Postanowienie - I GW 1/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono wniosek. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Burmistrza Gminy Żukowo z dnia 14 stycznia 2026 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy Żukowo a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku w przedmiocie zwrotu pobranej opłaty egzekucyjnej postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 29 gOddalono wniosek. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Burmistrza Gminy Żukowo z dnia 14 stycznia 2026 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy Żukowo a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku w przedmiocie zwrotu pobranej opłaty egzekucyjnej postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 29 g
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa cywilna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
uczestnik postępowania
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Grzelak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 29 grudnia 2025 r. Burmistrz Gminy Żukowo, działając na podstawie art. 4 w zw. art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku przez wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, jako organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku E. i W. małż. R. z 22 maja 2025r. o zwrot opłaty egzekucyjnej. Według Burmistrza organem odpowiedzialnym do rozpoznania wniosku o zwrot niesłusznie pobranej opłaty egzekucyjnej jest SKO w Gdańsku, którego zaniedbanie doprowadziło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie wniosku i przedstawiło następujący stan faktyczny sprawy:Decyzją z dnia 21 października 2024 r. SKO Gd 10/24 SKO w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu E. i W. R. opłaty adiacenckiej w wysokości 15 800 zł. Na decyzję SKO została wniesiona skarga do WSA w Gdańsku.Z akt sprawy wynika, że do marca 2025 r. ustalona opłata adiacencka została wyegzekwowana oraz, że zobowiązani ponieśli także koszty egzekucyjne w kwocie 1 762,79 zł.W dniu 7 maja 2025 r., w reakcji na pismo organu I instancji, SKO w Gdańsku wydało postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej.Pismo Burmistrza nie zawierało informacji o wyegzekwowaniu należności.WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1315/24 oddalił skargę W. i E. R. na decyzję SKO. Wyrok stał się prawomocny.W dniu 22 maja 2025 r. E. i W. R. złożyli do Burmistrza Gminy Żukowo wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych.Pismem z dnia 4 listopada 2025 r. zobowiązani wnieśli ponaglenie na nierozpatrzenie ich wniosku przez organ.Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 r., SKO Gd 5648/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniesione ponaglenie, odmówiło wyznaczenia terminu załatwienia sprawy.W ocenie SKO w niniejszej sprawie nie ma sporu kompetencyjnego pomiędzy organami administracji. SKO nie uznało się bowiem za organ niewłaściwy w sprawie. SKO wydając postanowienie z dnia 9 grudnia 2025 r. rozpatrywało ponaglenie oraz wskazało swój pogląd na temat tego, dlaczego nie jest możliwe wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Do powodów tych nie należał brak właściwości rzeczowej po stronie SKO.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na wniosek legitymowanego podmiotu, w drodze postanowienia, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Do rozstrzygania powyższych sporów stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 15 § 2 p.p.s.a.).Wskazać jednak należy, że o sporze kompetencyjnym czy też sporze o właściwość możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny, jak i prawny sprawy pozostają niesporne. Istotą sporu kompetencyjnego (o właściwość) jest sytuacja, w której zachodzi rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej w odniesieniu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Powstanie sporu kompetencyjnego (o właściwość) może zatem mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy co najmniej dwa organy uznają się za właściwe bądź niewłaściwe do rozstrzygnięcia sprawy tożsamej ze względu na występujące w niej podmioty (strony) prawa lub obowiązki tych podmiotów podlegające konkretyzacji, a także podstawę prawną i podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OW 6/08; 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OW 13/11; 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II OW 123/11; te i następne przywołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej CBOSA). Inaczej mówiąc o sporze kompetencyjnym (o właściwość) można mówić jedynie w sytuacji, gdy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie zaś spór co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OW 62/11). Kiedy natomiast nie ma zgody między organami co do oceny stanu faktycznego oraz co do tego, na podstawie jakich przepisów prawa materialnego należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie występuje tożsamość sprawy. Jest to pozorny spór kompetencyjny (o właściwość) gdyż występuje pomiędzy organami rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym (o właściwość) kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwóch różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie), nie można mówić o sporze kompetencyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt IV SA 3955/02; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OW 25/07).Wystąpienie zatem z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, aby można precyzyjnie określić przedmiot sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt OW 39/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt OW 110/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II OW 15/13). Nadto należy podkreślić, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, czy też o właściwość winien dotyczyć jednego konkretnego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem rozpatrzenia jest jedna konkretna sprawa tocząca się z udziałem danej strony, a nie kilku różnych spraw, odmiennych co do stanów faktycznym i przepisów prawa materialnego, w oparciu o które mają one być rozpatrzone.Złożony w niniejszej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powyższym warunkom nie odpowiada.Na gruncie tej sprawy należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy opisany we wniosku odpowiada opisowi przedstawionemu przez SKO w Gdańsku w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. Przy czym dodatkowo w opisie stanu faktycznego Burmistrz Gminy Żukowo wskazuje na pismo z 4 lipca 2025 r,. skierowane do SKO w Gdańsku w którym podaje, że "przekazuje zgodnie z właściwością wniosek o zwrot kosztów egzekucji opłaty adiacenckiej prowadzonej na podstawie decyzji (nr...) z 27 listopada 2023 r. utrzymanej w mocy na podstawie decyzji SKO z dnia 21 października 2024 r.". Jednakże z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach czy też stanowiska strony nie wynika, że skutkiem owego przekazania jest powstanie sporu kompetencyjnego. Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzowanie żądań zawartych we wniosku. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające czy to spór kompetencyjny, czy też spór o właściwość, nie może być abstrakcyjne, czyli pozbawione odniesienia do konkretnej indywidualnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać zakresu przedmiotowego sprawy.Z powyższych względów, na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.