 2429/24. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym wyrażone w tych wyrokach stanowisko.W związku z tym należy wyjaśnić, że w powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny zwracał przede wszystkim uwagę, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 2/17 jest wyrokiem zakresowym. Tego rodzaju wyroki są zaś charakteryzowane jako orzeczenia, w sentencji których Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, czasowym lub przedmiotowym) zakresie jego zastosowania. W przypadku wyroków zakresowych mamy do czynienia z przypisaniem atrybutu konstytucyjności lub niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi, a dokładnie pewnej normie prawnej, którą można w całości lub części dekodować z określonego przepisu prawnego (zob. T. Woś, Wyroki interpretacyjne i zakresowe w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Studia Iuridica Lublinensia" 2016, nr 3, s. 990).Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygnaturze akt SK 2/17 dotyczy zakresu podmiotowego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., gdyż rozstrzyga o konstytucyjności przepisu w stosunku do określonej grupy podmiotów, której ten przepis dotyczy, a mianowicie osób, które sprawując opiekę nad osobami niepełnosprawnymi, jednocześnie same mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Osoby te mieszczą się więc w szerszej kategorii osób, którym przysługuje prawo do renty. Skutkiem wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu w zakresie podmiotowym jest zatem utrata mocy obowiązującej nie przez cały przepis, w pełnym zakresie jego obowiązywania, ale wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdzona została jego niezgodność z Konstytucją, w odniesieniu do wskazanej grupy podmiotów. Z tego powodu w piśmiennictwie dostrzega się, że wyroki zakresowe pociągają za sobą pewne komplikacje w procesie stosowania prawa, gdyż rozszczepianie regulacji prawnej w drodze orzeczenia niekonstytucyjności na część zgodną i niezgodną z Konstytucją narusza jej konstrukcję całościową i może jej nadać taki kształt, który jest całkowicie nieadekwatny do intencji prawodawcy (tak T. Woś, Wyroki interpretacyjne..., op. cit., s. 992).Podkreślenia zatem wymaga, że skoro w uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał wyraźnie zaznaczył, iż ze względu na konkretny charakter inicjującej postępowanie skargi konstytucyjnej, ocena konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. odnosi się tylko do zakresu, jaki dotyczy osoby wnoszącej skargę, czyli w jakim wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom mającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to oznaczało, że wyrok ten usunął z sytemu prawa tylko negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazaną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a przez co osoba taka mogła ubiegać się o to świadczenie. Ponieważ prawodawca pierwotnie - co do zasady - wykluczył w analizowanej ustawie osoby uprawnione do renty od możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, to z tego powodu ta regulacja prawna nie zawiera rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu prawa do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, stanowiących formę redystrybucji dochodu narodowego za pośrednictwem budżetu państwa. Trybunał Konstytucyjny, jako "prawodawca negatywny" takich rozwiązań wyrokiem wprowadzić zaś nie mógł, co jednak nie niweczy tego, że orzeczenie o niekonstytucyjności zakresowej w/w przepisu prowadzi do nowej sytuacji prawnej, pozbawionej kompleksowej regulacji, w szczególności odnoszącej się do warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu z innym świadczeniem z zakresu szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. Okoliczność ta została jednak dostrzeżona przez TK w uzasadnieniu wyroku, w którym stwierdzono, że: "Trybunał dostrzega, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, jak ma to miejsce w przypadku skarżącej. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia".W związku z tym zauważyć należy, że pożądaną i optymalną reakcją na zmianę stanu prawnego, wywołaną omawianym wyrokiem TK, byłaby ingerencja ustawodawcy. Skoro jednak jej brak, istniejący stan prawny musiał przy rozpatrywaniu konkretnych spraw uwzględniać kontekst systemowy, w tym konstytucyjny i funkcjonalny. Zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku TK o sygn. akt SK 2/17, powinna zatem znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych, a uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty) i rezygnujący z zatrudnienia, mogli uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zasada ta zaś nakazywała przyjąć, że omawiany wyrok TK nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego była rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia rentowego. Tezę taką można przy tym odnaleźć również w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają". Innymi słowy, w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie powodował zniesienia zasady niepołączalności świadczeń obowiązującej w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bo - jak wskazywano to wyżej - Trybunał jako "prawodawca negatywny", wydając wspomniany wyrok, nie mógł wprowadzić rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu tego prawa z prawami do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego. Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. SK 2/17, nie pozwalała zatem na równoczesne pobieranie przez skarżącą świadczenia rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego.W rezultacie stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, wykreowało jednocześnie (z dniem 9 stycznia 2020 r.) nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok. W związku z powyższym, prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt lit. a u.ś.r. – jednolicie przyjmowana w aktualnym orzecznictwie na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. - przemawiała za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zachodzi zatem konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm.). W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.W kontekście powyższego, uznać więc należało, że interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (SK 2/17), nie pozwalała na równoczesne pobieranie świadczenia rentowegoi świadczenia pielęgnacyjnego.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że z akt sprawy wynikało, iż decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł względem skarżącej o ustaleniu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 3 czerwca 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. Decyzja przyznająca świadczenie rentowe obowiązywała zatem w dniu wydania zaskarżonej decyzji Kolegium a skarżąca nie zaprzestała pobierania świadczenia rentowego i od1 marca 2023 r. pobierała je w wysokości 1191,22 zł. Zwrócić należy przy tym uwagę, że organ I instancji zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2023 r. poinformował skarżącą o prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty.Organ wprawdzie zaniechał poinformowania strony o przysługującej jej możliwości wyboru świadczenia, jednak - w realiach rozpoznawanej sprawy - jak słusznie wskazywał Sąd I instancji, powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Ewentualne wyjaśnianie skarżącej w ponownie prowadzonym postępowaniu przez organ I instancji możliwości zawieszenia prawa do renty oraz uzyskanie jej jednoznacznego stanowiska, czy zamierza przejść z systemu świadczeń rentowych do systemu świadczeń rodzinnych oraz uzyskanie decyzji o wstrzymaniu wypłaty renty nie przyniosłoby bowiem oczekiwanych przez skarżącą rezultatów.Należy bowiem wskazać, że - jak wynikało z akt sprawy - przy wniosku z 9 listopada 2023 r. skarżącą przedstawiła organowi I instancji orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z 1 października 2020 r., nr WN-I.9531.2.591.2020, o niepełnosprawności syna, wydane na okres do 31 października 2023 r. Zatem w chwili złożenia w dniu 9 listopada 2023 r. wniosku o świadczenie pielęgnacyjne na niepełnoletniego syna, skarżąca nie dysponowała, wymaganym przepisem art. 17 ust 1 u.ś.r., orzeczeniem o niepełnosprawności syna ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Termin ważności orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z 1 października 2020 r., nr WN-I.9531.2.591.2020, upłynął bowiem 31 października 2023 r. Chociaż powyższe orzeczenie zostało następnie zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII U 585/20, poprzez ustalenie, że syn skarżącej wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to jednak Sąd Rejonowy nie zmienił orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu w zakresie okresu jego obowiązywania. Oznaczało to, że ww. orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej było ważne jedynie do 31 października 2023 r.Zwrócić należy w tym miejscu zatem uwagę, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r.). Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 4 u.ś.r.).Słusznie wskazał Sąd I Instancji, że - w realiach niniejszej sprawy- skarżąca zachowała w/w termin na założenie wniosku o przyznanie świadczenia. Od chwili wydania przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie wyroku z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII U 585/20, zmieniającego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekaniao Niepełnosprawności w Warszawie z 1 października 2020 r., nr WN-I.9531.2.591.2020, do chwili złożenia 9 listopada 2023 r. wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, nie upłynęły bowiem trzy miesiące. Tym niemniej zgodzić się jednocześnie należy z Sądem Wojewódzki, że powyższe nie przesądzało jednak o możliwości przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływał termin ważności orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z dnia 1 października 2020 r., nr WN-I.9531.2.591.2020 (art. 24 ust. 4 u.ś.r.), bowiem w momencie składania wniosku, skarżąca nie dysponowała decyzją organu rentowego o wstrzymaniu wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, obejmującej okres przed 31 października 2023 r. a stan ten nie mógł być już zmieniony ewentualnym późniejszym działaniem skarżącej zmierzającym do zawieszenia prawa do renty. Zgodnie bowiem z art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wstrzymanie wypłaty świadczeń następuje poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, albo od następnego miesiąca, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty nie było możliwe. Decyzja taka wywiera zatem skutki na przyszłość, tj. od miesiąca, w którym została wydana, a co jednoznacznie wyklucza dopuszczalność wstrzymywania wypłaty świadczeń z mocą wsteczną.Z tego więc względu zgodzić się zatem należy z Sądem Wojewódzki, który w konkluzji swoich rozważania stwierdził, że skoro w momencie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. w dniu 9 listopada 2023 r., renta skarżącej z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie była wstrzymana decyzją organu rentowego obejmującą okres do 31 października 2023 r. (czyli wtedy gdy skarżąca dysonowała jeszcze wymaganym orzeczeniem o niepełnosprawności syna ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji) to wobec niekwestionowanej okoliczności, iż w okresie od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 8 marca 2024 r. (data wydania zaskarżonej decyzji Kolegium), syn skarżącej nie legitymował się już orzeczeniem o niepełnosprawności z stosownym wskazaniem – organy słusznie przyjęły, że skarżąca nie spełniła warunku ustawowego do przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Warunkiem koniecznym do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego było bowiem - jak to wyżej wskazano - ostateczne wstrzymanie wypłaty na rzecz skarżącej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a co w realiach niniejszej sprawy nie nastąpiło. Natomiast ewentualne późniejsze złożenie do organu rentowego stosownego oświadczenia o zawieszeniu prawa do renty i uzyskanie przez skarżącą stosownej decyzji w tym przedmiocie miałoby swój skutek jedynie na przyszłość, czyli od momentu wydania decyzji przez organ rentowy. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego obejmującego okres do 31 października 2023 r. nie było już zatem prawnie możliwe, nawet w sytuacji umożliwienia stronie przez organ I instancji ponownie rozpoznający sprawę wyboru jednego ze świadczeń. Tym samym uznać należało, iż - w realiach rozpoznawanej sprawy - wystąpiła przesłanka negatywna przyznania wnioskowanego świadczenia w postaci pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.Ze wskazanych zatem wyżej względów zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i ściśle z nim powiązanego zarzutu naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9 art. 77 § 1., art. 79a i art. 80 k.p.a. nie był usprawiedliwiony. Przyjęcie bowiem stanowiska co do braku możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego ze wskazanych wyżej przyczyn prowadziło do uznania, iż nie można było skutecznie zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak odniesienia się do okoliczności podnoszonychw ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania.W tym stanie rzeczy, uznając skargę kasacyjną za niezasadną, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy orzeka wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 p.p.s.a.).)