Wyrok - I OSK 505/22 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2734/19 w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i RozwojuOddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2734/19 w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Arkadiusz Blewązka
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r. (sygn. akt I SA/WA 2734/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę H. S. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, H. S. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:I. art. 142 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - poprzez niezastosowanie i błędne uznanie, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był niedopuszczalny, podczas gdy skarżąca uprawniona była do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym z resztą została w zaskarżonym postanowieniu z dnia 13 września 2019 r. pouczona,II. art. 156 § 1 k.p.a. - poprzez błędne uznanie, że decyzja nie została obarczona wadą wskazaną w art. 156§ 1 k.p.a., podczas gdy na tego rodzaju wadę wskazuje przedłożony w toku sprawy stan faktyczny i prawny,III. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a.- poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości i brak wyjaśnienia skarżącej istotnej dla niej kwestii,IV. art. 7 k.p.a. - poprzez niezastosowanie się do przepisu w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,V. art. 77 k.p.a., w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez brak działania które ma na celu wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,VI. art. 6 k.p.a. - poprzez działanie organu administracyjnego niemieszczące się w granicach prawa oraz naruszające przepisy prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności,VII. art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie szeregu okoliczności natury faktycznej i prawnej, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji,VIII. art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności nieodniesienie się do szeregu zarzutów wskazanych w skardze,IX. art. 6 k.p.a. - w postaci braku pouczenia skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę wyroku poprzez uwzględnienie skargi oraz (cyt.): "zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed organem II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie".Ponadto skarżąca wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.Zarzuty te zostały oparte wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to jest na istotnym naruszeniu przepisów postępowania do których skarżąca zaliczyła przepisy: art. 141§ 4 p.p.s.a. a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9,art. 11, art. 77, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 107 § 1, art. 142 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.W ocenie składu orzekającego, zarzuty te okazały się niezasadne.Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku (oddalającego skargę) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagania te spełnia w pełni zaskarżony wyrok. Wynika z niego, że postanowieniem z dnia 13 września 2019 r., Minister Inwestycji i Rozwoju odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia 28 listopada 2017 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 15 września 2017 r. nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej współwłasność W.L. w 384/494 części i H.S.w 110/494 części, położonej w obrębie [...], gmina [...], poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. w [...] na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV [...] wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...], arkusz mapy 4, w obrębie [...]. Z uwagi zaś, że pismem z dnia 1 października 2019 r., H.S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem, zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2019 r. - wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. – Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju stwierdził niedopuszczalność w/w wniosku.Oceniając legalność w/w postanowienia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 października 2019 r., Sąd Wojewódzki uznał, że skarga wniesiona na to postanowienie przez H.S. nie była zasadna, gdyż organ prawidłowo potraktował ów wniosek jako niedopuszczalny.Z tym stanowiskiem zgadza się skład orzekający. Skoro bowiem zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi a po myśli art. 159 § 2 k.p.a., na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie to należy - a contrario - rozumieć, iż na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, stronie nie przysługuje zażalenie. Tym samym nie jest możliwe wniesienie w tym zakresie także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodać w tym miejscu trzeba, że pogląd ten jest jednolicie wyrażany zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok NSA z 17 maja 2002 r., sygn. akt IV SA 2210/00), jak i w doktrynie (por. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 159 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., teza 3; A. Matan, w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, t. II, s. 387; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 1101).Powyższa kwestia została przy tym w sposób wystarczający wyjaśniona w zaskarżonym wyroku, a w którym dodatkowo zasadnie podkreślił Sąd Wojewódzki, że wbrew stanowisku strony skarżącej, w postanowieniu z dnia 13 września 2019 r. skarżąca została prawidłowo pouczona, że postanowienie to jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.Z tych powodów skład orzekający uznał, że zarzuty kasacyjne oparte na art. 141 § 1 p.p.s.a. oraz art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. nie były trafne.Nieuzasadnione okazały się również pozostałe zarzuty kasacyjne, oparte na przepisach procedury administracyjnej. Istotne bowiem w tym wypadku przede wszystkim było, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor, zarzuty te odnosił albo do decyzji merytorycznych wydanych przez: Starostę [...] (decyzja z dnia 15 września 2017 r.) i Wojewodę [...] (decyzja z dnia 28 listopada 2017 r.), albo do postanowienia Ministra z dnia 13 września 2019 r., czyli odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor wskazał w szczególności bowiem (cyt.): "Jako, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji to w pełni zasadne jest wstrzymanie wykonalności decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, gdyż jej wykonanie mogłoby wyrządzić po stronie wnioskodawczym znaczną szkodę, a nadto mogłoby to przyczynić się do powstania trudnych do odwrócenia skutków".Powyższe jednak nie miało w tej sprawie żadnego znaczenia, gdyż to, iż strona nie zgadzała się z merytorycznym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej jej współwłasność, nie mogło wpływać na zasady proceduralne obowiązujące przy rozpatrywaniu w postępowaniu administracyjnym zażaleń.Dodać też trzeba, że zarzucanie Sądowi Wojewódzkiemu, iż naruszył art. 6 k.p.a. bo nie pouczył skarżącej o sposobie zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną – już co do zasady- nie mogło odnieść żadnego skutku, gdyż w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest stosowana procedura administracyjna a obowiązuje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 i § 3 p.p.s.a., sąd poucza stronę gdy działa bez pomocy zawodowego pełnomocnika. W niniejszej zaś sprawie w postępowaniu przed Sadem Wojewódzkim reprezentował H. S. radca prawny.Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.. – orzekł jak w sentencji.