Wyrok - II SA/Sz 91/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Ewidencja ludności, Obowiązek meldunkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 2 października 2024 r. nr SO-1.621.90.2024.KS w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] WojewOddalono skargę. Ewidencja ludności, Obowiązek meldunkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 2 października 2024 r. nr SO-1.621.90.2024.KS w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojew
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Joanna Wojciechowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego M. J. (dalej: "skarżący") z lokalu mieszkalnego położonego w N. przy ul. [...]. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r., poz. 736 ze zm., dalej: "u.e.l.").Ww. decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.M. F. – właścicielka domu przy ul. [...] w N. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie M. J. z pobytu stałego ww. domu informując, że postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r. został on zobowiązany do wydania nieruchomości w stanie wolnym. Wobec niewykonania powyższego w dniu 12 czerwca 2024 r. został eksmitowany przez Komornika na adres[...] - zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste, meble, przedmioty użytkowania. Nadto poinformowała, że skarżący nie posiada kluczy do tej nieruchomości i domu. Do wniosku o wymeldowanie załączyła: postanowienie Sądu Rejonowego w Goleniowie I Wydział Cywilny, sygn. akt 1 Ns 1053/15 z 04 października 2019 r., z którego wynika, że w wyniku podziału majątku została właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w N. oraz nakazano M. J. wydać w/w nieruchomość M. J. (obecnie F. w stanie wolnym w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia; postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy, sygn. akt II Ca 345/20 z dnia 23 czerwca 2022 r. z którego wynika, że M. J. ma wydać M. J. (obecnie F. ) w stanie wolnym nieruchomość położoną w N. przy ul. [...], do 23 września 2022 r.; postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy, sygn. akt II Ca 345/20 z dnia 13 grudnia 2022 r. z którego wynika, że wydane w dniu 23 czerwca 2022 r. postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie dot. podziału majątku i wydania przedmiotowej nieruchomości jest prawomocne od 23 czerwca 2022 r.; wezwanie Komornika do dobrowolnego wykonania przez M. J. obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego z dnia 22 kwietnia 2024 r., w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wezwania.Przesłuchana w charakterze strony M. F. potwierdziła ww. opisane fakty, dodając, że rzeczy osobiste skarżącego – ubrania, przybory toaletowe, kosmetyki, meble, sprzęty rtv/agd, dokumenty zostały spakowane i wywiezione pod adres[...], którego właścicielem jest M. J.. Oświadczyła nadto, że skarżący nie posiada kluczy do domu, nie opłacał rachunków za wodę, śmieci, światło i podatku za przedmiotową nieruchomość oraz, że w tym domu nie ma prądu, załączyła do akt sprawy kserokopię, potwierdzenia opłaty przez nią zaległego podatku. Nadmieniła, że nie wyraża zgody, żeby M. J. kiedykolwiek wrócił i zamieszkał w domu przy ul. [...] w N. oraz, że nie udzielała mu żadnych pełnomocnictw do działania w jej imieniu.Pismem z 21 czerwca 2024 r. Komisariat Policji w N. poinformował, że pod adresem: N., ul. [...] nikogo nie zastano, posesja była pozamykana oraz, że 12 czerwca 2024 r. pod wskazanym adresem była wykonana eksmisja komornicza - M. J. został eksmitowany a jego rzeczy zostały usunięte z domu na adres posesji gdzie miał zamieszkiwać tj. m[...] (dom po rodzicach). Ponadto poinformowano, że M. J. aktualnie zamieszkuje u swojej siostry na terenie S..W oparciu o przeprowadzony 5 lipca 2024 r. wywiad środowiskowy ustalono, że M. J. przy ul. [...] nie mieszka od ok. 3 tygodni oraz, że 12 czerwca 2024 r. został eksmitowany i od tej pory pod ww. adresem go nie było.Pismem z dnia 8 lipca 2024 r. Referat Gospodarki Odpadami w N. poinformował, że zgodnie z oświadczeniem złożonym przez właścicielkę nieruchomości położonej przy ul. [...] od 12 czerwca 2024 r. pod w/w adresem nikt nie zamieszkuje, w związku z czym brak jest obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.W dniu 29 lipca 2024 r. pełnomocniczka M. J., po zapoznaniu się z aktami sprawy, oświadczyła, że kłamstwem jest, że zabrał on wszystkie swoje rzeczy.W kontekście opisanych okoliczności (opuszczenie lokalu) skutkujących zaistnieniem przesłanek warunkujących wymeldowanie z miejsca pobytu stałego organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] w N..W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że nie opuścił dobrowolnie miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w N.; nie zabrał ani nie wydano mu wszystkich rzeczy; rachunków nie opłacał, ponieważ nie życzyła sobie tego jego była żona; kredyt zaciągnięty wspólnie (którego zabezpieczeniem jest hipoteka domu) aktualnie spłaca on sam.Decyzją z dnia 2 października 2024 r. Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że na gruncie ustawy o ewidencji ludności jest ona prawidłowa.W ocenie organu z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. St. Żeromskiego 13a w N. i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych. Przedmiotowy lokal opuścił 12 czerwca 2024 r. na skutek czynności eksmisyjnych wykonanych przez Komornika Sądowego, który przeprowadził je na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Goleniowie I Wydział Cywilny. Przy czym Wojewoda zaznaczył, że eksmisja osoby z lokalu oznacza, że spełnia ona przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. od dnia wykonania wyroku eksmisyjnego, choćby nie z własnej woli przebywała poza tym lokalem, a organy administracyjne nie mają uprawnień do kwestionowania orzeczeń sądów powszechnych oraz czynności komorniczych.W skardze na opisaną decyzję M. J., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, zarzucił naruszenie zasad współżycia społecznego i obowiązujących w tym zakresie norm i przepisów przez niewykonanie przez organy czynności niezbędnych w stosunku do osoby niepełnosprawnej posiadającej najwyższy stopień niepełnosprawności. Skarżący wskazał, że na mocy wyroku Sądu przedmiotowa nieruchomość została przyznana jego byłej żonie, z jednoczesnym obowiązkiem spłaty przez nią części wspólnie zaciągniętego kredytu.W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.W piśmie z 8 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik wywiódł, że w nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. nadal pozostają rzeczy skarżącego, nadto nie opuścił on lokalu dobrowolnie, a w wyniku czynności podjętych przez komornika. Dodatkowo podniósł, że decyzja doręczona skarżącemu drogą elektroniczną nie zawierała daty jej wydania, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 u.e.l., zgodnie z którym organ gminy, właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów dysponujących tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanegookresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.Pobytem stałym w myśl art. 25 ust. 1 ww. ustawy jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Znamionami świadczącymi o stałym pobycie danej osoby jest realizowanie przez nią, w określonym miejscu, podstawowych funkcji życiowych, takich jak mieszkanie, spanie, spożywanie posiłków, przyjmowanie gości, nadawanie i odbieranie korespondencji, przechowywanie rzeczy niezbędnych do codziennego użytku.Opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 u.e.l. musi cechować trwałość i dobrowolność. Trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego rozumiana jest jako fizyczne nieprzebywanie przez daną osobę w dotychczasowym miejscu pobytu przy jednoczesnym zerwaniu z nim jakichkolwiek związków oraz założeniem w nowym innym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.Przez dobrowolność zaś rozumie się nie tylko sytuację, kiedy określona osoba opuściła miejsce pobytu stałego z własnej woli, ale także gdy przebywanie jej w miejscu zameldowania na pobyt stały ustało na skutek przeprowadzonej przez komornika eksmisji.W ustalonym stanie faktycznym, opuszczenie przez skarżącego lokalu miało charakter trwały, ponieważ nastąpiło na skutek działania upoważnionego organu – komornika, działającego na podstawie ustawowego upoważnienia i prawomocnego orzeczenia sądowego. Tym samym wbrew zarzutom skargi wykonanie w drodze egzekucji wyroku eksmisyjnego nie wyłącza dobrowolności opuszczenia lokalu, pomimo że jest w tych działaniach element przymusu. Jest to bowiem przymus dozwolony prawem i stosowany wyłącznie w sytuacji, w której dłużnik nie wykonuje samodzielnie nałożonego na niego tytułem wykonawczym obowiązku. Wykonanie eksmisji oznacza, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały, ponieważ celem orzeczenia o eksmisji jest doprowadzenie do stanu, w którym określona osoba nie będzie już zajmowała danego lokalu. Zatem faktyczne wykonanie przez komornika eksmisji z zajmowanego lokalu skutkuje powstaniem podstawy do wymeldowania dłużnika.Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17), które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zgodnie z którym na równi z dobrowolnością należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma już prawa przebywania w danym lokalu. Typowym tego przykładem jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze trwałym, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania. W takiej sytuacji, na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego, prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu. Wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję jest działaniem legalnym. Nieistotne jest w takim przypadku badanie zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i opuszcza miejsce pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy – dobrowolnie lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych.W ocenie Sądu, materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, został zebrany i oceniony przez organ w sposób prawidłowy.W dniu 12 czerwca 2024 r. komornik sądowy przeprowadził eksmisję skarżącego z lokalu przy ul. St. Żeromskiego 13a w N.. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarżący opuścił trwale i dobrowolnie rzeczony lokal.Tym samym za nieuzasadnione uznać należało również zarzuty naruszenia zasad współżycia społecznego, czy niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego, czy też procesowego. Brak jest przesłanek do uznania, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie. Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie są prawidłowe.Pozbawiony podstaw jest także zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak daty decyzji doręczonej skarżącemu. Pomijając fakt, że brak daty wydania decyzji nie pozbawia pisma charakteru decyzji administracyjnej (por. np. wyrok NSA z 26 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1247/10), to zaznaczyć trzeba zauważyć, że decyzja w aktach administracyjnych sprawy jest opatrzona datą. Jeżeli natomiast egzemplarz decyzji doręczony skarżącemu rzeczywiście nie zawierał daty jej wydania, to nie miało to wpływu na wynik sprawy, ponieważ ten brak nie wpłynął na treść rozstrzygnięcia, jak też nie uniemożliwił skarżącemu skorzystanie z przysługujących mu środków prawnych (skargi do Sądu). W takiej sytuacji organ powinien co najwyżej ponownie przesłać stronie egzemplarz tej decyzji z datą jej wydania (por. np. wyrok NSA z 6 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 994/17).Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje podnoszony przez skarżącego fakt spłaty kredytu. Wykonanie eksmisji uznaje się za równoznaczne z ustaniem pobytu w spornym lokalu. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową, co byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem.Końcowo odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przeprowadzenie rozprawy zdalnej wyjaśnić należy, że zasadą jest odbywanie posiedzeń sądowych w budynku sądowym. Pełnomocnik nie wykazał, by zaistniały przesłanki określone w art. 94 § 2 p.p.s.a.W świetle powyższych rozważań nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.