sygn. II OSK 2384/23 19 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - II OSK 2384/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Warunki zabudowy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 474/23 w sprawie ze skargi N. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w TarOddalono skargę kasacyjną. Warunki zabudowy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 474/23 w sprawie ze skargi N. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tar
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap skarga kasacyjna
Tryb rozprawa
Tematy
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 19 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Jan Szuma
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 474/23 w sprawie ze skargi N. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 14 lutego 2023 r. nr SKO.ZP/415/9/2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 474/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę N. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 14 lutego 2023 r. nr SKO.ZP/415/9/2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.N. G. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji:I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:1. w pierwszej kolejności art. 134 § 1 p.p.s.a., przez nierozpoznanie z urzędu zarzutu Skarżącego odnoszącego się do kwestii nieważności decyzji z powodu braku zdolności procesowej wnioskującego Inwestora, którym pozostaje zgodnie z oznaczeniem wskazanym w treści zaskarżonej decyzji Burmistrza D. spółka cywilna, co prowadziło już na etapie wydania decyzji administracyjnej przez Burmistrza D., a następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie do stwierdzenia nieważności tej decyzji, jako niespełniającej wymogu prawidłowego oznaczenia strony stosownie do art. 107 § 1 pkt 3) k.p.a., albowiem zaskarżona decyzja winna zostać skierowana do wspólników spółki cywilnej, a nie spółki cywilnej, która nie posiada ona osobowości prawnej, a co za tym idzie nie może być podmiotem praw i obowiązków na gruncie przepisów prawa,2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co przejawiło się w bezkrytycznym przyjęciu, iż planowane przedsięwzięcie mieści się w granicach sposobu użytkowania budynków w sąsiedztwie, z całkowitym pominięciem kwestii istnienia na terenie obszaru analizowanego w stosunku do planowanej inwestycji budynku usługowego - domu weselnego, co winno wpłynąć na uwzględnienie w decyzji o warunkach zabudowy szeregu dodatkowych parametrów mających za cel zadośćuczynienie zasadom tzw. dobrego sąsiedztwa, z uwagi na funkcję i oddziaływanie zlokalizowanego na terenie obszaru analizowanego budynku skarżącego,II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (powinno być: art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 61 ust. 7 u.p.z.p. w zw. z § 4-8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "Rozporządzenie z 23 sierpnia 2003 r.") przez określanie parametrów technicznych planowanej inwestycji w sposób nieuwzględniający specyfiki obszaru analizowanego, w zakresie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych), a także występowania w ramach obszaru analizowanego zabudowy budynków pełniących funkcję usługową oraz ich wpływu na tzw. nową zabudowę, w tym na planowaną inwestycję, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena obszaru zabudowanego prowadziłyby do wydania decyzji w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla planowanej Inwestycji.Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zawarte w niej zarzuty nie mogły podważyć rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku.W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zasadnie podniesiono, że Sąd Wojewódzki nie zajął stanowiska co do wskazywanej w skardze wadliwości decyzji związanej z nieprawidłowym oznaczeniem inwestora. Mianowicie zdaniem skarżącego Sąd Wojewódzki powinien stwierdzić nieważność kontrolowanych decyzji, jako skierowanych do spółki cywilnej zamiast jej wspólników.Chociaż brak oceny Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie stanowi uchybienie, to jednak nie miało ono wpływu na wynik sprawy.Zgodnie z art. 29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Spółki prawa cywilnego nie mieszczą się w żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 29, gdyż jest to stosunek zobowiązaniowy, ukształtowany przez jej wspólników na zasadach określonych w przepisach art. 860 – 875 k.c.W myśl art. 30 § 1 k.p.a., zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.W świetle wymienionych wyżej przepisów kodeksu cywilnego spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej, a podmiotami praw i obowiązków w sferze stosunków zewnętrznych są wszyscy wspólnicy.W związku z regulacją art. 30 § 1 k.p.a. przyjąć należy, że spółki cywilne, na mocy przepisów szczególnych, mogą uzyskać status strony w postępowaniu administracyjnym, ale w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.Zaakcentować jednak trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym spółka cywilna co do zasady nie może wszcząć postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie może też być adresatem decyzji. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach, w których występuje spółka, są wspólnicy, którym przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie przyjmuje się, że w sytuacji, kiedy w nazwie spółki cywilnej wskazani są wszyscy jej wspólnicy z imienia i nazwiska, decyzja skierowana do tak oznaczonej spółki, pomimo że wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 lub 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z 8 stycznia 2015 r. II OSK 1395/13, 21 listopada 2023 r. II OSK 349/21).Skład orzekający zgadza się z poglądem, że kwalifikowanym naruszeniem prawa w zakresie określenia strony będzie tylko takie jej oznaczenie w decyzji, które nie pozwala na ustalenie kto w rzeczywistości jest jej adresatem. Natomiast jeżeli w decyzji oprócz wskazanej spółki cywilnej, wymienieni zostali jej wspólnicy z imienia i nazwiska, to jest możliwe wówczas zidentyfikowanie adresata decyzji (por. wyroki NSA z 20 listopada 2007 r. I OSK 1555/06, 26 kwietnia 2022 r. II GSK 1824/18).Trafnie w wymienionych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się potrzebę rozróżnienia kwalifikowanego naruszenia przepisów w postaci skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną, od naruszenia o charakterze nieistotnym, kiedy w postępowaniu biorą udział wspólnicy spółki cywilnej, lecz w decyzji oznaczenie strony jest nieprecyzyjne.Uwzględniając materiał zgromadzony w aktach sprawy należało przyjąć, że jako strony w postępowaniu administracyjnym brali udział wspólnicy spółki cywilnej, wymieni z imienia i nazwiska (obok nazwy przedsiębiorstwa) w decyzji ustalającej na ich wniosek warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.Wobec powyższego, chociaż w kontrolowanych decyzjach strona nie została oznaczona prawidłowo, to jednak nie wystąpiła przesłanka do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.Bezzasadny okazał się także zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Sąd Wojewódzki dokonał bowiem prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych istotnych dla oceny przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.).W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki wyjaśnił w sposób wyczerpujący, jakie dane zawarte w analizie architektoniczno-urbanistycznej determinowały ocenę co do zachowania w sprawie tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.W szczególności Sąd Wojewódzki trafnie zwrócił uwagę, że przedstawiona w analizie charakterystyka zabudowy w wyznaczonym obszarze (art. 61 ust. 5a u.p.z.p.) pozwalała na stwierdzenie, że planowana budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną stanowić będzie kontynuację funkcji i cech architektonicznych istniejącej zabudowy sąsiedniej.Wbrew zarzutowi kasacyjnemu, Sąd Wojewódzki, weryfikując materiał dowodowy, uwzględnił okoliczność istnienia w analizowanym obszarze budynku usługowego (domu weselnego), jednak wywiódł prawidłowo, iż dla oceny dopuszczalności wnioskowanej inwestycji istotne znaczenie miała dominująca w tym obszarze zabudowa mieszkalna jednorodzinna.Podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji, która podważyłaby wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego w zakresie ustaleń odnoszących się do art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie odniesiono się w żaden sposób do ustaleń faktycznych, będących podstawą konkluzji Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą planowana inwestycja odpowiadać będzie charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy istniejącej na analizowanym obszarze.W szczególności autor skargi kasacyjnej nie przedstawił konkretnych uwag, mogących podważyć ocenę Sądu Wojewódzkiego odnoszącą się do określonych w decyzji parametrów przedmiotowej zabudowy, stosownie do wymogów § 4, § 5, § 6, § 7 i § 8 Rozporządzenia z 23 sierpnia 2003 r.Zarówno w samym zarzucie, jak też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie wskazano przepisów prawa, z których miałby wynikać obowiązek ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy "dodatkowych parametrów" ponad te, które wynikają z przepisów ww. Rozporządzenia.Z tych względów nie mogły odnieść skutku zarzuty z punktów I.2 i II skargi kasacyjnej.Ponadto należy zaznaczyć, że Sąd Wojewódzki nie mógł naruszyć art. 61 ust. 7 w zw. z § 4 – 8 Rozporządzenia z 23 sierpnia 2003 r., gdyż przepisy art. 61 ust. 7 oraz ust. 6 u.p.z.p. stanowią delegację dla właściwego ministerstwa do określenia w drodze rozporządzenia stosownych przepisów wykonawczych.W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.-----------------------5.-----------------------5