sygn. II SAB/Kr 26/26 19 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Postanowienie - II SAB/Kr 26/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 19 marca 2026

Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu D. L. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczonegoOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu D. L. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczonego
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik Odrzucono skargę
Typ sprawy sprawa administracyjna
Etap postępowanie przed WSA
Role w sprawie
skarżący organ administracji
Data orzeczenia 19 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący Anna Kopeć
Rozstrzygnięcie

Odrzucono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu D. L. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczonego wpisu.

UZASADNIENIE
W dniu 22 sierpnia 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wpłynął drogą elektroniczną wniosek D. L. (zwanego dalej także skarżącym) o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę niezgodnie wykonanych fundamentów. Do wniosku skarżący dołączył pismo z dnia 20 sierpnia 2025 r. zatytułowane "Zawiadomienie o prowadzeniu robót budowlanych niezgodnie z projektem i porzucenie budowy". Jako podstawę zawiadomienia skarżący wskazał art. 51 oraz art. 52 ustawy Prawo budowlane. Pismo to dotyczyło budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] i [...] w miejscowości R.. W treści wniosku skarżący wskazał, że w dniu 4 października 2024 r. zawarł umowę z wykonawcą M. na realizację budynku mieszkalnego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skarżący stwierdził, że wykonawca wykonał fundamenty w sposób rażąco sprzeczny z projektem i obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, a następnie opuścił plac budowy i porzucił inwestycję bez zamiaru powrotu. Skarżący dodał, że z oświadczenia wykonawcy wynika, że od samego początku planował działać niezgodnie z projektem, a powodem tego działania miał być jego rzekomy konflikt z projektantem. W związku z tym skarżący wniósł o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę niezgodnie wykonanych fundamentów i przywrócenie stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem oraz wszczęcie postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej uczestników procesu budowlanego, którzy świadomie dopuścili się naruszeń (art. 95 i nast. Prawa budowlanego).Z kolei w dniu 3 września 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wpłynął drogą elektroniczną wniosek skarżącego z dnia 2 września 2025 r. o podjęcie działań nadzorczych wobec kierownika budowy A. M. w związku z uchylaniem się przez niego od wykonywania obowiązków i przywłaszczeniem sobie przez niego dziennika budowy.Zawiadomieniem z dnia 17 września 2025 r. nr 233/2025 znak: PINB-I-050.317.25.7444.45 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie poinformował skarżącego, że aby wyjaśnić podnoszone przez niego zarzuty, zostaną podjęte z urzędu odpowiednie działania, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, a w szczególności zostaną przeprowadzone czynności inspekcyjno - wyjaśniające dotyczące materii poruszanej w nadesłanych pismach. Organ wskazał, że jeśli po zakończeniu czynności kontrolno - wyjaśniających zostanie ustalone, że w sprawie są podstawy prawne do przeprowadzenia postępowania administracyjnego - zmierzającego do usunięcia stwierdzonych niezgodności z prawem - postępowanie takie zostanie wszczęte z urzędu, o czym zostaną pisemnie poinformowane wyłącznie strony postępowania. Natomiast w przypadku stwierdzenia braku podstaw do wszczęcia postępowania, sprawa zakończy się czynnościami kontrolnymi. Przyjęta procedura dotycząca złożonego wniosku nie przewiduje informowania wnioskodawcy o wynikach postępowania kontrolno - wyjaśniającego.Jednocześnie mając na uwadze treść pism interwencyjnych, w szczególności zastrzeżeń do wykonawcy robót budowlanych, organ w odpowiedzi na pismo z dnia 22 sierpnia 2025r . poinformował, iż ewentualne postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie dotyczy kierownika budowy, a nie wykonawcy robót. Wykonawca robót nie jest bowiem uczestnikiem procesu budowlanego zgodnie z art. 17 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że PINB może z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie istotnych odstępstw, jednakże w przypadku stwierdzenia realizowania budowy z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, będzie wydane postanowienie o wstrzymaniu robót i decyzja o obowiązku przedłożenia projektu zamiennego a do czasu jego zatwierdzenia nie będzie możliwe dalsze wykonywanie robót. Dopiero w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny wydawane jest pozwolenie na wznowienie robót budowlanych.Odnośnie natomiast żądań skarżącego zawartych w piśmie z dnia 3 września 2025 r. organ poinformował, że inwestor może sam zgłosić na Policję oraz do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa fakt przywłaszczenia przez kierownika budowy powierzonego mu dziennika budowy. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem takiej procedury dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaistniałych sytuacjach. Co więcej inwestor ma możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej przed sądem powszechnym.W dniu 20 września 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wpłynął drogą elektroniczną wniosek D. L. i M. L. o przeprowadzenie kontroli czynności kierownika budowy A. M., w tym skierowanie sprawy do rzecznika odpowiedzialności zawodowej w celu wyciągnięcie konsekwencji dyscyplinarnych i zawodowych.Pismem z dnia 10 października 2025 r. D. L. i M. L. wnieśli do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie w sprawie dotyczącej naruszeń prawa przez kierownika budowy A. M..W dniu 16 października 2025 r. inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę robót budowlanych prowadzonych w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] w miejscowości R..W dniu 4 listopada 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wpłynął drogą elektroniczną wniosek skarżącego z dnia 3 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przeprowadzonych przez ten organ czynności kontrolno – wyjaśniających, tj. protokołów, notatek służbowych, raportów, korespondencji wewnętrznej i zewnętrznej lub innych dokumentów.Pismem z dnia 18 listopada 2025 r. nr PINB-I-0133.43.25.9962.45 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie poinformował skarżącego, że jego pismo z dnia 3 listopada 2025 r. nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i dlatego odpowiedź udzielona jest w formie zwykłego pisma.Pismem z dnia 18 listopada 2025 r. skarżący wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz ponaglenie na niezałatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie sprawy w terminie, gdyż organ ten od 22 sierpnia 2025 r. pozoruje jedynie działania i przedłuża "czynności kontrolne", które nie zmierzają do wydania decyzji.Zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2025 r. nr 169/2025 znak: WSE.7641.181.2025.APIO Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie poinformował D. L. i M. L., że ich zarzuty zasługują na uwzględnienie, gdyż PINB nie poinformował skarżącego o wynikach postępowania wyjaśniającego i o swoim stanowisku w sprawie oraz nie udzielił odpowiedzi na pismo D. L. i M. L. z dnia 20 września 2025 r.W dniu 1 grudnia 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wpłynął drogą elektroniczną wniosek skarżącego o zamknięcie dziennika budowy nr AB-56740.5.667.2024, który została zabezpieczony przez Policję w postępowaniu karnym dotyczącym fałszowania dokumentacji. Skarżący wskazał, że widniejące ww. dzienniku budowy wpisy, podpisane przez A. M., są niezgodne ze stanem faktycznym.Pismem z dnia 10 grudnia 2025 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie, który pomimo trwającego od 20 sierpnia 2025 r. postępowania nie udzielił żadnej merytorycznej odpowiedzi.Zawiadomieniem z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 318/2025 znak: PINB-I-050.317.25.7444.45 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie poinformował M. L. oraz D. L., że opisana w ich pismach z dnia 22 sierpnia 2025 r., 3 września 2025 r., 20 września 2025 r. i 30 listopada 2025 r. sprawa była przedmiotem postępowania kontrolno - wyjaśniającego prowadzonego w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskodawca otrzymał zawiadomienie nr 233/2025 z dnia 17 września 2025 r. dotyczące poruszanych kwestii. Aby wyjaśnić wskazane w piśmie zarzuty, zostały przeprowadzone czynności inspekcyjno - wyjaśniające dotyczące materii poruszanej w nadesłanych pismach. W odpowiedzi na pismo M. i D. L. z dnia 20 września 2025 r. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli czynności kierownika budowy A. M. PINB wyjaśnił, iż przeprowadza kontrolę budowy pod kątem przestrzegania warunków zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę i taka kontrola miała miejsce w dniu 16 października 2025 r. W dniu kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości, zatem PINB nie znalazł podstaw do kierowania sprawy do rzecznika odpowiedzialności zawodowej, a także do wszczęcia postępowania administracyjnego w myśl art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w związku z rozebraniem fundamentów budynku mieszkalnego jednorodzinnego, które wg oświadczenia i wskazania w pismach kierowanych przez D. L. do PINB były wykonane wadliwie i niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w decyzji pozwolenia na budowę znak: AB-ILS.6740.1.213.2024.AS z dnia 3 grudnia 2024 r. wydanej przez Starostę Krakowskiego. Odnosząc się do pisma z dnia 30 listopada 2025 r. zawierającego żądanie zamknięcia przez PINB dziennika budowy Inspektorat poinformował skarżącego, iż zgodnie z art. 471 Prawa budowlanego kierownik budowy zamyka wpisem dziennik budowy. Prawo budowlane nie przewiduje takiej procedury dla PINB. Organ dodał, że inspektorzy PINB po kontroli budowy w dniu 16 października 2025 r. niezwłocznie przekazali informacje do Starostwa Powiatowego w K. Filia w S. i były one podstawą do wydania nowego tomu dziennika budowy dla inwestorów. PINB uważa zatem, że dołożył wszelkich starań, aby umożliwić inwestorom dokumentowanie w nowym dzienniku budowy dalszego prowadzenia robót budowlanych w oparciu o zatwierdzony decyzją pozwolenie na budowę projekt budowlany.W odpowiedzi na ponaglenie z dnia 10 grudnia 2025 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie pismem z dnia 30 grudnia 2025 r. nr WSE.766.91.2025.PSYG/JMOR poinformował skarżącego o braku podstaw do podejmowania dalszych czynności nadzorczych w sprawie. MWINB wskazał, że na podstawie relacji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie i przesłanych za pismem z dnia 19 grudnia 2025 r. dokumentów ustalił, iż PINB nie prowadzi pełnego postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] i [...] w miejscowości R.. Wobec powyższego – brak jest podstaw do stosowania normy art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego i weryfikacji terminowości procedowania w postępowaniu, które de facto nie zostało wszczęte i nie jest prowadzone. Zdaniem organu, również i tryb art. 37 w związku z art. 237 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania dla przeprowadzonego przez PINB postępowania skargowego. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania w sprawie normy art. 37 w ogóle. Niemniej jednak MWINB podkreślił, że organ powiatowy zawiadomieniem nr 318/2025 z dnia 19 grudnia 2025 r. ustosunkował się do pism skarżącego z dnia 22 sierpnia 2025 r., 3 września 2025 r., 20 września 2025 r. i 30 listopada 2025 r. Organ powiatowy odniósł się do przytoczonych zarzutów skarżącego, powołał się również na wyniki kontroli z dnia 16 października 2025 r., gdzie nie stwierdzono nieprawidłowości. PINB nie znalazł również podstaw do skierowania sprawy do rzecznika odpowiedzialności zawodowej oraz do wszczęcia postępowania administracyjnego. Wobec tego PINB poinformował w zawiadomieniu skarżącego o wyniku przeprowadzonej kontroli oraz zakończył postępowanie skargowe, czym dopełnił zaleceń wyrażonych przez MWINB w zawiadomieniu nr 169/2025. Brak jest zatem, zdaniem MWINB, podstaw do podejmowania dalszych czynności nadzorczych w sprawie.Pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. D. L. wniósł skargę domagając się w niej:1) stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie polegającej na niepodjęciu czynności nadzorczych wymaganych przepisami prawa pomimo ujawnienia istotnych naruszeń Prawa budowlanego.2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.3) zobowiązanie organu do podjęcia czynności wynikających z ustawy Prawo budowlane, w szczególności do: przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przyczyn wykonania robót budowlanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu; przeprowadzenia kontroli wykonywania obowiązków przez kierownika budowy jako osobę pełniącą samodzielną funkcję techniczną; rozważenia skierowania sprawy do rzecznika odpowiedzialności zawodowej.4) wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny na rzecz skarżącego, na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako środka dyscyplinującego wobec organu dopuszczającego się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w toku realizowanej przez niego inwestycji doszło do poważnych i istotnych naruszeń prawa budowlanego, polegających w szczególności na: wykonaniu fundamentów z Istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, wykonaniu robót niezgodnie ze sztuką budowlaną, prowadzeniu robót pod nadzorem kierownika budowy, pomimo powyższych nieprawidłowości, utracie (przywłaszczeniu) dziennika budowy przez kierownika budowy. Okoliczności te były wielokrotnie zgłaszane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w dniu 16 października 2025 r. przeprowadził kontrolę budowy, a jej wyniki zostały opisane w zawiadomieniu nr 318/2025 z dnia 19 grudnia 2025 r. Z pisma tego jednoznacznie wynika, że: fundamenty zostały wykonane wadliwie i niezgodnie z projektem, roboty były realizowane z istotnymi odstępstwami, wadliwe fundamenty zostały następnie rozebrane. Zdaniem skarżącego oznacza to, że organ dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności, gdyż nie wszczął postepowania administracyjnego. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że rozbiórka wadliwie wykonanych fundamentów oznacza brak podstaw do dalszych działań nadzorczych. Nadzór budowlany nie ogranicza się bowiem do oceny aktualnego stanu robót, lecz obejmuje badanie legalności całego procesu budowlanego, w tym robót wykonanych przed dniem kontroli. Rozbiórka wadliwych fundamentów usuwa jedynie skutek naruszenia, nie eliminuje natomiast: naruszenia przepisów, odpowiedzialności kierownika budowy ani obowiązku reakcji organu nadzoru.Za błędne skarżący uznał również stanowisko organu o odmowie przeprowadzenia kontroli działań kierownika budowy. Skarżący wskazał, że art. 84a Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek sprawdzenia wykonywania obowiązków przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie w sytuacji ujawnienia nieprawidłowości w procesie budowlanym. Przepis ten nie pozostawia organowi uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie: nieprawidłowości powstały w czasie pełnienia funkcji przez kierownika budowy, doszło do wykonania robót niezgodnie z projektem i sztuką budowlaną, doszło do utraty dziennika budowy. W ocenie skarżącego, odmowa zbadania tych okoliczności stanowi rażące zaniechanie ustawowych obowiązków nadzorczych.Skarżący zarzucił także organowi, że z jednej strony twierdzi, że brak jest podstaw do dalszych działań, a z drugiej przyznaje, że wyniki kontroli zostały przekazane do Wydziału Architektury, co stało się podstawą wydania nowego tomu dziennika budowy i kontynuacji robót. Zdaniem skarżącego, powyższe dowodzi, że dokumentacja kontrolna istnieje i miała istotne znaczenie dla procesu budowlanego, a zatem twierdzenie o "braku podstaw do dalszych czynności" jest wewnętrznie sprzeczne i pozbawione podstaw prawnych.W dniu 5 stycznia 2026 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wpłynęły dwa kolejne pisma skarżącego zatytułowane "Żądanie podjęcia czynności nakazanych prawem i usunięcia naruszeń prawa" oraz "Żądanie stwierdzenia niezgodności wpisów w dzienniku budowy nr AB.II-S.6740.5.667.2024 ze stanem faktycznym".W odpowiedzi zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2026 r. nr 11/2026 znak: PINB-I-050.317.25.7444.45 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie ponownie poinformował skarżącego o zasadach prowadzenia czynności kontrolnych, zasadach wszczęcia postępowania administracyjnego oraz skutkach prawnych żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Poinformował również, że stosownie do przepisu art. 53a ustawy Prawo budowlane, postępowania w sprawach dotyczących prowadzenia robót budowlanych oraz utrzymywania i użytkowania obiektów budowlanych, organ nadzoru budowlanego wszczyna z urzędu. Zdaniem organu, z powyższego przepisu wynika, że w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...], [...] w m. R. , gm. S., będzie on zobowiązany wszcząć postępowanie jeśli stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego, stan sprzeczny z przepisami trwa, co skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania administracyjnego, celem wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Organ wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, z zasady postępowania w organach nadzoru budowlanego prowadzone są z urzędu a nie na wniosek zainteresowanej strony. Taki tryb odpowiada istocie nadzoru i zakresowi kompetencji organu określonych przez prawo materialne. Inicjatywa wskazana przez osobę zainteresowaną, zmierzająca do uzyskania rozstrzygnięcia organu w sprawie objętej jego kompetencjami nadzorczymi, nie musi być wnioskiem wszczynającym postępowanie w określonej sprawie. Zawsze natomiast musi być badana pod kątem potrzeby wszczęcia postępowania z urzędu. Konsekwencją takiego założenia jest - w przypadku wpływu wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego czy też o kontrolę inwestycji/obiektu - prowadzenie w pierwszej kolejności postępowania kontrolno - wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy w ogóle jest podstawa do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu z powodu naruszenia przepisów Prawa budowlanego w zgłoszonej sprawie i przeprowadzenia postępowania zakończonego decyzją administracyjną w oparciu o Prawo budowlanego i Kodeks postępowania administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań powołując się na własny interes prawny. Podstawą do wszczęcia postępowania jest natomiast ustalenie przez organ, że obiekt budowlany/roboty budowlane są wykonywane niezgodnie z przepisami Prawa budowanego i stan taki nadal istnieje. Usunięcie przez inwestora nieprawidłowości na budowie przed wszczęciem postępowania administracyjnego skutkuje więc brakiem podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Organ wskazał, że w orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności organu administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie przewidują działania organów w określonej formie prawnej. Musi bowiem istnieć obowiązek prawny działania organu administracji i określona prawna forma tego działania, ujęta w ramy form procesowego rozstrzygnięcia sprawy.W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie i stwierdził, że skarga stanowi w istocie polemikę z organami nadzoru budowlanego na temat zastosowanych procedur rozpatrywania skarg. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie dopełniono wszystkich obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.W piśmie z dnia 15 lutego 2026 r. skarżący odniósł się do argumentów organu podniesionych w odpowiedzi na skargę i oświadczył, że podtrzymuje zarzut bezczynności. W treści pisma skarżący zarzucił, że kontrola z dnia 16 października 2025 r., na którą powołuje się organ jako dowód, że podjął czynności w sprawie, została przeprowadzona na wniosek Starostwa Powiatowego w Krakowie – Fila w S., a nie na jego wniosek dotyczący kontroli pracy kierownika budowy. Zakończyła się ona stwierdzeniem organu, że nie będzie wszczynał postępowania w myśl art. 48-51 ustawy Prawo budowlane, jednak nie obejmowała ona analizy wpisów w dzienniku budowy, weryfikacji prawdziwości wpisów z dnia 11 kwietnia 2025 r., 19 czerwca 2025 r. i 8 lipca 2025 r., oceny wykonywania obowiązków przez kierownika budowy, analizy przedłożonej przez skarżącego ekspertyzy. Zdaniem skarżącego, kontroli robót budowlanych i kontroli wykonywania funkcji technicznych nie można ze sobą utożsamiać, gdyż stanowią one odrębne zakresy kompetencyjne wynikające z art. 84a ustawy Prawo budowlane. Organ nie wykazał zatem, że przeprowadził kontrolę w zakresie art. 84a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Skarżący zarzucił, że organ, dysponując ekspertyzą oraz szczegółowo wskazanymi zarzutami dotyczącymi wpisów w dzienniku budowy, był zobowiązany – zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącego, zaniechanie tych czynności przy jednoczesnym powoływaniu się na kontrolę o innym przedmiocie stanowi naruszenie obowiązku rzetelnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący wniósł zatem o stwierdzenie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie w zakresie nierozpoznania jego wniosku o przeprowadzenie kontroli wykonywania funkcji kierownika budowy oraz weryfikacji zgodności wpisów w dzienniku budowy ze stanem faktycznym, a także zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania tego wniosku w terminie określonym przez Sąd.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." -- sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgłoszone przez skarżącego zawiadomienia o nieprawidłowościach na jego budowie stanowiły impuls dla organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia kontroli robót budowlanych w dniu 16 października 2025 r, która nie wykazała uchybień mogących stanowić podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu.Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg bezczynność tylko w określonym tam zakresie:8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.W tak określonej kognicji sądu administracyjnego nie mieści się skarga na bezczynność powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w zakresie braku wszczęcia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych.Trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 53a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 725 ze zm.) postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu.W kontekście powołanego przepisu podkreślić należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25:"1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu.2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku."W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zawarł następujące wskazania: "(...) skoro organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do wydania, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawach, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, to brak reakcji tego organu polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), tj. środka zwalczającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W konsekwencji także skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Merytoryczne rozpatrzenie ponaglenia przez organ wyższego stopnia, a także skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest możliwe jedynie w sytuacji toczącego się postępowania w konkretnej sprawie. W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności organu administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie przewidują działania organów w określonej formie prawnej. Musi bowiem istnieć obowiązek prawny działania organu administracji i określona prawna forma tego działania, ujęta w ramy form procesowego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyroki NSA: z 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SAB 161/98, 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1722/20; J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 r. s. 292)".Podzielając to stanowisko Sąd odrzucił skargę jako nieodpuszczalną – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (100 zł.) orzeczono na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.