Wyrok - I OSK 1337/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2025
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1350/23 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 czerwca 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/180/20Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1350/23 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 czerwca 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/180/20
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
27 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1350/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.R. (dalej również: "wnioskodawca", "skarżący", "skarżący kasacyjnie", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej również: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 16 czerwca 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/180/2023, utrzymującą w mocy akt Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z 2 stycznia 2023 r., nr SO-04.8252.446.2022-1/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – S.R. (ur. 6 stycznia 1934 r.).Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.Wnioskiem z 23 sierpnia 2022 r. (data wpływu do organu: 29 sierpnia 2022 r.) strona zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką (lat 89 – na datę orzekania przez organy), legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 4 października 2006 r. - ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17 lipca 2006 r. (przyczyny niepełnosprawności symbol: 05-R - upośledzenie narządu ruchu; 06-E - epilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych spowodowanych różnymi czynnikami etiologicznymi lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi).Decyzją z 2 stycznia 2023 r., Prezydent, odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do objętego żądaniem świadczenia. Wskazując na okoliczności faktyczne sprawy organ I instancji podał, że podopieczna jest wdową, zamieszkuje wspólnie ze skarżącym, a stan jej zdrowia wymaga wsparcia ze strony innych osób. Choruje na: cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, astmę oskrzelową, niedosłuch i wiele innych chorób. Samodzielnie nie opuszcza mieszkania, wymaga stałej pomocy zarówno w czynnościach pielęgnacyjnych jak i gospodarczych – sama nie jest w stanie funkcjonować. Skarżący sprawuje nad matką całodobową opiekę zabezpieczając jej wszystkie potrzeby życiowe. Prezydent ustalił, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, której zaprzestał wobec konieczności wsparcia niepełnosprawnej. Wnioskodawca: przygotowuje posiłki, karmi matkę, ubiera ją oraz pomaga w załatwieniu spraw urzędowych. Ze względu na opiekę, nie może podjąć zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze. Organ I instancji stwierdził, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "uśr", "ustawa"), która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.SKO, utrzymując w mocy akt Prezydenta, zanegowało wykładnię art. 17 ust. 1b uśr w kontekście skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, wskazując, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprzeczne z Konstytucją. Organ odwoławczy uznał, że oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania żądanej formy wsparcia, organ I instancji powinien dokonać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności.W kwestii spełnienia przez wnioskodawcę pozostałych warunków do przyznania wnioskowanej pomocy, Kolegium podało, że: skarżący sprawuje opiekę nad matką, wspomagając ją we wszystkich czynnościach domowych jak: robienie zakupów, gotowanie, podawanie posiłków, sprzątanie, prasowanie, zmiana pościeli, przygotowanie i podanie leków, pomoc w ubieraniu się, smarowanie maściami, towarzyszenie w ciągu dnia i podczas wizyt lekarskich, opłacanie rachunków, wykupienie leków, załatwianie spraw urzędowych. Z ustaleń wywiadu środowiskowego z 20 września 2022 r. wynika, że matka skarżącego porusza się z balkonikiem. Z powodu wielu schorzeń: cukrzycy - tzw. "palec cukrzycowy", astmy, problemów kardiologicznych (bajpasy, przewlekły zespół wieńcowy), miażdżyca kończyn dolnych, niedosłuchu, częstych zawrotów głowy, zaników pamięci, zdarzających się stanów utraty przytomności - wymaga całodobowej opieki osób drugich (część IX wywiadu, k. 26, k. 26 verte i k. 27 verte akt adm.). Drugi syn podopiecznej nie może sprawować nad nią opieki, gdyż sam jest osobą niepełnosprawną, na rencie, porusza się o kulach z pomocą i asekuracją i pomocą skarżącego (oświadczenie z 21 września 2022 r., k. 41 akt adm.). Opisując historię zatrudnienia strony podano, że skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej - od 9 listopada 1994 r. do 29 grudnia 1995 r.; od 3 kwietnia 2012 r. do 9 listopada 2016 r. zarejestrowany w PUP, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; od 10 listopada 2016 r. został pozbawiony statusu bezrobotnego. Oświadczył, że nie posiada żadnego świadectwa pracy. Od 2019 r. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy (decyzja Prezydenta z 17 października 2019 r., nr SO-04.8252.2.106.2019-1/19 - ważna do 31 października 2020 r.; następnie decyzja z 17 listopada 2022 r. - ważna do 31 października 2023 r.).Analizując powyższe SKO uznało, w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie został wykazany bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wskazało przy tym, że drugi z braci może podjąć się częściowej opieki nad matką, gdyż jest ona względnie samodzielna.Ww. decyzję Kolegium zakwestionował wnioskodawca.Sąd I instancji oddalił skargę uznając, że jest ona bezzasadna. W uzasadnieniu podzielił pogląd organu odwoławczego w kwestii interpretacji art. 17 ust. 1b uśr, uznając za błędne stanowisko Prezydenta. Podkreślił, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego są wiążące co do swojej sentencji, ta zaś jednoznacznie stanowi o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b uśr w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, po ukończeniu przez niego określonego w tym przepisie wieku, ze względu na moment powstania niepełnosprawności.Dalej Sąd wojewódzki wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 uśr. Przytoczył treść ww. przepisu i stwierdził, że skarżący nie spełnia warunku sprawowania stałej opieki (wymagającej ciągłej obecności opiekuna), co w ocenie WSA pozostaje bez związku niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sąd I instancji uznał przy tym, że matka skarżącego "(...) wykazuje samodzielność w zakresie podstawowych czynności życiowych.", a skarżący nie przedstawił "(...) żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej, że stan matki wymaga stałej i ciągłej opieki." W ocenie WSA, "(...) stan faktyczny sprawy wskazuje, że matka skarżącego niewątpliwie wymaga wsparcia, ale jednak nie jest osobą obłożnie chorą, pampersowaną, bez kontaktu, czy też z objawami wymagającymi ciągłej obecności opiekuna. Z akt sprawy nie wynika aby matka skarżącego była osobą niekomunikatywną z ograniczeniami uniemożliwiającymi jej artykułowanie swoich potrzeb." Zdaniem Sądu wojewódzkiego, słuszne było w tej sytuacji stanowisko organu, który uznał, że sprawowana opieka jest do pogodzenia z jednoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Dodatkowo zauważył, że sam fakt uprzedniego ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie przesądza o wypełnieniu przesłanek dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M.R., kwestionując go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 uśr, poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego oraz w sprawie nie występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.Powołując się na powyższe wniesiósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W środku zaskarżenia zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wskazanych wyżej zarzutów.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).Analizując skargę kasacyjną w powyżej określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd wojewódzki przyjął bowiem błędną (nazbyt rygorystyczną) wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, co doprowadziło do zaakceptowania wydanego przez SKO, wadliwego rozstrzygnięcia.Na wstępie zauważenia wymaga, że środkiem zaskarżenia nie zakwestionowano ustalonego przez organy i zaakceptowanego wyrokiem WSA stanu faktycznego sprawy, co czyni go wiążącym dla Sądu kasacyjnego.Istota sporu w sprawie obejmuje rozstrzygnięcie, czy w ustalonym stanie faktycznym zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego kasacyjnie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawną matką. Nadto zakwestionowany w sprawie został zakres czynności opiekuńczych, uznany w aktach organów i wyroku WSA za "typowe czynności dnia codziennego", które strona może wykonywać utrzymując jednocześnie aktywność zawodową.Stosownie do art. 17 ust. 1 uśr, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Przepis powyższy formułuje więc warunek rezygnacji (zaprzestania) lub niepodejmowania zatrudnienia (bądź innej pracy zarobkowej), który należy brać pod uwagę dokonując oceny spełnienia przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do ww. formy wsparcia z uśr. W świetle powyższego, osoba ubiegająca się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny w wymiarze, który obiektywnie zmusza ją do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Istotna jest tu również ocena, czy zakres sprawowanej opieki wypełnia ustawowe przesłanki, warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową. Podkreślenia wymaga, że okoliczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia oraz brak możliwości jego podjęcia powinny być oceniane na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.Zdaniem Składu orzekającego w sprawie, bez znaczenia pozostaje, czy wnioskujący zrezygnował z pracy zarobkowej wcześniej (również z innych przyczyn niż opieka), jeżeli w dacie wystąpienia z żądaniem przyznania świadczenia istniała realna konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uniemożliwiająca stronie jednoczesne podjęcie zatrudnienia. Stanowisko to wywodzić należy bezpośrednio z brzmienia art. 17 ust. 1 uśr, który determinuje konieczność oceny korelacji zachodzącej pomiędzy możliwością kontynuowania/podjęcia aktywności zawodowej przez opiekuna, a zakresem sprawowanych czynności opiekuńczych, związanych z indywidualnymi ograniczeniami dotyczącymi samodzielnej egzystencji osoby legitymującej się stosownym orzeczeniem.Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też za pozostawanie w gotowości do świadczenia czynności opiekuńczych. Za zasadne uznać w tym kontekście należy prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że powinno ono stanowić ekwiwalent za faktyczny brak możliwości podjęcia przez opiekuna zatrudnienia wobec konieczności sprawowania czynności opiekuńczych, bądź za rezygnację z zatrudnienia w celu ich sprawowania. Art. 17 ust. 1 uśr odnosi się więc wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Prawodawca wymaga bowiem, by brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z niego przez osoby wymienione w ww. normie pozostawały w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Spełnienie przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 uśr oznacza, że czynności opiekuńcze muszą w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a opieką musi być bezpośredni i ścisły. Oceny takiej powinien dokonać organ administracji, biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy i ustalając, czy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest z niego zrezygnować. Kluczowym jest, że w przywołanej regulacji brak jest wskazania dotyczącego sprawowania opieki w sposób nieprzerwany, całodobowy, codzienny, samodzielny, jak też przebywania stale w pobliżu osoby, która pomocy tego typu wymaga. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, opieka powinna mieć charakter stały, długotrwały w sensie rozciągłości w czasie i powtarzalny, zaś jej zakres wyznaczony być powinien niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, czyli koniecznością wykonywania czynności w związku z ograniczoną możliwością podopiecznego do samodzielnej egzystencji, w warunkach dnia codziennego. Tak określony zakres opieki, uprawniający do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, zależny jest więc od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej wsparcia, w tym: rodzaju niepełnosprawności, stanu jej zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych, itp.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić się ze oceną orzekających w sprawie organów administracji i Sądu I instancji, o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego kasacyjnie zatrudnienia a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną matką. Z niekwestionowanych ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że podopieczna legitymuje się stosownym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od 17 lipca 2006 r., cierpi przy tym na wiele wskazanych powyżej schorzeń, które realnie uniemożliwiają jej samodzielne funkcjonowanie. Potwierdzają to dokumenty zawarte w aktach administracyjnych sprawy, w tym m.in.: twierdzenia wywiadu środowiskowego z 20 września 2022 r., treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (obrazująca przyczyny jego wydania - oznaczone przyczyny niepełnosprawności), złożone w sprawie oświadczenia strony (co do stanu zdrowia matki, wykonywanych czynności opiekuńczych i zakresu opieki) oraz kopia karty informacyjnej z 19 marca 2021 r. Również nie bez znaczenia w sprawie jest ustalenie stronie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, które - mimo, że nieprzesądzające – na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, ma znaczenie w ocenie sprawy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że stan zdrowia niepełnosprawnej wymaga stałej i długotrwałej opieki. Rzeczywiście, matka skarżącego nie jest osobą leżącą, jednak – co pominął Sąd wojewódzki – nie może samodzielnie, bez wsparcia i asekuracji syna poruszać się po mieszkaniu (samodzielnie nie opuszcza mieszkania), ubrać się (ma niedowład lewej ręki - oświadczenie z 20 września 2022 r.), wymaga m.in. pomocy w zaprowadzeniu do toalety, smarowania maściami, podawania insuliny, masaży, oklepywania, zdiagnozowano u niej również epilepsję, ma częste zawroty głowy, zaburzenia równowagi i pamięci. Powyższe w oczywisty sposób uzasadnia nieodzowność wsparcia opiekuna i wynika również z twierdzeń pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy. Chociażby w związku ze stwierdzonymi ograniczeniami ruchowymi (zaburzenia równowagi, brak możliwości samodzielnego poruszania się) i epilepsji podopieczna wymaga stałej asekuracji przy poruszaniu się i nadzoru. Już z tego wywodzić należy, że syn jest koniecznym wsparciem dla matki w każdym aspekcie życia. Zaskakujące i nieuprawnione jest w tym aspekcie przytoczone powyżej stanowisko WSA (str. 6 akapit drugi uzasadnienia k. 34 verte akt sądowych), sugerujące, że jedynie osoby leżące, pampersowane i bez kontaktu (możliwości słownego wyrażenia swoich potrzeb), uznać należy za potrzebujące stałej i długotrwałej opieki - a więc ciągłej obecności opiekuna.Syn wykonuje także czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, czego – co wydaje się być oczywiste – nie może samodzielnie wykonywać jego niepełnosprawna matka - robi zakupy, gotuje, sprząta, pierze, prasuje, prowadzi matkę na wizyty lekarskie, wykupuje leki i podaje je, mierzy ciśnienie, poziom cukru, podaje: insulinę, leki wziewne (robi też inhalacje) na astmę oskrzelową. Z oświadczenia skarżącego z 21 września 2022 r. (k. 41 akt adm.) wynika również, że nie zostawia matki samej, gdyż "(...) mama nie jest osobą samodzielną, nie wykona czynności życia codziennego, bez mojej pomocy.". Trudno w tych okolicznościach uznać, że zakres niepełnosprawności podopiecznej w odniesieniu do świadczonej przez syna pomocy nie wymaga szczególnej i stałej opieki - w wymiarze, uniemożliwiającym mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudniania. Wbrew stanowisku Sądu I instancji - akta administracyjne sprawy zawierają wystarczającą ilość dokumentacji, by dokonać oceny stanu niepełnosprawnej, m.in.: kartę informacyjną, która zawiera rozpoznanie stanów chorobowych; oświadczenia strony; stosowny wywiad środowiskowy; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawierające przecież wskazanie konkretnych symboli niepełnosprawności, wskazujących na stan zdrowia podlegającej opiece. Oczywiście, strona może przedstawić dodatkową dokumentację medyczną podopiecznej - która niewątpliwie ułatwiłaby organom i Sądowi ocenę stanu faktycznego - jednak w tej sytuacji nie było to konieczne.Analizując i poddając ocenie stan sprawy, należy każdorazowo brać pod uwagę indywidualną sytuację podopiecznego, determinowaną jego stanem zdrowia i warunkami bytowymi. Istotnym jest tu nie tylko związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia, ale przede wszystkim potencjalna i aktualna na datę orzekania przez organ możliwość świadczenia, czy podjęcia pracy – bezpośrednio związana z potrzebami osoby niepełnosprawnej, podlegającej opiece, a określona ramami możliwości jej samodzielnego funkcjonowania, również w aspekcie radzenia sobie z czynnościami dnia codziennego. Ponownego podkreślenia wymaga, że pod pojęciem opieki stałej rozumie się stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, gotowość do udzielenia pomocy w sytuacji, gdy taka potrzeba w danym momencie zaistnieje. Powyższe zaś w konsekwencji prowadzi do wyłączenia możliwości podjęcia zatrudnienia przez osobę zainteresowaną przyznaniem świadczenia. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie bowiem opieka sprawowana przez skarżącego nad matką nosi cechy opieki stałej i długotrwałej. Naczelny Sąd Administracyjny ponownie w tym miejscu wyjaśnia, że art. 17 ust. 1 uśr nie wymaga, aby strona zrezygnowała z pracy zarobkowej w dacie powstania niepełnosprawności (czy ustalenia jej stopnia) u podopiecznego - wystarczającym jest, by wnioskujący nie miał realnej możliwości jej podjęcia z uwagi na zakres i wymiar pomocy niezbędnej dla prawidłowego funkcjonowania osoby niepełnosprawnej. W tej zaś sytuacji okoliczności dotyczące uprzedniej rezygnacji skarżącego kasacyjnie z zatrudnienia pozostają bez znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem rozstrzygający jest stan aktualny na datę orzekania przez organ (oraz udokumentowany przez stronę na tę datę).Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ocena całokształtu sprawy nie pozwalała na przyjęcie, że stan zdrowia matki strony był na tyle dobry, aby mogła ona przez większość czasu funkcjonować samodzielnie, bez wsparcia i pomocy innej osoby - w wymiarze, który umożliwiałby opiekunowi równoczesne podjęcie pracy zarobkowej.Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wskazaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 1 uśr oraz ocenę okoliczności niepodejmowania przez skarżącego kasacyjnie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także charakteru opieki i pomocy udzielanej niepełnosprawnej matce. Wezmą również pod uwagę zmianę stanu prawnego, związaną z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.).Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa, uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzający ją akt Prezydenta.O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) - 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed sądem I instancji i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Na mocy art. 156 § 3 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny sprostował rubrum zaskarżonego wyroku, wobec oczywistej omyłki w określeniu numeru zaskarżonej decyzji., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował rubrum zaskarżonego wyroku, wobec oczywistej omyłki w określeniu numeru zaskarżonej decyzji.