Wyrok - I OSK 78/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2025
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. pomoc społeczna, Zasiłki celowe i okresowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1797/22 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w KrakowieUchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. pomoc społeczna, Zasiłki celowe i okresowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1797/22 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
uchwała rady gminy
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
25 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1797/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J.K. (dalej również: "wnioskodawczyni", "wnioskująca", "skarżąca", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej również: "skarżący kasacyjnie", "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 6 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/399/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów poniesionych na opłaty za zakwaterowanie w Hostelu A. w K. (dalej również: "hostel") w kwocie po 1550 zł za miesiące marzec i kwiecień 2022 r., na podstawie przedłożonych faktur - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej również: "Burmistrz", "organ I instancji") z 20 maja 2022 r., nr PS.J6/11.5102.003800.2022.Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy.Wnioskiem z 5 kwietnia 2022 r. (data wpływu 7 kwietnia 2022 r.), A.B. (w imieniu własnym i J.K.) zwrócił się o zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu w marcu i kwietniu 2022 r. (w kwotach po 1550 zł za każdy miesiąc), wobec złego stanu technicznego zajmowanego mieszkania komunalnego (pleśń), który negatywnie wpływa na zdrowie mieszkańców. Do wniosku dołączono kopie dwóch faktur VAT z 2 marca 2022 r. i z 1 kwietnia 2022 r., na kwoty 1550 zł wystawionych na J.K., jako nabywcę. Faktury zawierają adnotacje: "Forma płatności: gotówka".Decyzją z 20 maja 2022 r., nr PS.J6/11.5102.003800.2022 Burmistrz odmówił uwzględnienia ww. żądania. Uzasadniając przyczyny negatywnego dla strony załatwienia sprawy, wskazał na odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - 21 kwietnia 2022 r., poprzez odmowę złożenia podpisu na kwestionariuszu i załączonych do niego oświadczeniach w miejscu do tego wyznaczonym (art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: "ups", "ustawa") - potraktowaną również jako brak współpracy z organem (art. 11 ust. 2 ups) oraz stwierdzenie dysproporcji pomiędzy udokumentowaną przez skarżącą wysokością dochodów, a jej rzeczywistą sytuacją majątkową (art. 12 ups), co uzasadniało przyjęcie, że wnioskująca o zasiłek jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby. Burmistrz przywołał sytuację majątkową strony (wykazane dochody przyznane w ramach ups - wywiad: 747,50 zł - zasiłek stały i okresowy) i podkreślił, że skarżąca opłaca gotówką pobyty w hostelach w K. od października 2021 r. (1550 zł/mies.), partycypując jednocześnie w kosztach stałych utrzymania lokalu na os. A. w W. (kwota 998,86 zł - po połowie z A.B.), a zatem istnieje znaczna rozbieżność pomiędzy udokumentowaną wysokością jej dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową. Zauważył nadto, że strona ma zabezpieczoną potrzebę mieszkaniową (lokal komunalny), wobec czego wynajem pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ups. Powołał się także na zasady ogólne z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2 i art. 4 ups.Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. decyzji organu I instancji, aktem z 6 września 2022 r. utrzymało ją w mocy. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne podało, że podstawa decyzji uznaniowej z art. 39 ups, nie obliguje organów do uwzględnienia każdego żądania i nawet spełnienie przesłanek określonych w ww. przepisie nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia. Zgodziło się z organem I instancji, że skarżąca ma zabezpieczoną potrzebę mieszkaniową - poprzez lokal komunalny w W., który stale opłaca - a więc wydatki na wynajem pokoju w hostelu potrzeby takiej nie stanowią. Wskazało, że twierdzenia skarżącej co do stanu technicznego ww. mieszkania komunalnego nie zostały potwierdzone z uwagi na brak możliwości dokonania oględzin przez pracowników Zarządu Budynków Komunalnych (strona nie wpuściła ich do mieszkania). Organ II instancji zwrócił uwagę, że w sprawie wypełniła się dyspozycja art. 12 ups, gdyż strona posiadała wystarczające środki pieniężne, pozwalające na samodzielne zaspokojenie niezbędnych potrzeb - o czym świadczyło uregulowanie przedłożonych faktur - a jednocześnie odmowa wskazania źródła dochodu przekraczającego wartości pochodzące z przyznawanych jej świadczeń z ups. Podzieliło też stanowisko Burmistrza w zakresie konsekwencji braku zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i obowiązku wykazania wszelkich przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (oświadczenia z 21 kwietnia 2022 r. w tym zakresie zostały przez skarżącą wypełnione, przy odmowie podpisu), jako podstawy odmowy przyznania zasiłku celowego. Zwróciło uwagę, że odmowa podpisu na arkuszu wywiadu (część "IV. A i B") - w związku z wątpliwościami strony co do sporządzanych następczo (po wywiadzie) diagnozy i wniosków pracownika socjalnego, została potwierdzona w piśmie z 13 maja 2022 r. (data wpływu: 16 maja 2022 r.) - złożonego przez A.B. również w imieniu strony. Zauważyło, że odmowę taką należy traktować, jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji bytowej (art. 11 ust. 2 ups). Powołując się na art. 2 ust. 1 ups, organ podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej, która nie może być traktowana, jako stałe źródło utrzymania jej beneficjentów. Wskazał też na systematyczność korzystania przez wnioskodawczynię z tego typu świadczeń i jej przeświadczenie, że ośrodek pomocy społecznej (dalej: "OPS") jest zobowiązany do pokrycia wszystkich, zgłaszanych przez nią potrzeb, co nie mieści się w celach pomocy społecznej. W tej zaś sprawie organ I instancji wykazał, że J.K. posiada środki pozwalające na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych. Ocenił, że akt Burmistrza jest prawidłowy, gdyż został wydany w ramach uznania administracyjnego, bez naruszenia granic tego uznania.Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza uznając, że akty te nie zostały poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu, przytaczając orzecznictwo sądowoadministracyjne, scharakteryzował specyfikę aktów o charakterze uznaniowym. Wskazał na materialnoprawną podstawę ustalenia prawa do zasiłku celowego (art. 39 ups) oraz na kryterium dochodowe z art. 8 ust. 1 ustawy. Wyjaśnił, że w toku postępowania o przyznanie zasiłku celowego organ powinien ustalić, czy wnioskodawca spełnia kryterium majątkowe przyznania pomocy oraz czy wnosi o zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Zobowiązany jest także brać pod uwagę cele pomocy społecznej, możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej (dalej: "OPS"), uwzględniać sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu już ze środków publicznych pomocy. Sąd wojewódzki zauważył, że w przypadku osób systematycznie korzystających z pomocy społecznej, nie jest konieczne przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu rozpoznania każdego wniosku pomocowego. Powołując się na art. 107 ust. 4 ups wskazał, że w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. Wobec osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Stwierdził, że przeprowadzanie wywiadu co kilka, czy kilkanaście dni, w odniesieniu do kolejnych wniosków nie tylko przysporzyłoby obowiązków pracownikom OPS, a także byłoby niezrozumiałe dla wnioskodawców, którzy w ten sposób obligowani byliby do potwierdzania przekazanych już organowi administracji informacji, czy dowodów. Sąd wojewódzki ocenił, że: "(...) Zasadniczo ze skarżącą został przeprowadzony wywiad środowiskowy; tyle, że skarżąca go nie podpisała z uwagi na oczekiwanie na wnioski pracowników socjalnych." (str. 8 uzasadnienia; k. 45 akt sąd.). Wyjaśnił, że zagadnienia dotyczące tej formy gromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie reguluje Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 poz. 893, dalej: "rozporządzenie", "rozporządzenie z 8 kwietnia 2021 r."). Podał, że w kwestionariuszu wywiadu – części "C" – zawierającej diagnozę sytuacji osoby lub rodziny oraz wnioski pracownika socjalnego, znajduje się miejsce jedynie na podpis sporządzającego (nie zaś wnioskującego) – wobec czego organ mógł sporządzić wywiad ze skarżącą (bez udziału jej "współlokatora"), a w uwagach wskazać swoją ocenę jej stanu rodzinnego (prowadzenia jednoosobowego, bądź wspólnego z A.B. gospodarstwa domowego). WSA wskazał, że podstawę odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego na leki, stanowiły dwie okoliczności: 1) odmowa podpisania przez stronę wywiadu środowiskowego oraz 2) ustalenie przez organ, że wynajęcie pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej skarżącej (str. 7 uzasadnienia; k. 44 akt sąd.). Podkreślił tu, że kontrola decyzji uznaniowych przez sąd jest ograniczona, nie może przy tym obejmować wyboru dokonanego przez organ, a ocenę, czy dokonał on w sprawie istotnych ustaleń faktycznych w oparciu o całokształt materiału dowodowego oraz czy rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "kpa"). Dalej stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało stałe korzystanie przez skarżącą ze świadczeń z ups, przy jednoczesnym wydatkowaniu kwot na noclegi w hostelu. Kolegium przyjęło, że strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (lokal komunalny), gdy w toku postępowania nie zostało wykazane, że mieszkanie zajmowane przez skarżącą i A.B. nadaje się do bezpiecznego dla zdrowia użytkowania. Sąd I instancji przywołał twierdzenia skarżącej przedstawiane w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, że organy posiadały dowody potwierdzające istnienie w lokalu pleśni i z tego względu nie można długotrwale przebywać. Zauważył, że w aktach administracyjnych brak jest takiej dokumentacji, a organy nie odniosły się do tej kwestii w uzasadnieniach decyzji. Powyższe WSA ocenił jako nieprawidłowe, gdyż - zdaniem tego Sądu była to okoliczność istotna dla oceny wyniku sprawy. W rezultacie, Sąd wojewódzki nie miał możliwości weryfikacji twierdzeń organów, że strona w żaden sposób nie wykazała, wadliwego stanu technicznego lokalu. Brak było również możliwości weryfikacji twierdzenia, że opłata za hostel nie stanowiła zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącej. WSA podkreślił, że współpraca wnioskującej w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, powinna polegać zarówno na przedłożeniu organom wszelkich dokumentów, jak i wyjaśnień pozwalających na ocenę spełnienia przez nią przesłanek przyznania świadczenia, a więc na jej aktywnej postawie. Wskazał, że brak takiej współpracy bez wątpienia może stanowić podstawę odmowy udzielenia pomocy. Powołał się na art. 107 ust. 5 ups, wskazując, że pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może domagać się od osoby wnioskującej o przyznanie pomocy złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, a odmowa złożenia takiego oświadczenia jest podstawą odmowy przyznania świadczenia. Za zasadne uznał też stanowisko organów, że z akt sprawy wynika dysproporcja pomiędzy wykazywanymi przez skarżącą dochodami, a jej wydatkami (art. 12 ups). Zdaniem Sądu wojewódzkiego, organy dążąc do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej strony, powinny wezwać ją jednak do wykazania źródeł finansowania opłat za pobyty w hostelach, ustalić, czy podejmuje ona próby przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, ewentualnie zastosować art. 75 § 2 kpa, bądź dopuścić dowód z jej przesłuchania, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 86 kpa. W ocenie WSA prawidłowe są przy tym ustalenia faktyczne dotyczące prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z A.B. i powinny być one brane pod uwagę przy ocenie spełnienia przez nią przesłanek przyznania zasiłku. Zdaniem Sądu I instancji z zaskarżonej decyzji wynikało zaś, że organy z jednej strony uwzględniały kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, by następnie w dalszej części decyzji wskazywać, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo z ww.W konkluzji, Sąd wojewódzki uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy – organ nie dokonał bowiem "(...) wszechstronnych ustaleń dotyczących jednej z kluczowych dla sprawy okoliczności - ustalenia, czy lokal na os. A. ze względu na swój stan techniczny nadaje się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego, w oparciu o całokształt dokumentów będących w dyspozycji organu." (str. 10 uzasadnienia; k. 47 akt sąd.). WSA nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego istotnego "(...) dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych - dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącej, stanu technicznego mieszkania przy ulicy A...." (str. 14 uzasadnienia; k. 51 akt sąd.) oraz dokonanie oceny niezbędności potrzeby skarżącej, "(...) tj. potrzeby wynajmowania odrębnego pokoju w hostelu pomimo posiadania mieszkania komunalnego." (str. 14 uzasadnienia; k. 51 akt sąd.), przy wykorzystaniu możliwości przewidzianych w kpa oraz ups. Zwrócił też uwagę na konieczność uwzględnienia obowiązku współdziałania skarżącej z organem oraz zapewnienia jej prawa określonego w art. 10 kpa. Sąd I instancji rozpoznając sprawę uwzględnił dokumenty złożone przez J.K. na rozprawie 17 października 2023 r.Od wyroku z 26 października 2023 r. sędzia sprawozdawca złożył zdanie odrębne.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO, kwestionując go w całości i zarzucając "naruszenie prawa materialnego":1) art. 11 i art. 12 i art. 107 ust. 4a i 5 ups, "(...) przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż brak współpracy Skarżącej z organami pomocy społecznej oraz dysproporcja pomiędzy wykazywanymi dochodami a wydatkami ponoszonymi przez Skarżącą nie stanowiła wystarczającej przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku celowego";2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, "(...) przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności stanu technicznego lokalu nr [...] przy ul. A. [...] w W., z którego Skarżąca korzysta wraz z Panem A.B."Podnosząc jak powyżej wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na decyzję SKO z 6 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/399/2022 w przedmiocie przyznania stronie zasiłku celowego na zwrot kosztów pobytu w hostelu za marzec i kwiecień 2022 r. i jej oddalenie; względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2) zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego. W środku zaskarżenia zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.W uzasadnieniu środka zaskarżenia wyroku przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają wskazane w środku zaskarżenia podstawy, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.Skarga kasacyjna jest zasadna.Zarzuty środka zaskarżenia, mimo częściowo nieprawidłowego określenia ich przez autorkę, jako "naruszenie prawa materialnego", oparte zostały na obu podstawach z art. 174 ppsa. Wskazano w niej bowiem również na wadliwości o charakterze procesowym - tu np.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na brak powołania się przez sporządzającą środek zaskarżenia na przepisy prawa stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny i obowiązek ich odniesienia do uregulowań postępowania administracyjnego. Mieć bowiem na uwadze należy, że skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś odwołanie od aktu organu. Jednak powyższe wadliwości nie dyskwalifikują skargi kasacyjnej SKO, gdyż analiza podstaw kasacyjnych i uzasadnienia środka zaskarżenia pozwalają na wystarczająco jasne odczytanie postulowanych naruszeń. Zważywszy, że pomimo częściowo błędnej konstrukcji zarzutów możliwe jest ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie, wobec treści uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.Tytułem wstępu podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego (art. 39 ups), to akt o charakterze uznaniowym, co w sposób istotny determinuje zakres i kierunek badania sprawy przez sąd administracyjny. Uznanie administracyjne cechuje się tym, że nawet przy aktualizacji przesłanek określonych w przepisie prawa materialnego, skorzystanie z tej instytucji, nie powoduje po stronie organu obowiązku uwzględnienia wniosku strony. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego, czy każdorazowego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, zgodnego z jej oczekiwaniami. Decyzja powinna jednak realizować określone wymagania, tak aby władcze działanie organu nie było dowolne - wówczas bowiem należałoby je uznać za nieuprawnione, czy przekraczające granice uznania administracyjnego. Organ zobligowany jest więc należycie ustalić stan faktyczny sprawy tj.: wyjaśnić wszelkie istotne dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności, w sposób wyczerpujący zebrać, poddać analizie i rozpatrzyć zgromadzony w trakcie postępowania materiał dowodowy. Powinien też procedując uwzględniać i należycie wyważyć interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Rola sądu kontrolującego zgodność z prawem tego typu aktu sprowadza się zatem do zbadania, czy organ zebrał w sprawie pełny materiał dowodowy, czy poddał go należytej analizie oraz czy efekt tego działania został w sposób dostatecznie szeroki przedstawiony i uargumentowany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd dokonuje oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ wnioskowania, prowadzącego do stwierdzenia, że w danym stanie faktycznym było/bądź nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie danego rodzaju pomocy, oraz czy decyzja w tym przedmiocie została prawidłowo umotywowana. Przy czym, argumentacja w opisywanym zakresie musi być wewnętrznie spójna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.Zadaniem Sądu I instancji było ustalenie, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności, a przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów oraz zbadanie, czy treść żądania mieści się w dyspozycji art. 39 ups (w zakresie realizacji przesłanek podmiotowych i przedmiotowych). Powinien on również dokonać analizy w zakresie treści żądania, i odniesienie jej przez organ do hierarchii zgłaszanych potrzeb, także w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy bez wątpienia spełniał powyższe warunki i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.Zgodnie z art. 39 ust. 1 ups, który stanowił materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej formy wsparcia, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Prawo do większości świadczeń pieniężnych z ups uzależnione jest przy tym od spełnienia kryterium dochodowego, opisanego w art. 8 ust. 1 ustawy, które wyznacza trzy kategorie ewentualnych beneficjentów (osoby samotnie gospodarujące – 776 zł; osoby w rodzinie - 600 zł i rodziny, których dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny").Odnosząc się do istoty sprawy wskazać należy na rozbieżność rysującą się pomiędzy wyrażonym przez Sąd I instancji stanowiskiem, że podstawą nieuwzględnienia przez organy pomocowe wniosku skarżącej, oprócz odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, było uznanie, że koszty wynajmu pokoju w hostelu nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ust. 1 ups, a treścią aktu Kolegium, który wskazuje, że wynik sprawy uzależniony był od: 1. odmowy złożenia podpisu na formularzu wywiadu środowiskowego i załączonych do niego oświadczeniach - w tym oświadczeniu majątkowym (art.107 ust. 5 ups), a tym samym odmowy współdziałania z organem (art. 107 ust. 4a ups i art. 11 ust. 2 ustawy); 2. stwierdzenia istotnej dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu a rzeczywistą sytuacją majątkową skarżącej, wskazującą, że strona jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację bytową (art. 12 ups). Ww. stanowisko organu wynika tak z uzasadnień wydanych w sprawie aktów, jak i z zarzutów skargi kasacyjnej. Rzeczywiście, w uzasadnieniu decyzji SKO odnaleźć można stwierdzenie, że organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że "(...) w przedmiotowej sprawie pokrycie kosztów pobytu w Hostelu A. w K. nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej." (str. 9 uzasadnienia decyzji; k.102 v. akt adm.). SKO wskazuje na zabezpieczenie potrzeby mieszkaniowej strony w postaci lokalu komunalnego w W., który skarżąca opłaca, pozostają tam jej rzeczy osobiste i ma do niego nieograniczony dostęp. Akty organów nie określają jednak takiego stanu rzeczy jako podstawy negatywnego wyniku sprawy. Do wskazania WSA (z art. 153 ppsa) w postaci konieczności zbadania przez organy pomocowe stanu technicznego zajmowanego przez skarżącą lokalu komunalnego, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się końcowo.Zdaniem Sądu kasacyjnego, organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej wnioskującej w tej sprawie. Zachowały też wymagane prawem zasady postępowania. Podały, że J.K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, od 11 lat prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A.B., z którym współdzieli lokal komunalny w W., przy os. A. [...] (pokój z aneksem kuchennym). Jest głównym najemcą ww. mieszkania, a A.B. został tam przez nią zameldowany. Fakt wspólnego gospodarowania przez ww. - wbrew treści uzasadnienia Sądu I instancji - nie był w tej sprawie rozważany przez organy. W tej zaś sytuacji pozbawione umocowania w stanie faktycznym sprawy (przyjętym przez SKO) stają się twierdzenia, wnioski i wskazania Sądu wojewódzkiego dotyczące powoływania się przez J.K. na tę okoliczność w odniesieniu do odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego 21 kwietnia 2022 r. (co miało miejsce w innych, procedowanych przez WSA sprawach). Sąd wojewódzki zupełnie pominął - co wynika wprost z akt administracyjnych sprawy - że w treści wywiadu środowiskowego z 21 kwietnia 2022 r. J.K. potraktowano jako osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe (k. 13 - 14 akt adm., druk wywiadu, część "A." i część "C."). Stan taki jest oczywiście błędny (vide: uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: I OSK 71/25, I OSK 72/25, czy I OSK 75/25 - wyjaśniające to zagadnienie), jednak Sąd I instancji winien był odnieść się do rzeczywistej sytuacji strony - przyjętej przez organy w tej, konkretnej sprawie. Wskazać w tym miejscu również należy, że przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe także nie stanowiło podstawowej przyczyny odmowy uwzględnienia żądania przez organy. SKO zasadnie wskazało na art. 107 ust. 5 ups - dotyczący odmowy złożenia przez J.K. podpisu pod samodzielnie uzupełnionym przez nią oświadczeniem o dochodach i stanie majątkowym (str. 11 decyzji, k. 101 akt adm.). Jedynym udokumentowanym źródłem utrzymania wnioskodawczyni są świadczenia z OPS, z których korzysta ona stale i systematycznie (zasiłki: stały, okresowy oraz celowe). Kolegium przedstawiło łączny, zadeklarowany dochód strony (747,50 zł - zasiłek stały i okresowy) zestawiając go z ujawnionymi wydatkami (tu m.in. comiesięczne wydatki na hostel - 1550 zł - ewentualnie połowa tej kwoty; opłaty związane z utrzymaniem mieszkania komunalnego - 447,22 zł) oraz odniosły się do określonego prawem progu dochodowego (art. 8 ust. 1 ups). Zasadnie w tym kontekście powołały się na dysproporcję z art. 12 ups, uzasadniającą już samoistnie negatywny dla strony wynik sprawy, wobec odmowy złożenia pisemnego wyjaśnienia tej kwestii w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego (strona podała pracownikowi socjalnemu informację o zaciąganych pożyczkach - protokół spotkania z rodziną k. 14 akt adm., następnie twierdzeniom tym zaprzeczyła w piśmie z 13 maja 2022 r. - kopia pisma k. 28 - 30 akt adm.). Sąd wojewódzki uznał, że organ powinien ponownie przeprowadzić dowody w tej kwestii, np. w postaci przesłuchania skarżącej, czy złożenia przez nią oświadczenia z art. 75 § 2 kpa. Zdaniem Sądu kasacyjnego jest to zbędne, gdyż strona wielokrotnie odmawiała sprecyzowania źródła pochodzenia takich środków (pożyczki). Nawet przed WSA złożyła oświadczenie że: "(...) pożycza (200, 300 i 500 zł) od różnych osób, ale te osoby nie życzyły sobie ujawniania swoich personaliów." - str. 4 uzasadnienia wyroku; k. 41 akt sąd. Trudno więc oczekiwać od organu, by dane te pozyskał, mimo konsekwentnej odmowy ich ujawnienia. Ponadto wnioskująca została powiadomiona o przesłankach negatywnych przyznania zasiłku celowego - w trybie art. 79a kpa oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego - art. 10 kpa (zawiadomienie z 28 kwietnia 2022 r., k. 17-18 akt adm.). W piśmie tym wskazano, że w sprawie 21 kwietnia 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącej, a strona nie sygnowała podpisem części "A." i "B." tego dokumentu, twierdząc, że dokona tego dopiero po zapoznaniu się ze stanowiskiem pracownika socjalnego zawartego w części "C." kwestionariusza. Organ powołał się na art. 2 ust. 1, art. 4 i art. 11 ust. 2 ups - wskazując na negatywne konsekwencje biernej postawy strony oraz na art. 10 kpa, umożliwiając skarżącej odniesienie się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.Dodatkowo podkreślić należy, że podstawą świadczeń zasiłkowych z ups jest wykazany uprzednio brak środków i możliwości zaspokojenia przez wnioskującego niezbędnej potrzeby bytowej we własnym zakresie. Zgłoszona przez skarżącą potrzeba została zaś zaspokojona z własnych środków strony - w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Zgodnie z ww. przepisem, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W tej sprawie nie zaistniała natomiast sytuacja, której strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć samodzielnie, na co wprost wskazuje fakt, że przed złożeniem wniosku o wsparcie dokonała gotówką opłaty za hostel. W tym miejscu Sąd kasacyjny zauważa, że większość włączonych w akta administracyjne sprawy (wspólnych dla spraw zasiłkowych skarżącej i A.B.) wniosków o udzielenie pomocy, posiada załączniki w formie odpowiednich faktur, dokumentujących uprzednie uregulowanie przez skarżącą ceny. Oczekiwanie w takim przypadku, że organy pomocy społecznej będą każdorazowo zaspokajać żądania strony nawet, jeśli jest ona w stanie zaspokoić daną potrzebę bytową we własnym zakresie, stoi w sprzeczności z celem tej instytucji. Organy nie są bowiem związane obowiązkiem uwzględnienia każdego kolejnego wniosku strony, a udzielana pomoc powinna być miarkowana w zależności od realnie niezaspokojonych potrzeb. Skarżąca zdaje się przyjmować, że rolą organu jest uwzględnianie każdego jej żądania, również w przypadku, gdy nie respektuje ona konieczności podania niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy informacji i wyjaśnień. Zasadnym jest w tym kontekście stanowisko organów, kładące nacisk na jedynie subsydiarny charakter świadczeń z ups. W tej sprawie skarżąca domaga się, co wymaga podkreślenia - "zwrotu" wydatkowanych już środków, po samodzielnym uiszczeniu opłat. Nie wnioskuje więc o wsparcie w związku z brakiem możliwości samodzielnego zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a żąda de facto świadczenia ekwiwalentnego.Oceniając kwestię odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jako obligatoryjnego warunku wydania aktu w tej sprawie, zgodzić się należy z Sądem wojewódzkim, który wskazał, że część "C." podpisywana jest wyłącznie przez pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy, bez potrzeby złożenia podpisu przez wnioskodawcę. Słusznie również odnotowano brak regulacji, nakazującej sporządzenie wniosków w części "C." w obecności strony, podczas odbywającego się spotkania. Sygnowanie podpisem wnioskodawcy druku wywiadu nie stanowi przy tym "poświadczenia" opinii pracownika socjalnego w części "C". Miejsce na podpis strony znajduje się pod danymi z części "A." - "dane osoby, z którą przeprowadzono wywiad" i "B." - "potrzeby i oczekiwania osoby lub rodziny zgłoszone podczas przeprowadzania wywiadu". Wydaje się, że zapisy tego typu nie powinny rodzić wątpliwości u skarżącej - jako zawierające ustalenia czysto faktyczne. W odmiennej sytuacji skarżąca miała możliwość wyrazić swoje zastrzeżenia, a pracownik socjalny uwagi takie miał obowiązek odnotować. Z arkusza wywiadu środowiskowego (co potwierdza również treść pisma A.B. z 13 maja 2022 r.) wynika, że strona odmówiła złożenia podpisu "(...) dopóki nie przeczyta wniosków pracownika socjalnego, również nie złożyła podpisów na oświadczeniach które wypełniła." (druk wywiadu część "C.", k. 13 akt adm.). W tym miejscu zauważyć należy, że z § 6 rozporządzenia wynika możliwość odnotowania przez przeprowadzającego wywiad braku możliwości uzyskania wymaganych informacji lub dokumentów oraz podpisu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia - to ostatnie dotyczy jednak jedynie sytuacji, gdy wnioskodawca nie ma rzeczywistej możliwości złożenia podpisu, ze względu na stan zdrowia. Z powyższego wywodzić zaś można, że każda innego rodzaju odmowa sygnowania podpisem danych z części "A." i "B." arkusza wywiadu - a więc m.in. informacje w zakresie danych osobowych wnioskującego, jego stanu rodzinnego, mieszkaniowego, zawodowego, zdrowotnego, dochodu oraz potrzeb i oczekiwań - powinna być traktowana jako odmowa współdziałania z organem pomocy społecznej - do czego ewentualny beneficjent tego typu pomocy jest zobowiązany. Szczególnie w sytuacji, gdy strona nie zgłasza żadnych skonkretyzowanych zastrzeżeń do zapisów w częściach kwestionariusza "A." i "B."- jak to miało miejsce w tej sprawie. Odmowa złożenia podpisu w miejscu do tego wyznaczonym powinna zostać oceniona negatywnie i w konsekwencji uznana za brak współdziałania skarżącej z organem. Powyższego działania nie uzasadnia w żadnym razie wyrażenie obawy przed poświadczeniem przez pracownika socjalnego nieprawdy, gdyż wszelkie dane z części "A" i "B" wywiadu zostały wypełnione w obecności wnioskującego o wsparcie z ups, a strona ani w trakcie tej czynności, ani też na późniejszym etapie postępowania, twierdzeń tam zawartych nie kwestionowała. Sam fakt odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez wnioskującego o wsparcie, jako przesłanka wydania aktu o charakterze negatywnym dla strony jest - co do zasady - przesłanką wystarczającą (art. 107 ust. 4a ups). Dodatkowo J.K. odmówiła złożenia podpisu pod wymaganymi oświadczeniami o dochodach i stanie majątkowym - co uzasadniało oparcie rozstrzygnięcia również na art. 107 ust. 5 ustawy.Odnosząc się do wskazania przez Sąd I instancji na konieczność ponownego przeprowadzenia przez organy postępowania i zgromadzenia materiału dowodowego istotnego - zdaniem tego Sądu - dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych, "(...) dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącej, stanu technicznego mieszkania przy ulicy A...." (str. 14 uzasadnienia; k. 51 akt sąd.), Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że są one zbędne. Przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniono już bowiem całokształt sytuacji strony: tak majątkowej - której wykazania skarżąca wprost odmawia; zdrowotnej - która nie jest w sprawie sporna; osobistej - która została w sprawie prawidłowo oceniona i nie stała u podstaw rozstrzygnięcia Kolegium. Zasadnie przyjęto, że pomoc społeczna ma charakter jedynie subsydiarny, wspierający beneficjentów w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i nie może stanowić ich stałego źródła utrzymania. Organy wzięły pod uwagę możliwości finansowe, jakimi dysponują oraz pomoc przyznaną uprzednio skarżącej, a także potrzeby innych osób wnioskujących o tego typu wsparcie. W ww. zakresie organ wypowiedział się w sposób logiczny i spójny, zebrał całokształt dokumentacji istotnej dla wydania aktu - w postępowaniu prawidłowo stosując zasady określone w art. 7, art. 75 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 kpa. Trafnie także ocenił zebrany materiał dowodowy (art. 80 kpa) i uargumentował zasadność przesłanek, którymi się kierował odmawiając przyznania zasiłku celowego (art. 107 § 3 kpa). Akt Kolegium nie wykraczał zatem poza dozwolone ramy, nie nosił również cech dowolności. Okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione i wzięte pod uwagę w procesie orzeczniczym. Nadto strona była na bieżąco informowana o stanie sprawy (w tym m.in. w trybie art. 79a kpa, art. 10 kpa), miała możliwość zapoznania się z aktami oraz wyrażenia swojego stanowiska - brała tym samym czynny udział w postępowaniu - w formie rozmów telefonicznych z pracownikami organu (co wynika z notatek urzędowych w aktach sprawy i co strona przyznaje w przedkładanych pismach), wizyt w siedzibie organu, czy składając oświadczenia w licznych pismach procesowych i odwołaniach (także przez pełnomocnika w osobie A.B.).Bez wpływu na wynik tej sprawy pozostaje również stan techniczny lokalu komunalnego, zajmowanego przez skarżącą i A.B. Po pierwsze: przedmiotem procedowanej sprawy jest przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów wynajmowanego przez ww. pokoju w hostelu - świadczenia tego organy odmówiły wobec sprzeciwu strony w kwestii przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (przejawiającym się w odmowie sygnowania podpisem formularza wywiadu i oświadczeń o dochodach i majątku strony - art. 107 ust. 4a i art. 107 ust. 5 ups), potraktowanego również jako brak współdziałania wnioskującej z organami (art. 11 ust. 2 ups) oraz stwierdzenia dysproporcji pomiędzy wykazanymi dochodami strony a wydatkowanymi przez nią środkami (art. 12 ups). Skoro zatem nastąpiła aktualizacja ww. przesłanek negatywnych, przy tym materiał dowodowy w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za kompletny oraz brak było dowolności przy wydaniu aktu - przeprowadzanie dodatkowych ustaleń, dotyczących stanu technicznego lokalu już z tej przyczyny jest niecelowe. Po drugie: zasadnie organy przyjęły, że skarżąca ma zaspokojoną potrzebę mieszkaniową - bez wątpienia dysponuje bowiem lokalem komunalnym, wynajętym jej przez miasto (posiada do niego swobodny, nieograniczony niczym dostęp, trzyma tam rzeczy osobiste, robi pranie, gotuje i opłaca rachunki). Samo zaś twierdzenie, że lokal nie nadaje się do bezpiecznego dla zdrowia i życia użytkowania, nie stanowi samoistnej podstawy domagania się od organów pomocy społecznej zwrotu kosztów przeznaczonych na opłacenie pokoju w hostelu, wobec niezaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ups. Skarżąca samodzielnie podjęła decyzję o zamieszkaniu w hostelu. Jej stałym miejscem zamieszkania jest lokal komunalny, którego jest głównym najemcą, a kwestie związane z jego ewentualnymi wadliwościami technicznymi powinny być odnoszone w pierwszej kolejności do zawartej umowy najmu. W tym miejscu odnotowania wymaga, że prawa i obowiązki właścicieli i lokatorów mieszkań komunalnych (w tym kwestie dotyczące ewentualnego remontu takiego mieszkania), wiązać należy z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (obecnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 725, dalej: "ustawa z 21 czerwca 2001 r."), która wskazuje na obowiązki wynajmującego (gminy/miasta) i najemcy (tu: skarżąca) - odpowiednio w art. 6a i 6b tej ustawy. Art. 10 ustawy z 21 czerwca 2001 r. określa zaś zagadnienia związane z awariami, przeglądami, czy remontem lokalu. Zasady wynajmowania lokali mieszkalnych, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy określa odpowiednia uchwała Rady Miasta (tu: uchwała Rady Miejskiej w W. z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy W. - Dz. Urz. Woj. Małop. z 2022 r., poz. 3241). Po trzecie: ocena stanu technicznego mieszkania pozostaje poza zakresem kompetencji organów pomocy społecznej. Pracownik socjalny, przeprowadzający wywiad środowiskowy nie posiada bowiem ani stosownej wiedzy, ani też uprawnień w tym zakresie. WSA naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa upatruje w niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a w szczególności braku opisu stanu mieszkania komunalnego - pomija jednak, że żaden przepis ww. rozporządzenia z 8 kwietnia 2021 r. nie obliguje pracownika socjalnego do dokonania zapisu tego typu informacji, czy ocen. Nie wynika on w szczególności z § 4 rozporządzenia, zawierającego wytyczne dla pracownika przeprowadzającego wywiad i obligujące go do uzyskania danych w zakresie: indywidualnych cech wnioskodawcy, jego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej - mogącej mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej pomocy, ani też z treści kwestionariusza wywiadu. Oczywiście, dane takie mogą zostać wpisane np. na żądanie strony - jednak żadna z powyższych wytycznych nie obejmuje bezpośrednio stanu technicznego mieszkania, w aspekcie jego przydatności do użytkowania i ewentualnego powodowania zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców. Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że aktualny wzór kwestionariusza wywiadu środowiskowego obejmuje w części "C" "ANALIZA WARUNKÓW BYTOWYCH OSOBY LUB RODZINY", dane określające: charakter prawa do lokalu mieszkalnego/domu; stan utrzymania mieszkania; dostęp do mediów; wyposażenie w niezbędne sprzęty gospodarstwa domowego; pozostałe informacje (np. dostęp do WC, łazienki, miejsca do spania) - nadal jednak nie obliguje pracownika socjalnego do oceny i opisu stanu technicznego lokalu/domu. Konkludaując powyższe - pracownik OPS może w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego dokonać zapisu, że np. w lokalu zauważył pleśń, czy specyficzny zapach - jednak nie będzie to stanowiło ani oceny technicznej tego lokalu, ani tym bardziej podstawy uzasadniającej przyznanie i wypłatę zasiłku celowego na wynajem pokoju w hostelu. Sprawy związane z zagrzybieniem mieszkania, czy jego wadliwościami technicznymi podlegają ocenie właściwych organów nadzoru budowlanego, czy sanitarnego. Po czwarte: zaistnienie wad tego typu należy potwierdzić stosownymi dokumentami, pochodzącymi od uprawnionych podmiotów, czy organów nadzoru. Skarżąca (w imieniu własnym i reprezentowana przez A.B.) w składanych pismach wspomina jedynie, że sprawa jest procedowana przez organy nadzoru budowlanego i sanitarnego - wskazując, że stosowne informacje są w posiadaniu organu pomocowego (nie odwołuje się przy tym ani do numerów decyzji, czy ich dat; nie przedkłada również ich kopii) - nie współdziała więc i w tym kontekście z organem. Nawet jednak przedłożenie tego typu dokumentacji, potwierdzającej wywodzone przez stronę tezy, nie stanowiłyby automatycznie o obowiązku organu uwzględnienia żądania zwrotu środków wydatkowanych już na hostel. Oprócz bowiem ziszczenia dwóch ww. negatywnych przesłanek w tej sprawie i niepodważonego skutecznie braku zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej, należy mieć na względzie, że akt organu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a więc organ "może", nie zaś automatycznie "przyznaje" żądany zasiłek, nawet przy wypełnieniu przewidzianych ustawą kryteriów.Uwzględniając powyższe rozważania oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.Na podstawie art. 207 § 2 ppsa odstąpiono od zasądzenia od J.K. na rzecz SKO zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że ze względu na sytuację majątkową i życiową skarżącej zachodzi szczególny przypadek, o którym mowa w tym przepisie.Na mocy art. 156 § 3 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny sprostował datę zaskarżonego wyroku i datę wydania zaskarżonej w tej sprawie decyzji Kolegium - wobec oczywistych omyłek w ich określeniu przez Sąd wojewódzki. Błędne wskazanie ww. dat było rezultatem błędów pisarskich w rozumieniu art. 156 § 1 ppsa, które podlegają sprostowaniu. Na rzeczywistą datę wydania wyroku wskazuje fakt wydania na rozprawie 17 października 2023 r. postanowienia o odroczeniu terminu ogłoszenia orzeczenia w tej sprawie i sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania - na 26 października 2023 r. oraz protokół ogłoszenia wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1797/22 z 26 października 2023 r. - który odzwierciedla rzeczywistą datę ogłoszenia wyroku. Wobec oczywistej omyłki w określeniu w rubrum wyroku WSA daty wydania zaskarżonej decyzji, jako 22 września 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował wyrok również w tym zakresie, poprzez wpisanie prawidłowej daty wydania aktu Kolegium - 6 września 2022 r., które podlegają sprostowaniu. Na rzeczywistą datę wydania wyroku wskazuje fakt wydania na rozprawie 17 października 2023 r. postanowienia o odroczeniu terminu ogłoszenia orzeczenia w tej sprawie i sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania - na 26 października 2023 r. oraz protokół ogłoszenia wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1797/22 z 26 października 2023 r. - który odzwierciedla rzeczywistą datę ogłoszenia wyroku. Wobec oczywistej omyłki w określeniu w rubrum wyroku WSA daty wydania zaskarżonej decyzji, jako 22 września 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował wyrok również w tym zakresie, poprzez wpisanie prawidłowej daty wydania aktu Kolegium - 6 września 2022 r.