Wyrok - II OSK 2434/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 449/23 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora NadzUchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 449/23 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
świadek
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jan Szuma
Podstawa prawna
art. 81
akpa
art. 123
kpa
art. 97
kpa
art. 12
kpa
art. 141
ppsa
art. 145
ppsa
art. 151
ppsa
art. 153
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 449/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.B. ([...]) na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2023 r., nr 53/2023, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 14 kwietnia 2021 r., znak PINB.7355-45/13.JD, nakazującą J.B. ([...]), właścicielowi działek nr [...], [...] i [...] rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego w O. przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...] (własność J.B., s. [...]), [...], [...] (własność J.G.) oraz [...] i [...] (własność K.P.) – wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 3 sierpnia 1983 r. o udzieleniu J.B.1 ([...]) pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej wymianę substancji budynku mieszkalnego na budynek mieszkalny z częścią usługową na działkach nr [...] i [...] w O. (obecnie działki [...], [...], [...]).Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił reguły procedury naprawczej dotyczącej obiektów budowlanych realizowanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zwrócił przy tym uwagę, że postępowanie, którego dotyczy skarga, wszczęto przed 19 września 2020 r., a zatem na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) zastosowanie znajdowała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu sprzed tej daty (tekst jednolity Dz. U. 2020 r. poz. 1333, dalej: "P.b."), z tym, że w myśl art. 28 ust. 1 lit. a powyższej nowelizacji, art. 36a ust. 5 P.b. stosować należało w nowym brzmieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny następnie skoncentrował się na wykazaniu, że budynek mieszkalny objęty postępowaniem, położony przy ul. [...] został zrealizowany z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego. To skutkowało nałożeniem na J.B., decyzją z dnia 27 sierpnia 2019 r., obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z terminem określonym do 26 lutego 2020 r., następnie przedłużonym na jego wniosek do 28 lutego 2020 r. Mimo to, jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji, J.B. obowiązku tego nie wykonał, a po tym, jak nie uwzględniono jego kolejnego wniosku o przedłużenie terminu do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, orzeczono o nakazie rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził więc, że "istniały podstawy do nałożenia takiego nakazu, a obowiązek przedłożenia projektu zamiennego bezsprzecznie nie został wykonany".Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących tego, że organy nie uwzględniły faktu, iż przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny w O. toczy się postępowanie o rozgraniczenie i zasiedzenie, które uniemożliwia przygotowanie dokumentacji projektu zamiennego i stanowi to kwestię prejudycjalną, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że: "kwestia toczącego się postępowania w sprawie ustalenia stanu prawnego nieruchomości, na których posadowiony jest przedmiotowy budynek, nie stanowi kwestii prejudycjalnej. [...] Przepisy prawa w ramach tzw. postępowania naprawczego dają bowiem możliwość zalegalizowania poczynionych odstępstw. Skoro mimo dania dwukrotnie szansy inwestor tego obowiązku nie wykonał, zasadnie organy orzekły o rozbiórce budynku".Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2023 r. wniósł J.B., zarzucając naruszenie:1. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, polegające na sporządzeniu niepełnego uzasadnienia wyroku, pozbawionego logicznej i konkretnej argumentacji Sądu pierwszej instancji odnoszącej się do istoty stawianych przez skarżącego zarzutów, a także poddającego w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, czy Sąd dokonał pełnej kontroli legalności działalności organów i wydanych przez te organy decyzji w kontekście wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącego. To z kolei, zdaniem J.B., wiązało się z naruszeniem gwarantowanego przez ustawę zasadniczą oraz system prawa europejskiego prawa strony do rozpatrzenia jego indywidualnej sprawy przez Sąd;2. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, dalej: "P.u.s.a." [w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tego przepisu podano skrót: "P.p.s.a.", co należało uznać za oczywistą omyłkę]) oraz art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom ostatniego z wymienionych przepisów, polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów dotyczących przedwczesnego wydania decyzji nakazującej rozbiórkę w sytuacji braku rozstrzygnięcia kwestii istnienia zagadnienia wstępnego w postaci sprawy rozgraniczenia działek, podczas gdy okoliczności sprawy, a zwłaszcza konieczność ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącego a działkami należącymi do K.P. oraz J.G., wskazywały, że wystąpiło zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania bądź przedłużenie terminu, a także nieustosunkowanie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów oraz nieskonfrontowanie zarzutów zawartych w skardze ze stanowiskiem organu oraz materiałem dowodowym;3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu drugiej instancji, pomimo iż decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach organ oparł ustalenia faktyczne sprawy;4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9, art. 13 § 2, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80, art. 81 i art. 81a K.p.a. poprzez: a) pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji, iż organ zaniechał podjęcia wszelkich działań niezbędnych do weryfikacji zaistniałego stanu faktycznego, w tym w szczególności przeprowadzenia dowodów, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy (pominął pismo z dnia 4 marca 2021 r. wraz z dowodem nadania oraz wiadomości elektronicznej z dnia 5 grudnia 2020 r. na okoliczność nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a mające istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy), b) zaniechanie w treści wyroku wskazania, które fakty Sąd uznał za udowodnione, a którym odmówił wiarygodności i dlaczego, w szczególności z uwagi na lakoniczne odniesienie się w treści wyroku do braków i nieścisłości w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, które strona skarżąca wykazała, c) jednostronną, wybiórczą, dowolną i nielogiczną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji wyciągnięcie wniosków nielogicznych i wewnętrznie sprzecznych, w sytuacji istnienia zagadnienia prejudycjalnego w postaci sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w O., Wydział I Cywilny o sygn. akt I Ns 356/19 oraz I Ns 1135/12 o rozgraniczenie i zasiedzenie oraz wniosku strony o przedłużenie terminu, której wynik umożliwiłby przygotowanie żądanej przez organ nadzoru budowlanego dokumentacji legalizacyjnej budynku, którego rozbiórkę orzeczono, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji, d) nieuzasadnione uznanie za wiarygodne i istotne dla sprawy dowodów w postaci protokołów rozprawy oraz akt sprawy o sygn. akt. II SA/Kr 1015/15, podczas gdy treść dokumentów jednoznacznie wskazuje na ich brak wartości dowodowej w sprawie skarżącego oraz oparcie całego stanowiska i uzasadnienia przez Sąd wyłącznie na aktach zakończonej sprawy administracyjnej o sygn. akt II SA/Kr 1015/15, e) oparcie istotnych ustaleń na wyselekcjonowanych, niewiarygodnych dowodach, przy jednoczesnym pominięciu istotnej części wiarygodnych dowodów świadczących na rzecz skarżącego i wyprowadzeniu z części dowodów nielogicznych wniosków; f) bezzasadną akceptację przez organ drugiej instancji wybiórczej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, podczas gdy prawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy prowadziłoby do obligatoryjnego zawieszenia postępowania bądź jego przedłużenia; g) brak bezpośredniego przesłuchania w charakterze świadków państwa G. i K.P., na których zeznania powołuje się Sąd, opierając w zasadzie swoje rozstrzygnięcie i przedłożenie wiarygodności dowodów z innych postępowań, ponad dowody zrealizowane na wniosek bądź przy udziale strony na okoliczności ściśle związane ze sprawą oraz faktycznym działaniem skarżącego, h) wybiórczą prezentację w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności i faktów stwierdzonych w toku postępowania, i) nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę, to jest z protokołu rozprawy dotyczącej postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w O., Wydział I Cywilny, o sygn. akt I Ns 356/19 oraz pisma skierowanego przez Sąd Rejonowy w O. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na okoliczność toczącego się w dalszym ciągu postępowania cywilnego, mające istotne znaczenie dla postępowania administracyjnego oraz orzeczenia niepełnosprawności z dnia 25 lipca 2022 r.;5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 151 P.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 123 § 1, 2 K.p.a. poprzez: brak wskazania przez Sąd przesłanek uniemożliwiających przedłużenie terminu do sporządzenia i przedstawienia dokumentów wynikających z decyzji z dnia 27 sierpnia 2019 r. na podstawie wniosku pełnomocnika strony z dnia 4 marca 2021 r., z uwagi na brak możliwości skompletowania przedmiotowych dokumentów w terminie 30 września 2020 r. z racji toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w O., Wydział I Cywilny, czego skutkiem było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki oraz brak ustosunkowania się do tych zagadnień;6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że toczący się pomiędzy stronami spór o ochronę własności nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do wszczętego postępowania administracyjnego, podczas gdy w efekcie wydanego wyroku przez Sąd Rejonowy w O. zostanie sporządzona na jego potrzeby dokumentacja geodezyjna, która stanowić będzie podstawę do wykazania w ewidencji przebiegu granic działek;7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji i uzasadnienia tego aspektu do zarzutu strony co do przedwczesnego wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, w sytuacji braku rozstrzygnięcia kwestii istnienia zagadnienia wstępnego w postaci sprawy rozgraniczenia działek oraz zasiedzenia. Tymczasem w ocenie J.B. okoliczności sprawy, a zwłaszcza konieczność ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącego a działkami należącymi do K.P. oraz J.G., wskazywały, że wystąpiło zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania bądź przedłużenie terminu, co w konsekwencji uniemożliwiło przedstawienie zasadnej dokumentacji;8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 151 P.p.s.a., a także art. 8, art. 11, art. 12 § 1 K.p.a.;9. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b-c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia w toku postępowania przed organem drugiej instancji art. 8, art. 11, art. 12 K.p.a. oraz naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 153 P.p.s.a. przez niepełne przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej oraz brak precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania;10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1, art. 135 P.p.s.a. oraz art. 51 ust. 5 i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że istniały podstawy do wydania nakazu rozbiórki całego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego w O. przy ul. [...], podczas gdy strona z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące własności nieruchomości nie mogła opracować i przedłożyć przez projektanta projektu budowlanego zamiennego odpowiadającego unormowaniom rozporządzenia regulującego zakres i formę projektu budowlanego w terminie wskazanym przez organ;11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1, art. 135 P.p.s.a. oraz art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. znajduje zastosowanie, podczas gdy przepis art. 36a ust. 5 P.b. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli odstąpienie, o którym mowa w powołanym przepisie przekracza 2% wysokości obiektu budowlanego określonej w projekcie budowlanym, wówczas ustalenie, czy mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego ma być przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego w okolicznościach konkretnej sprawy. Nie ma podstaw do uznania przez Sąd, iż powinno być ono uznane za odstąpienie istotne, a tym samym ani organy obu instancji, ani też Sąd pierwszej instancji nie pochyliły się nad kwestią przeprowadzenia prawidłowej oceny istnienia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego.Wskazując na powyższe zarzuty J.B. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wystąpił też o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a. – obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 143). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), dlatego należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej.W niniejszej sprawie wystąpił stan, stosunkowo rzadko spotykany w praktyce kontroli kasacyjnej, w którym zaskarżony wyrok nie poddaje się w zasadniczej części merytorycznej weryfikacji. Główne argumenty skargi skierowanej przez J.B. do Sądu pierwszej instancji dotyczyły twierdzenia, że opóźnienie w przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego, do którego sporządzenia skarżący został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora z dnia 27 sierpnia 2019 r., miało charakter usprawiedliwiony. Źródła tej zwłoki skarżący upatrywał w toczących się przed Sądem Rejonowym w O. postępowaniach o rozgraniczenie działek oraz o zasiedzenie (sygn. akt I Ns 356/19 oraz I Ns 1135/12). Skarżący konsekwentnie wskazywał, że bez uprzedniego uregulowania stanu prawnego nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek, nie było możliwe sporządzenie projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie do celów projektowych, a także złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które, jak podnosił, ma charakter materialnoprawny. J.B. akcentował również, że zwracał się do projektantów, ci jednak odmówili sporządzenia dokumentacji do czasu zakończenia sporu własnościowego, oraz że wniosek o przedłużenie terminu do dnia 31 grudnia 2022 r. złożył w dniu 4 marca 2021 r., sygnalizując wcześniej trudności w wiadomości elektronicznej z dnia 5 grudnia 2020 r.Pomimo że zagadnienie powyższe stanowiło oś argumentacji skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skupił uwagę na wykazaniu, że w sprawie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, natomiast problem ewentualnych przyczyn usprawiedliwiających opóźnienie w przedstawieniu dokumentacji projektowej zamiennej w kontekście wskazanych postępowań sądowych praktycznie pozostawił poza swoim wywodem. Poza krótką uwagą, że skarżący miał szansę na legalizację obiektu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest rozważań odnoszących się do wzajemnych relacji między wynikiem postępowania organów nadzoru budowlanego a rozstrzygnięciami, jakie mają zapaść przed sądem powszechnym.Takie ukształtowanie motywów orzeczenia czyni zasadnymi zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., a także pośrednio, w zakresie z nim powiązanym, art. 3 § 1 P.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymóg ten nie ma charakteru wyłącznie formalnego. Tylko uzasadnienie spełniające wskazane warunki stwarza bowiem podstawę do przyjęcia, że powinność sądu administracyjnego polegająca na kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej została rzeczywiście zrealizowana. Pozwala ono także stronie poznać motywy rozstrzygnięcia, a Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu umożliwia sprawowanie kontroli kasacyjnej.Wymogowi temu zaskarżony wyrok nie odpowiada. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił w pełni podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani nie wyjaśnił jej w sposób, który pozwalałby odtworzyć tok rozumowania prowadzący do oddalenia skargi. Pominięcie przez Sąd zagadnienia najbardziej interesującego J.B., czy i w jakim zakresie toczące się przed Sądem Rejonowym w O. postępowania dotyczące granic działek oraz zasiedzenia mogły mieć znaczenie dla oceny legalności wydanej wobec skarżącego decyzji nakazującej rozbiórkę, stanowi uchybienie, które uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do meritum sporu.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie to pozostawało istotne z punktu widzenia wyniku niniejszej sprawy. W tym miejscu wypada wyjaśnić, że zasadniczo organy nadzoru budowlanego w postępowaniach legalizacyjnych oraz naprawczych orzekają w oparciu o stan faktyczny i prawny dotyczący obiektu budowlanego istniejący w dacie wydania decyzji, a więc w takim ujęciu rzeczywiście postępowania sądowe dotyczące, na przykład, sporów własnościowych na przyszłość kształtujących stan prawny nieruchomości, nie jawią się jako prejudycjalne. W szczególnych okolicznościach konkretnych spraw ten pogląd wymagać może jednak weryfikacji. Za sytuację taką należy uznać przypadek, w którym inwestor powołuje się na aktualne i rzeczywiste przeszkody przygotowania i przedłożenia dokumentacji projektowej, związane z niewyjaśnionym stanem ewidencyjnym i własnościowym działek. Niniejszą sprawę trzeba ocenić pod tym kątem. Wypada bowiem zauważyć, że zgłaszane przez skarżącego postępowania cywilne dotyczą, jak podnosił, rozgraniczenia oraz zasiedzenia. Odnoszą się zatem nie tyle do ukształtowania nowego stanu prawnego nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt budowlany, ale do sądowego potwierdzenia jej stanu prawnego istniejącego (czy doszło do zasiedzenia, jaki jest przebieg granic ewidencyjnych). W takiej konfiguracji kwestia prolongaty terminu do przedłożenia żądanej przez organ nadzoru budowlanego dokumentacji, ewentualnie zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego, tak intensywnie eksponowane przez skarżącego, jawią się jako zagadnienia wymagające głębszej refleksji prawnej ze strony sądu administracyjnego.W świetle dotychczasowych ustaleń zaskarżony wyrok jest dotknięty brakami uniemożliwiającymi jego merytoryczną weryfikację. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny powstrzymał się od rozpoznania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Dotyczy to zwłaszcza zarzutów obejmujących naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z szeregiem przepisów K.p.a., w tym art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 13 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 81a, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 3 oraz art. 123 § 1 i 2. Skarżący wywodzi w ich ramach, że organy nadzoru budowlanego zaniechały niezbędnych czynności weryfikacyjnych, nie odniosły się w sposób wyczerpujący do pism z dnia 4 marca 2021 r. oraz z dnia 5 grudnia 2020 r., a nadto błędnie przyjęły, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w O. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co w konsekwencji miało doprowadzić do przedwczesnego wydania decyzji nakazującej rozbiórkę oraz do bezzasadnej odmowy przedłużenia terminu do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Problematyka ta pozostaje w ścisłym związku z zagadnieniem pominiętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jej ocena wymaga w pierwszej kolejności stanowiska Sądu pierwszej instancji, który przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zobowiązany odnieść się do zarzutów skarżącego oraz rozważyć, czy organy nadzoru budowlanego należycie prowadziły postępowanie, a także czy w sprawie występowały przesłanki do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. bądź do przedłużenia terminu wyznaczonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Zajęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w tej materii na obecnym etapie sprawy byłoby przedwczesne i prowadziłoby do zastąpienia Sądu pierwszej instancji.Nie są natomiast usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. oraz art. 51 ust. 5 i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., a także art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b., w zakresie, w jakim J.B. podważa samo przyjęcie, że w sprawie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny na stronach 6 i 7 uzasadnienia wyroku zajął stanowisko i je wyjaśnił z powołaniem na elementy stanu faktycznego oraz przepisy prawa. Odwołał się do ustaleń organów wynikających z porównania projektu technicznego z sierpnia 1982 r. z inwentaryzacją powykonawczą z dnia 24 lutego 2000 r. i wskazał, że powierzchnia zabudowy wzrosła z 124,78 m² do 148,95 m², a więc o więcej niż 5%, natomiast wysokość budynku z 9 m do 9,27 m, a więc o więcej niż 2%. Już te dane, w świetle art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b., uzasadniały zakwalifikowanie odstępstw jako istotnych. Skarga kasacyjna nie podważa skutecznie tych konkretnych ustaleń ani ich oceny dokonanej w zaskarżonym wyroku. Przedstawia jedynie własną, odmienną ocenę skarżącego, nie wykazując, w czym w istocie wyraża się niezgodność stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z treścią wymienionych w zarzucie przepisów, w tym zwłaszcza art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. stosowanym w brzmieniu aktualnym na datę decyzji (wobec przepisów przejściowych nowelizacji P.b. z dnia 13 lutego 2020 r.).Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny odniesie się do całości argumentacji przedstawionej w skardze, w szczególności eksponowanej przez J.B. kwestii wpływu postępowań cywilnych prowadzonych przed Sądem Rejonowym w O. na możliwość sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, a także do związanych z tym wniosków o przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 710 zł orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego obejmuje: wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł (k. 75 akt sądowych) ustalony na podstawie § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego skarżącego w wysokości 360 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) oraz opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (k. 58 akt sądowych) za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczonym na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobraną na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090).. Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego obejmuje: wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł (k. 75 akt sądowych) ustalony na podstawie § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego skarżącego w wysokości 360 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) oraz opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (k. 58 akt sądowych) za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczonym na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobraną na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090).