sygn. II SAB/Bk 5/26 19 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku

Wyrok - II SAB/Bk 5/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku - z dnia 19 marca 2026

Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. cudzoziemcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Y. B. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku Y.B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czaZobowiązano do dokonania czynności. cudzoziemcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Y. B. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku Y.B. o udzielenie zezwolenia na pobyt cza
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
biegły apelujący / skarżący wnioskodawca
Rozstrzygnięcie

Zobowiązano do dokonania czynności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Y. B. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku Y.B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz Y. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
Skargą, złożoną za pośrednictwem organu w dniu 18 grudnia 2025 r., Y. B., obywatel Republiki Białorusi, zarzucił Wojewodzie Podlaskiemu naruszenie art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. w ten sposób, że pomimo upływu ponad 7 miesięcy od dnia złożenia wniosku z 5 maja 2025 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, nie podjęto żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, w szczególności nie oceniono wniosku pod względem formalnym, nie wezwano skarżącego do osobistego stawiennictwa i uzupełnienia wniosku. Dodał, że ponaglenie złożone 6 listopada 2025 r. pozostawiono bez rozpoznania z powołaniem się na przepis art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r poz. 337 ze zm.; dalej powoływana także jako ustawa pomocowa), który zawiesza do 4 marca 2026 r. bieg terminu załatwiania spraw administracyjnych cudzoziemców w postępowaniach dotyczących udzielenia lub odmowy udzielenia zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego.Wskazując na powyższe naruszenie skarżący wniósł o1. zobowiązanie organu do:- kontroli formalnej wniosku w terminie 3 dni od dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie,- wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek w terminie 60 dni od wydania rozstrzygnięcia w sprawie;2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;4. zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie. Nie kwestionując twierdzeń skarżącego co do daty złożenia wniosku i ponaglenia oraz okoliczności pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania, stwierdził, że zgodnie z art. 100d ustawy pomocowej, termin na załatwienie sprawy skarżącego nie rozpoczął w ogóle biegu i taki stan trwa do dnia złożenia skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest - jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a. - wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b P.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.W rozpoznawanej sprawie skarżący niewątpliwie wypełnił wymóg określony w art. 53 § 2b P.p.s.a., bowiem ponaglenie zostało wniesione w dniu 6 listopada 2025 r.Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody Podlaskiego w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2025 r., poz. 1079 ze zm.; dalej powoływana jako u.o.c.).W związku z tym w pierwszej kolejności wskazać należy, że pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Chodzi o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 K.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna bezczynności, zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).Przepis art. 35 § 1 K.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Terminy te mogą być modyfikowane przez przepisy szczególne (art. 35 § 4 K.p.a.).Takim przepisem szczególnym jest art. 112a ust. 1 i 2 tej u.o.c. Zgodnie z tą regulacją decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2).Stosownie do art. 106 u.o.c., od cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pobiera się odciski linii papilarnych (ust. 4), zaś w przypadku gdy z przyczyn zależnych od wojewody nie jest możliwe pobranie odcisków linii papilarnych od cudzoziemca w dniu, w którym nastąpiło jego osobiste stawiennictwo, wojewoda wyznacza termin na ich złożenie, nie krótszy niż 7 dni (ust. 5).Przywołane przepisy regulują w sposób ścisły terminy załatwienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wydłużając ten termin do 60 dni od dnia spełnienia wymogów określonych w art. 112a ust. 2 u.o.c.Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej termin 60 dni liczony od dnia złożenia wniosku czyli od 5 maja 2025 r. upłynął 5 lipca 2025 r. Bezspornym także jest, że skarżący nie otrzymał żadnej informacji o terminie załatwienia sprawy oraz o tym, czy jego wniosek wymaga uzupełnienia. Wystosowane przez skarżącego w dniu 6 listopada 2025 r. ponaglenie pozostawiono bez nadania mu biegu. Organ w odpowiedzi na ponaglenie poinformował skarżącego, że pozostawia ponaglenie bez rozpoznania z uwagi na treść art. 100d ustawy pomocowej, zawieszający bieg terminów załatwiania spraw cudzoziemców, między innymi o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.Odnosząc się do tego stanowiska organu wskazać należy, że regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona została - z mocą obowiązywania od 15 kwietnia 2022 r. - ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano art. 100c do ustawy pomocowej. Zgodnie z nowo dodanym wówczas art. 100c ust. 1, w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.Następnie do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa - z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. - został wprowadzony art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów, początkowo do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin: do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1088), potem do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. poz. 232), następnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 854; dalej: ostatnia nowelizacja), a na dzień wniesienia skargi i datę wyrokowania w sprawie niniejszej przepis art. 100d ustawy pomocowej przedłużył ten termin "do dnia 4 marca 2026 r." (art. 10 pkt 1 ustawy z 12 września 2025 r. – Dz.U. poz. 1301 zmieniającej ustawę pomocową z dniem 30 września 2025 r.). Przepis art. 100d przedłużył więc w istocie obowiązywanie określonych w art. 100d ustawy pomocowej, zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r. - do 4 marca 2026 r.W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. - w wyrokach: z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23; z 7 maja 2024 r., II OSK 1286/23; z 16 maja 2024 r., II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r., II OSK 1551/23 (pub. CBOSA) ugruntowane zostało stanowisko, podzielone przez skład orzekający w sprawie niniejszej, że przepis art. 100d ustawy pomocowej, odnosi się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tych przepisach.Dla kwestii oceny skuteczności usprawiedliwiania przez organ swojej bezczynności treścią przywołanego wyżej przepisu art. 100d ustawy pomocowej, znaczenie ma czasokres, w którym krajowy prawodawca wyłączył prawo badania przez sądy administracyjne stanu zaniechań wojewodów w prowadzeniu postępowań wymienionych w przepisie art. 100d ustawy pomocowej (obecnie od 15 kwietnia 2022 r. do 4 marca 2026 r.) oraz ilość nowelizacji wprowadzających to przedłużenie.Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2025 r. (II OSK 2926/24), w uzasadnieniu którego zwrócono uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. NSA stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy pomocowej). Tym bardziej, że chodziło w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności - lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji.Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należy odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2024 r., poz. 854) w zakresie w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy pomocowej, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przyczyna wprowadzająca ograniczenie prawa do sądu w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej już nie istniała. Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. zasadą prawa do sądu.Naczelny Sąd Administracyjny zajął zatem w przywołanym wyroku stanowisko, zgodnie z którym, po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej – tj. po dniu 30 czerwca 2024 r. - zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Nie powinna być ona zatem stosowana.Oznacza ono, że terminy na załatwienie sprawy nie biegły do 30 czerwca 2024 r. a po tej dacie organ winien był procedować zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach. Skarżący w sprawie niniejszej złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 5 maja 2025 r. a zatem do zasad jego procedowania należy stosować wszystkie przepisy określające terminy dokonywania czynności procesowych zawarte w ustawie o cudzoziemcach oraz w K.p.a. Skarżący był także w pełni uprawniony, by skorzystać z sądowej ochrony jego praw. Jak wynika z przekazanych akt sprawy - organ w rozpoznawanej sprawie nie podjął żadnych czynności, w szczególności nie wezwał skarżącego do jej osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 106 ust. 4 i ust. 5 u.o.c. W dniu 6 listopada 2025 r. do organu wpłynęło ponaglenie, a następnie w dniu 18 grudnia 2025 r. została złożona skarga do sądu administracyjnego i do dnia wydania wyroku organ nie poinformował sądu o zakończeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego.W związku z powyższym należało wskazać, że zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Datę wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną reguluje z kolei art. 61 § 3a K.p.a. Stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy wniosek zawiera braki organ winien wezwać do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W takim jednak wypadku dniem wszczęcia postępowania administracyjnego pozostanie dzień złożenia wniosku do organu, nie zaś dzień uzupełnienia braków na żądanie organu. W przypadku określonym w art. 64 § 2 K.p.a. organ zobowiązany jest do wezwania wnoszącego w celu usunięcia określonego braku, a jeżeli brak zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że podanie nie było dotknięte brakiem od chwili wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2) wskazał m.in., że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże nie można uznać, że niekompletny wniosek nie powoduje zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, czynności wymienione w art. 106 u.o.c. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Z dniem usunięcia braków formalnych wniosku nie następuje wszczęcie postępowania, lecz w oparciu o art. 112a ust. 2 u.o.c. ma wyłącznie miejsce rozpoczęcie biegu szczególnego terminu do wydania decyzji określonego w art. 112a ust. 1 u.o.c. Taki stan rzeczy nie oznacza jednak, że w okresie od złożenia wniosku (tj. od wszczęcia postępowania) do zaistnienia zdarzeń określonych w art. 112a ust. 2 u.o.c. organ nie musi podejmować żadnych czynności, jak choćby wezwać cudzoziemca do usunięcia braków wniosku. Przepis art. 112a u.o.c. nie ma wpływu na ocenę momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż reguluje jedynie kwestię terminu załatwienia sprawy, nie zaś datę wszczęcia postępowania. Kompletność wniosku pozwala jedynie na nadanie dalszego biegu sprawie, celem jej skutecznego zakończenia, ale nie przesądza o wszczęciu postępowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2026 r., IV SAB/Wr 1148/25).W kontekście powyższych rozważań sąd uznał, że skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 5 maja 2025 r. i od tego dnia na organie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności służących doprowadzeniu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku.Raz jeszcze zatem należy podkreślić, że art. 112a ust. 1 u.o.c. dotyczy jedynie terminu, w jakim wydaje się decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, jednakże przepisy ustawy o cudzoziemcach nie zwalniają organu od obowiązku przestrzegania ogólnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada szybkości postępowania, nakazującej organowi wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.).Zgodnie z art. 105 ust. 1 u.o.c. cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże – stosownie do art. 106 ust. 5 u.o.c. - w przypadku gdy z przyczyn zależnych od wojewody nie jest możliwe pobranie odcisków linii papilarnych od cudzoziemca w dniu, w którym nastąpiło jego osobiste stawiennictwo, wojewoda wyznacza termin na ich złożenie, nie krótszy niż 7 dni.Czynność wezwania cudzoziemca do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych jest zatem czynnością istotną w sprawie, z którą wiąże się możliwość rozpoznania wniosku. Powinna być zatem podjęta niezwłocznie przez organ, jeśli weźmie się pod uwagę, że wezwanie takie nie wymaga istotnego nakładu pracy lub dodatkowego personelu i w zasadzie może być wystosowane do wnioskodawcy w ciągu kilku - przyjąć należy, że nie więcej niż siedem - dni. Organ nie może zwlekać zatem z podjęciem takiej czynności. Odmienny pogląd, dopuszczający niczym nieskrępowaną możliwość organu niewzywania niezwłocznego strony do uzupełnienia braków wniosku byłby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłby w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę.Na gruncie rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przedstawiony powyżej przebieg postępowania, sąd nie miał wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminu dokonania czynności wezwania strony skarżącej do osobistego stawiennictwa celem pobrania odcisków linii papilarnych, naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 K.p.a. Organ administracji nie może bowiem procedować w taki sposób, jak w niniejszej sprawie, w której w istocie wniosku skarżącej nie poddano niezwłocznie formalnej ocenie i nie wezwano do złożenia odcisków linii papilarnych. Zaniechawszy tego obowiązku organ niewątpliwe doprowadził do tego, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zwlekanie przez organ z podjęciem czynności doprowadziło do niezasadnego przedłużenia postępowania administracyjnego, które jest znaczne i nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy.Ewidentny brak jakichkolwiek działań organu w okresie 60 dni, przewidzianym przepisami ustawy o cudzoziemcach na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, wskazuje na stan bezczynności. Mając to na uwadze sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. – stwierdził zatem, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2. sentencji wyroku. Stanowi bezczynności organu sąd przypisał cechy rażącego naruszenia prawa, albowiem w realiach rozpatrywanej sprawy zbadanie wniosku pod względem formalnym przez organ - co jest czynnością nieskomplikowaną i rutynową - wielokrotnie przekroczyło czas na jej dokonanie. Stwierdzając zatem, że po stronie organu trwa stan bezczynności, sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. – zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (wpis sadowy). Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.)..).