Wyrok - II SA/Kr 393/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 25 czerwca 2025
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. ochrona środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) ASR WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., znak: SKO.Oś/4170/241/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzjUchylono zaskarżoną decyzję. ochrona środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) ASR WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., znak: SKO.Oś/4170/241/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzj
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 czerwca 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Anna Kopeć
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r. znak SKO.Oś/4170/241/2024 orzeczono o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 maja 2024 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne nr [...] zlokalizowanej na ul. K. wydanej z wniosku P. sp. z o.o. i umorzono postępowanie przed organem I instancji w całości.Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.Organ I instancji orzekł o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne [...] zlokalizowanej na ul. K. w K.. W uzasadnieniu wskazano, że "w przedmiotowej sprawie instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy Poś, wskazujących na konieczność zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Nie można bowiem w omawianym przypadku mówić o prawidłowym zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technologicznych, skoro w przedmiotowym przypadku ze względu na zakres przeprowadzonych prac, zachodzi konieczność uzyskania pozwolenia na budowę lub tez przyjęcia przez organ do wiadomości zgłoszenia robot budowalnych."Natomiast organ odwoławczy uznał, że wniesienie przez organ I instancji sprzeciwu w powołaniu się na okoliczność, iż w jego ocenie wykonanie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu oraz krzyżu kościoła przy ul. K. powinno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę nie ma oparcia w obowiązujących przepisach.Dokonując oceny prawidłowości decyzji organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji jest bardzo lakoniczna. Organ I instancji w żaden sposób nie dokonał analizy przywołanych przepisów w kontekście dla sprawy zasadniczym - a mianowicie możliwości wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji z uwagi na przepisy prawa budowlanego, jakie mogłyby wynikać z decyzji wydanej na gruncie prawa budowlanego wymagania dla ochrony środowiska, których ewentualnie instalacja by nie wypełniała.Zwrócono również uwagę na stanowisko sądów administracyjnych zajęte w podobnych sprawach na jakie powołał się inwestor i jakie można prześledzić w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W wyroku z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. II SA/Kr 1499/24 stwierdzono: "Zdaniem Sądu organ ochrony środowiska nie jest organem właściwym rzeczowo do kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, a zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.) organem właściwym w sprawach tego rodzaju są organy nadzoru budowlanego: powiatowy i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Jeżeli zatem organy ochrony środowiska rozpatrujące zgłoszenie do eksploatacji instalacji - stacji bazowej telefonii komórkowej, mają wątpliwości co do spełnienia wymagań ustawy prawo budowlane przez inwestora instalacji, to winny powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego i rzeczą tego organu będzie wypowiedź co do obowiązku posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nie jest przedmiotem kontrolowanego postępowania ani niniejszej sprawy sądowo administracyjnej rozstrzyganie co do obowiązku uzyskania dla spornej instalacji decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej wskazać należy, że w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych, to w aktualnym stanie prawnym nie są to instalacje, które mogą znacząco - zawsze lub potencjalnie - oddziaływać na środowisko w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 z późn. zm.), zatem nie wymagają decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Z tej zatem decyzji żadne środki techniczne chroniące środowisko, względnie odpowiednie rozwiązania technologiczne istotne z punktu widzenia ochrony środowiska nie będą wynikać, skoro decyzja ta nie jest wymagana. W tej sytuacji organ winien zbadać zatem czy informacje przekazane przez inwestora wraz z wnioskiem są wystarczające do ustalenia, że wykonane zostały wymagane przepisami środki techniczne chroniące środowisko oraz czy zastosowano odpowiednie rozwiązania technologiczne wynikające z ustaw." W przedmiotowej sprawie organ nie dostrzegł żadnych innych podstaw do wniesienia sprzeciwu. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniesienie sprzeciwu było nieuprawnione. Z uwagi na powyższe Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu.Na powyższa decyzję skargę złożyło Polskie Stowarzyszenie na [...] z siedziba w K. .Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:1. art. 152 ust. 4a pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej określanej jako: "poś") w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1-2 poś w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że brak uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest przesłanką do wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy w decyzji takiej są określane środki techniczne chroniące środowiskowo oraz rozwiązania technologiczne, które inwestor musi zastosować, a więc brak uzyskania tej decyzji jest niewykonaniem wymagań ochrony środowiska, gdyż inwestor ma obowiązek uzyskać decyzję i wykonać określone w niej wymagania, a brak uzyskania decyzji lub brak wykonania wymagań w przypadku uzyskania decyzji są oczywiście przesłanką do wniesienia sprzeciwu,2. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej określanej jako: "kpa") w zw. z art. 152 ust. 3, 4, 4a i 4b poś poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji Prezydenta i umorzenie postępowania przed Organem I inst. w sytuacji, gdy decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a naruszenie przepisów prawa procesowego jest nieznaczące dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego nie było podstaw do uchylenia decyzji, a na dodatek bezprawnym było umorzenie postępowania przed Prezydentem, bo organ ochrony środowiska w sprawie przyjęcia zgłoszenia nie ma uprawnienia do umorzenia postępowania, lecz jedynie do "milczącego" przyjęcia zgłoszenia, pozostawienia go bez rozpoznania, wydania zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu lub do wydania sprzeciwu, a nie do umorzenia postępowania.W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazano, że w decyzji Prezydent rzeczowo wyjaśnił, że "w przedmiotowej sprawie instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy p.o.ś., wskazujących na konieczność zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Nie można bowiem w omawianym przypadku mówić o prawidłowym zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technologicznych, skoro ze względu na zakres przeprowadzonych prac, zachodzi konieczność uzyskania decyzji pozwolenia na budowę lub też przyjęcia przez organ do wiadomości zgłoszenia robót budowlanych". Organ ustalił, że inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę i go nie uzyskał. W tym zakresie uzasadnienie decyzji jest zdaniem Skarżącego wystarczające. Uzasadniono, dlaczego wykonanie budowy stacji bazowej nie jest zwolnione od uzyskania pozwolenia na budowę. Przywołano konkretne przepisy prawa oraz konkretne okoliczności faktyczne sprawy. Stacja bazowa jest obiektem budowlanym i nie jest objęta zwolnieniami z art. 29-31 ustawy Prawo budowlane (dalej określanej jako: "pb"). Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie. Budowa stacji bazowej – bez względu czy przyjmuje ona postać 4 wolnostojącego masztu z antenami czy też konstrukcji wsporczej z antenami umiejscowionych na budynku – zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bo stacja bazowa jest obiektem budowlanym. Ponadto w projekcie budowlanym są określone parametry techniczne charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko (przede wszystkim moce EIRP anten) i inwestycja podlega sprawdzeniu pod względem wpływu na środowisko w ramach postępowania ws. pozwolenia na budowę. Przepisy więc należy interpretować konsekwentnie, aby zapewnić logiczną całość procedury inwestycyjnej i zapewnić ochronę środowisku oraz zdrowiu obywateli. Nie może być tak, że inwestor ominie przepisy prawa i wybuduje stację bazową bez pozwolenia na budowę, a wskutek tego nikt nie zatrzyma budowy stacji bazowej, bo nie wniesie odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę (bo jej nie będzie), a żaden organ nie będzie mógł zatrzymać użytkowania takiej stacji bazowej. Skoro w postępowaniu ws. pozwolenia na budowę bada się wpływ inwestycji na środowisko, to ma to bezpośredni związek z postępowaniem w sprawie zgłoszenia instalacji wytwarzającej pola elektromagnetyczne. Art. 152 ust. 4a pkt 2 poś nakazuje wniesienie sprzeciwu, jeśli nie są spełnione wymagania ochrony środowiska. Organ nie ma tu możliwości na uznaniowość. lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: 1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko; 2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji". Z ww. przepisów wynika jasno, że organ musi ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie oraz jakie decyzje administracyjne inwestor powinien uzyskać, a następnie sprawdzić, czy zostały wykonane określone w tych przepisach i decyzjach środki techniczne chroniące środowisko i rozwiązania technologiczne. Nie chodzi tu tylko o decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, gdyż przepis wyraźnie posługuje się liczbą mnogą ("decyzjach administracyjnych"). Z uwagi na to, że przepisy poś dotyczą wielu różnorodnych instalacji, to ustawodawca musiał zastosować katalog otwarty. To rolą organu jest sprawdzenie, jakie decyzje powinny być uzyskane oraz czy wypełniono określone w nich warunki. Sprzeciw w praktyce może być wniesiony, jeśli inwestor uzyskał wymaganą decyzję, ale nie wykonał określonej w niej środków technicznych lub rozwiązań technologicznych. Podstawowym warunkiem jest posiadanie wymaganej prawem decyzji, w której mogą być zawarte wspomniane środki techniczne i rozwiązania technologiczne. Tym bardziej jeśli inwestor w ogóle takiej decyzji nie posiada, to nie wykonał takich środków i rozwiązań. W obu sytuacjach organ musi wnieść sprzeciw. Taka sytuacja zaszła w niniejszej sprawie. Uzasadnienie sprzeciwu jest co prawda lakoniczne, lecz wynika z niego logicznie proces myślowy Organu i można bezproblemowo odkodować, jakimi przesłankami Organ się kierował. Organ ustalił, że inwestycja nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 29-31 pb i tym samym wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skonkludowano, że: "Nie można bowiem w omawianym przypadku mówić o prawidłowym zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technologicznych, skoro ze względu na zakres przeprowadzonych prac, zachodzi konieczność uzyskania decyzji pozwolenia na budowę lub też przyjęcia przed organ do wiadomości zgłoszenia robót budowlanych". Bezpośrednio przed tym zdaniem podano, że: "W przedmiotowej sprawie instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy p.o.ś., wskazujących na konieczność zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji". Z decyzji więc można łatwo odkodować, że Organ I inst. uznał, że brak uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza niewypełnienie rozwiązań technologicznych określonych w tej decyzji, wskutek czego podjęto decyzję o sprzeciwie na podstawie art. 154 ust. 4a pkt 2 p.o.ś w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś – jak wskazano na wstępie decyzji Prezydenta.Zdaniem Skarżącego ma rację Kolegium, że decyzja jest bardzo lakoniczna i nie wskazano, jakie środki technologiczne – które powinny być zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę – nie zostały wypełnione. Tak jednak szczegółowe uzasadnienie nie jest konieczne do podjęcia ważnej prawnie decyzji. Powinno się wskazać, jakie środki są określane w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednakże brak wystarczająco szczegółowego uzasadnienia nie może prowadzić do uchylenia decyzji w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest zgodna z prawem, a ponadto z uzasadnienia decyzji wynika cały tok myślowy Organu. Z decyzji wynika bowiem, że Organ uznał, że takie środki są określone w decyzji o pozwoleniu na budowę i brak tej decyzji jest przesłanką do wniesienia sprzeciwu. Naruszenie przepisów prawa postępowania może prowadzić do uchylenia decyzji, o ile naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie brak takich okoliczności. Organ przeanalizował przepisy Prawa budowlanego oraz przepisy poś. To, że uzasadnienie jest zbyt mało szczegółowe nie może prowadzić do wyeliminowania całej decyzji w tym tylko celu, żeby sporządzić bardziej szczegółowe uzasadnienie w sytuacji, gdy wiadomo, że decyzja jest słuszna. W decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie potrzeby określa szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych. Ponadto zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b pb, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Z projektu budowlanego składanego przez inwestora powinny wynikać parametry techniczne inwestycji. Następnie w oparciu o parametry inwestycji, które powinny zostać szczegółowo sprecyzowane w projekcie budowlanym określa się m.in. wpływ inwestycji na środowisko. Wynikające z projektu budowlanego parametry zamierzenia są bowiem wiążące zarówno dla inwestora jak i dla organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor realizując przedsięwzięcie będzie mógł je wykonać jedynie zgodnie z parametrami określonymi w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a przed przestąpieniem do użytkowania inwestor jest zobowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor musi także dokonać zgłoszenia instalacji wytwarzającej pola elektromagnetyczne. I to zgłoszenie musi być zgodne z projektem budowlanym, bowiem nie może być tak, że inwestor nagle zacznie eksploatować instalację o innych parametrach niż wskazanych w projekcie budowlanym, zaakceptowanym przez organ architektoniczno-budowlanym. Organ architektoniczno-budowlany zezwala na budowę i na dalsze użytkowanie inwestycji wyłącznie w takich parametrach jak w projekcie budowlanym, który jest częścią decyzji (stanowi do niej załącznik). Organ ochrony środowiska musi więc sprawdzić posiadanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodność parametrów technicznych ze wskazanymi w projekcie budowlanym – stanowiącym część decyzji. Projekt określa – zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11.09.2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – "parametry techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem właściwości akustycznych oraz emisji drgań, a także promieniowania, w szczególności jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się". Trzeba więc uznać, że skoro decyzja o pozwoleniu na budowę określa bardzo szczegółowo wszystkie parametry techniczne inwestycji związane z emisją promieniowania, to zawiera ona konkretne rozwiązania technologiczne. Tymi rozwiązaniami są właśnie ustalone w decyzji – a dokładniej w projekcie budowlanym, stanowiącym jej część – parametry inwestycji. Absurdem by było, że inwestor może uzyskać pozwolenie na budowę dla danych parametrów, a gdy będzie chciał użytkować inwestycję, to zgłosi do organu ochrony środowiska eksploatowanie instalacji o znacznie wyższych mocach EIRP i zostanie to zaakceptowane, bo organ ochrony środowiska nie sprawdzi, czy uzyskano decyzję o pozwoleniu na budowę oraz nie sprawdzi, czy zastosowano wszystkie rozwiązania technologiczne – czyli czy zastosowano się do podanych w decyzji o pozwoleniu na budowę parametrów inwestycji. Inaczej inwestor mógłby obchodzić przepisy prawa, uzyskując decyzję o pozwoleniu na budowę dla zaniżonych mocy EIRP anten (wskutek czego zaniżając obszar oddziaływania inwestycji i wykluczając okolicznych sąsiadów z kręgu stron postępowania, żeby bezproblemowo uzyskać decyzję), a następnie przystąpić do użytkowania stacji bazowej o wielokrotnie większych mocach EIRP. Dzieje się to powszechnie w całej Polsce, o czym Sąd wie z urzędu, bo sprawy te później trafiają do organów nadzoru budowlanego (nielegalna rozbudowa stacji bazowej). Inwestorzy – szczególnie P. Sp. z o.o. – uzyskują pozwolenie na budowę dla zaniżonych mocy EIRP i wskutek tego, że organy ochrony środowiska nie sprawdzają zgodności zgłoszenia z decyzją o pozwoleniu na budowę, to organy zezwalają na eksploatowanie instalacji, pomimo że jest ona bezprawna, bo nie uzyskano nowego pozwolenia na budowę w przedmiocie rozbudowy stacji bazowej (zwiększenie jej mocy). Zwiększenie mocy anten zawsze zaś jest rozbudową stacji bazowej, bo prowadzi to do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, takich jak moc EIRP oraz obszar oddziaływania, co ma wpływ na interesy osób trzecich oraz na zdrowie i życie ludzi (wpływ promieniowania). Za powyższym przemawia także wyrok WSA w Krakowie z dnia 24.01.2025 r., II SA/Kr 1486/24. Podsumowując, z uwagi na następczy charakter postępowania w trybie art. 152 p.o.ś. względem przepisów regulujących proces inwestycyjny, w przypadku gdy wymagane jest dla danej instalacji pozwolenie na budowę bądź podlega ona obowiązkowi zgłoszenia, w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, brak pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu". Zasadnym jest więc uchylenie zaskarżonej decyzji. Oddalenie skargi skutkowałoby przyzwoleniem na użytkowanie samowoli budowlanej, oddziałującej silnym promieniowaniem elektromagnetycznym na ludzi z pominięciem postępowania ws. pozwolenia na budowę, w którym strony mogłyby się wypowiedzieć. Ponadto nawet gdyby przyjąć pogląd SKO za słuszny, to SKO nie mogło wydać decyzji uchylającej decyzję Prezydenta oraz umarzające postępowanie przed Organem I inst. Takie orzeczenie oznacza, że Kolegium umorzyło postępowanie wszczęte zgłoszeniem. Tymczasem przepisy p.o.ś wskazane w zarzucie nr 2 skargi nie dają uprawnienia do umorzenia postępowania zgłoszeniowego. Organ ochrony środowiska może: 1. "milcząco" przyjąć zgłoszenie, 2. pozostawić zgłoszenie bez rozpatrzenia (wskutek braków formalnych – po uprzednim wezwaniu), 3. wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, 4. wydać decyzję o sprzeciwie. Tak więc Kolegium nie mogło umorzyć postępowania zgłoszeniowego. Brak jest ku temu podstaw prawnych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 152 ust. 4a pkt 2 w związku z art. 76 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 54, dalej: p.o.ś)Zgodnie z art. 152 ust. 1 p.o.ś, instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska.Stosownie do art. 152 ust. 2 p.o.ś. zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:1)oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby;2)adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji;3)rodzaj i zakres prowadzonej działalności, w tym wielkość produkcji lub wielkość świadczonych usług;4)czas funkcjonowania instalacji (dni tygodnia i godziny);5)wielkość i rodzaj emisji;6)opis stosowanych metod ograniczania wielkości emisji;7)informację, czy stopień ograniczania wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami.8)(uchylony);9) sprawozdanie z wykonanych pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych, o których mowa w art. 122a ust. 1 pkt 1.W myśl art. 152 ust. 4 ustawy, do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Co do charakteru samego sprzeciwu, w doktrynie wyrażany jest pogląd, że termin do jego wniesienia ma charakteru materialnoprawny, a jego przekroczenie jest jednoznaczne z brakiem zastrzeżeń w kwestii funkcjonowania określonej w zgłoszeniu instalacji.W myśl art. 152 ust. 4a p.o.ś. sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli:1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska;2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2.Zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś. wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są:1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko;2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji;3) uzyskanie wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska.W doktrynie wskazując na istotę postępowania prowadzonego na podstawie art. 152 p.o.ś. wskazuje się, że "w zakresie ochrony środowiska bardzo ważnym zagadnieniem jest właściwa orientacja w kwestii zagrożeń dla środowiska wynikających z określonych rodzajów działalności. Instrumentem o podstawowym znaczeniu w tym zakresie są pozwolenia na korzystanie ze środowiska. Nie wszystkie formy korzystania ze środowiska wymagają jednak ich uzyskiwania i dlatego, aby uświadomić podmioty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia co do zakresu korzystania ze środowiska, w art. 152 ust. 1 komentowanej ustawy określono, że instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska (...)" [zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 152 p.o.ś. w: Gruszecki Krzysztof, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. VII, LEX/el. 2025]. Przy czym wymogi ochrony środowiska odnoszą się do wszystkich instalacji, bez względu na to, czy powstały zgodnie z p.b., czy też są wynikiem samowoli, której usunięcie jest przedmiotem innych postępowań, leżących w kompetencji innych organów. Organy ochrony środowiska dbać mają bowiem o zapewnienie wymaganego przepisami prawa poziomu tej ochrony przy korzystaniu ze środowiska (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 845/17).W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 152 ust. 4a pkt 1 p.o.ś. dotyczy jedynie dopuszczenia do użytkowania określonej instalacji, a więc nie odnosi się do instalacji już funkcjonujących (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3667/21).Zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2, wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są:1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko;2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji.Z art. 152 ust. 4a wynika zatem, że obowiązek wniesienia sprzeciwu ma miejsce wówczas, gdy zaistnieje jedna z przesłanek określonych w pkt 1 i 2, przy czym katalog przesłanek ma charakter enumeratywny, zamknięty.Sąd obecnie orzekający podziela pogląd, że podstawą wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 152 ust. 4a p.o.ś. nie może być przekonanie organu ochrony środowiska o wymagalności zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych czy pozwolenia na budowę dla zgłaszanej instalacji.Aprobata dla przywołanego stanowiska Kolegium nie oznacza jednak, że decyzja jest prawidłowa, ponieważ organ odwoławczy przedwcześnie umorzył postępowanie, nie zbadawszy uprzednio kompletności dokonanego zgłoszenia oraz jego prawidłowości w kontekście przesłanek wniesienia sprzeciwu określonych w art. 152 ust. 4a p.o.ś.Sąd zauważa, że i w przywołanym wyroku WSA w Krakowie, wskazując na brak przesłanek do badania dopełnienia czynności wymaganych Prawem budowlanych, zobowiązał organ do zbadania, czy informacje przekazane przez inwestora wraz z wnioskiem są wystarczające do ustalenia, że wykonane zostały wymagane przepisami środki techniczne chroniące środowisko oraz czy zastosowano odpowiednie rozwiązania technologiczne wynikające z ustaw. Tak też powinno było uczynić Kolegium w obecnie rozpatrywanej sprawie. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy lakonicznie stwierdził, że nie dostrzegł żadnych innych podstaw do wniesienia sprzeciwu.W tym miejscu należy zaakcentować, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl zaś art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasady te, chociaż w nieco ograniczonym zakresie, dotyczą organów orzekających w sprawach zainicjowanych zgłoszeniem. Dotyczą one również organu odwoławczego, który nie jest związany stanowiskiem organu pierwszej instancji co do oceny okoliczności faktycznych sprawy i przyjętą przesłanką sprzeciwu. Oznacza to, że organ odwoławczy powinien ponownie zweryfikować zgłoszenie pod względem kompletności (vide: art. 152 ust. 1 p.o.ś.) oraz ocenić, czy treść przedłożonej dokumentacji jest wystarczająca, biorąc pod uwagę przesłanki wniesienia sprzeciwu (vide: art. 152 ust. 4a w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś.).Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie analizy przedłożonego wraz ze zgłoszeniem materiału dowodowego wynikającego z art. 151 ust. 2 p.o.ś. Rzeczą organu ochrony środowiska jest dokonanie – zgodnie z art. 7, art. 77 §1 i art. 107 §3 k.p.a. – samodzielnej oceny wynikającej z art. 152 ust. 1 i 2 p.o.ś, w szczególności odniesienie się do przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji istotnej z punktu widzenia ochrony środowiska, a wymaganej przepisami prawa, jak w szczególności przedłożonego także w niniejszej sprawie sprawozdania nr [...] z pomiarów pól elektromagnetycznych wykonanych w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnej [...] przy ul. K. na działce nr [...]. Tymczasem organy obu instancji poprzestały na zagadnieniach należących do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej bądź organów nadzoru budowlanego, odrywając się od przesłanek z art. 152 p.o.ś.Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona oceny legalności sprzeciwu wniesionego przez organ I instancji, mając na względzie stanowisko Sądu zaprezentowane powyżej.W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 li. a i c p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a zasądzając na rzecz skarżącego Polskiego Towarzystwa na rzecz Ochrony Środowiska i Praw Człowieka w K. 200 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. zasądzając na rzecz skarżącego Polskiego Towarzystwa na rzecz Ochrony Środowiska i Praw Człowieka w K. 200 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.