Wyrok - II GSK 1805/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Ruch drogowy, dopuszczenie pojazdu do ruchu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Po 110/25 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 15 stycznia 2025 rUchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Ruch drogowy, dopuszczenie pojazdu do ruchu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Po 110/25 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 15 stycznia 2025 r
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
kradzież / art. 278 § 1 k.k.
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (8)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
UZASADNIENIE
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.Wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Po 110/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi [...] (strona, skarżący, strona skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie (organ II instancji, SKO, Kolegium, organ,) z dnia 15 stycznia 2025 r., nr SKO.472.1593.427.2024, w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku rejestracji pojazdu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Wolsztyńskiego z dnia 3 grudnia 2024 r. nr KM.5410.8.142.2024 (pkt 1.) oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych (pkt 2.).II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.Decyzją z 3 grudnia 2024 r. Starosta Wolsztyński (organ I instancji) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o zarejestrowanie pojazdu w terminie 30 dni do dnia nabycia.Skarżący zaskarżył powyższą decyzję w drodze odwołania.Organ II instancji decyzją z 15 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ SKO przywołało przepis art. 73aa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), z którego wynika obowiązek złożenia przez właściciela pojazdu wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kolegium wskazało, że skarżący nabył przedmiotowy sporny pojazd 29 lipca 2024 r., natomiast wniosek o jego zarejestrowanie został złożony 29 sierpnia 2024 r. Brak dopełnienia obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego nabytego pojazdu prowadzi do zastosowania sankcji, o której mowa w treści art. 140mb ust. 1 p.r.d. Zgodnie z powyższym przepisem, kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu opisanym na wstępie wyrokiem uwzględnił ww. skargę.Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem kontroli jest decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia zakupu pojazdu. Sąd Wojewódzki podniósł, że bezspornym jest, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd [...] w dniu 29 lipca 2024 r. W dniu 29 sierpnia 2024 r. złożył wniosek o zarejestrowanie tego pojazdu ("dzień po ustawowym terminie"). W tym stanie faktycznym organy uznały, że zachowanie skarżącego podlega odpowiedzialności administracyjnej w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 1 w związku z art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. Sąd I instancji wskazał, że bezsporne jest, że skarżący nie dopełnił wyżej opisanego obowiązku w ustawowym terminie. Termin ten został przekroczony o jeden dzień. Sąd Wojewódzki podkreślił jednak, że zarówno w odwołaniu od decyzji Starosty Wolsztyńskiego z 3 grudnia 2024 r., jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podniósł tożsame argumenty, z których wynika, że "udał się do organu I instancji" w dniu 5 sierpnia 2024 r. w celu zarejestrowania pojazdu. Nie został jednak przyjęty, albowiem nie zgłosił zamierzonej wizyty urzędzie w formie elektronicznej, a zatem jednodniowe opóźnienie w zarejestrowaniu pojazdu nie wynikało z jego niedbalstwa. Jako dowód powyższych twierdzeń skarżący dołączył do skargi wydruk zawierający "termin rezerwacji na dzień 29 sierpnia 2024 r.". W ocenie Sądu I instancji, organy administracji publicznej obu instancji przeprowadziły postępowanie sprzecznie z wzorcami normatywnymi, tak w zakresie zasad naczelnych, jak i zasad dowodowych postępowania administracyjnego. Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Na mocy art. 78 § 1 k.p.a. organ powinien uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, ale tylko takie, którego przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów, które mają obowiązek przedstawić strony z uwagi na sporny charakter postępowania i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Z kolei art. 80 k.p.a. nakłada na organ powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto w ocenie WSA w Poznaniu, spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Dopełnieniem tej zasady jest uregulowanie art. 9 zdanie pierwsze k.p.a. (organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego) oraz art. 11 k.p.a. (organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu). W konsekwencji możliwość dokonania oceny legalności postępowania organu powinna znaleźć odzwierciedlenie w decyzji, której wymogi formalne określa art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (ten ostatni określa elementy składowe uzasadnienia decyzji). Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. Zdaniem WSA w Poznaniu w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy przeprowadziły postępowanie administracyjne sprzecznie zarówno z zasadami naczelnymi, jak i zasadami dowodowymi. Ponadto decyzje wydane przez organy nie są zgodne z wzorcami normatywnymi wskazanymi w szczególności w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że powyższe uchybienia tj. zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego (także z perspektywy dowodowej), jak również uchybienia w zakresie uzasadnień decyzji organów obu instancji, stanowią naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podnosił okoliczności braku faktycznej możliwości rejestracji pojazdu w ustawowym terminie już w odwołaniu, ale organ II instancji nie odniósł się do tego zarzutu. Sąd Wojewódzki wskazał, że organy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane będą do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność zasad rejestracji pojazdów w Wydziale Komunikacji w Starostwie Wolsztyńskim, a w szczególności wskazania czy istniała faktyczna możliwość rejestracji pojazdu bez wcześniejszej rezerwacji wizyty w organie oraz czy w ww. okresie czasu tj. od dnia 29 lipca 2024r. (data zakupu samochodu) do dnia 29 sierpnia 2024 r. (daty złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) istniała ograniczona możliwość złożenia wniosku przez skarżącego o rejestrację pojazdu.Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Ponadto organ wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 140mb ust. p.r.d. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że przepis ten dopuszcza możliwość dokonywania oceny okoliczności niezarejestrowania pojazdu w terminie określonym w art. 73aa ust. 1 tejże ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że każdorazowe uchybienie terminowi do zarejestrowania pojazdu obliguje organy do wymierzenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb ust. 1 p.r.d.;b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 140n ust. p.r.d. poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w sprawie, podczas gdy zastosowanie tego przepisu winno prowadzić do niestosowania art. 189d-189f k.p.a., a tym samym nierozważania okoliczności faktycznych, leżących u podstaw uchybienia terminowi na zarejestrowanie pojazdu;II. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 tej ustawy:a) w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie zaniechało ustalenia stanu faktycznego, w szczególności na okoliczność zasad rejestracji pojazdów w Wydziale Komunikacji w Starostwie Wolsztyńskim oraz istnienia faktycznej możliwości rejestracji pojazdu bez wcześniejszej rezerwacji wizyty w organie oraz czy w okresie od 29.07.2024 r. do 29.08.2024 r. istniała ograniczona możliwość złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, podczas gdy ww. okoliczności pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem obowiązujące przepisy obligują organy do nałożenia kary bez względu na okoliczności niezarejestrowania pojazdu w terminie, jak również aktualne od 2024 r. przepisy wprost wykluczają stosowanie do przedmiotowej w niniejszej sprawie kary pieniężnej przepisu art. 189d-189f k.p.a.;b) w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie nie uzasadniło w sposób prawidłowy wydanej decyzji, podczas gdy decyzja Kolegium zawiera należyte uzasadnienie prawne, jak i faktyczne;c) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie, pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, jak i procesowego.Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu AdministracyjnegoNaczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:1. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, skutkując wzruszeniem zaskarżonego wyroku.2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.3. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że – w świetle podstaw wskazanych w art. 174 p.p.s.a. – są one uzasadnione.4. Odnosząc się w sposób zbiorczy i całościowy do zasadniczych kwestii prawnych objętych zarzutami naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowany Sąd Wojewódzki w sposób pozbawiony dostatecznego uzasadnienia pominął zasadnicze przesłanki weryfikacji legalnościowej zaskarżonej decyzji, co skutkowało wyprowadzeniem wadliwych wniosków kontrolnych oraz błędną konkretyzacją sądowoadministracyjnej normy odniesienia w zakresie wyznaczonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.Po pierwsze, zgodnie z treścią art. 140mb ust. 1 w zw. z art. 140n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (u.p.r.d.) w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 9-10 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. poz. 1394 ze zm.), od dnia 1 stycznia 2024 r. w przypadku niezłożenia w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 u.p.r.d., wniosku o rejestrację pojazdu przez właściciela pojazdu obowiązanego do dopełnienia tego obowiązku, właściwy starosta nakłada w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 500 złotych. Treść powyższego unormowania jest jasna i precyzyjna, a na ostateczny rezultat jego wykładni nie może mieć wpływu wyeksponowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczność, że strona skarżąca złożyła wniosek o rejestrację pojazdu z jednodniowym opóźnieniem. Termin ustanowiony w art. 73aa ust. 1 u.p.r.d. ma bowiem charakter materialnoprawny, a zatem – jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej – brak jest możliwości jego przywrócenia, przedłużenia lub sanowania jego naruszenia.Po drugie, przepis art. 140n ust. 6 u.p.r.d. w brzmieniu nadanym ww. ustawą nowelizującą z dnia 7 lipca 2023 r. wyraźnie wyłączył możliwość stosowania do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), co oznacza, że także stosowalność uregulowanej w art. 189f k.p.a. instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb ust. 1 u.p.r.d., nie może być rozważana.Nie są zatem zrozumiałe wytyczne procesowe Sądu a quo, który nakazał kontrolowanym organom przeprowadzenie "uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność zasad rejestracji pojazdów w Wydziale Komunikacji w Starostwie (...), a w szczególności wskazania czy istniała faktyczna możliwość rejestracji pojazdu bez wcześniejszej rezerwacji wizyty w organie oraz czy w ww. okresie czasu tj. od dnia 29 lipca 2024r. (data zakupu samochodu) do dnia 29 sierpnia 2024 r. (daty złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) istniała ograniczona możliwość złożenia wniosku przez skarżącego o rejestrację pojazdu.", skoro fakt naruszenia terminu, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 u.p.r.d., nie budzi wątpliwości, a zagadnienie "ograniczeń faktycznych" w zakresie możliwości dopełnienia powinności, o której mowa w art. 73aa ust. 1 pkt 1 u.p.r.d., w ostatnim dniu biegu ustawowego terminu o charakterze materialnoprawnym jest bez znaczenia dla oceny stwierdzenia realizacji znamion hipotezy art. 140mb ust. 1 u.p.r.d.5. Stwierdzenie zasadności wywiedzionych zarzutów kasacyjnych stanowi podstawę do uznania, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona w postępowaniu pierwszej instancji dla potrzeb uchylenia zaskarżonego wyroku oraz prawomocnego i ostatecznego oddalenia skargi.W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 207 § 2 w zw. z art. 203 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę, odstępując w całości (ze względu na wadliwą kontrolę legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji) od zasądzenia od strony skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, które obejmują koszty postępowania kasacyjnego.-----------------------2., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę, odstępując w całości (ze względu na wadliwą kontrolę legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji) od zasądzenia od strony skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, które obejmują koszty postępowania kasacyjnego.-----------------------2