Postanowienie - II OZ 239/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SPP/Wa 809/24 o odrzuceniu zażalenia D.K. w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr 909/2024 w przedmiocie umorzenia postęOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SPP/Wa 809/24 o odrzuceniu zażalenia D.K. w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr 909/2024 w przedmiocie umorzenia postę
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Mirosław Gdesz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 8 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SPP/Wa 809/24 odrzucił zażalenie D.K. (dalej skarżący) na postanowienie tego Sądu z 18 listopada 2025 r. utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 31 marca 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przywołując treść art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej Ppsa) stwierdził, że w przepisach Ppsa nie przewidziano możliwości zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 Ppsa. Dlatego też wniesione zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 Ppsa.Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D.K. i D.K..Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 258 § 1 Ppsa czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 Ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie (lub zarządzenie) referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jak wynika z powyższych regulacji, od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie (lub zarządzenie) referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Ani bowiem art. 173 § 1, ani art. 194 § 1 Ppsa, czy też inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 Ppsa.W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że D.K. skorzystał z możliwości wniesienia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z 31 marca 2025 r. Tym samym złożenie przez skarżącego pisma zatytułowanego jako skarga kasacyjna (potraktowanego przez Sąd I instancji jako zażalenie) na postanowienie Sądu z 18 listopada 2025 r., którym utrzymano w mocy zarządzenie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Zaskarżone postanowienie odpowiada więc prawu.Odnosząc się natomiast do podnoszonego w zażaleniu naruszenia prawa do sądu wskazać należy, że w niniejszej sprawie strona z tego prawa w pełni korzysta wnosząc środki odwoławcze od każdego wydanego w sprawie orzeczenia Sądu. Okoliczność, iż nie zawierają one usprawiedliwionych podstaw nie wpływa w żaden sposób na kwestię naruszania prawa do sądu. Trzeba nadto zauważyć, że pisma wnoszone przez stronę skarżącą w toku inicjowanych kilkudziesięciu postępowań dotyczących udzielenia prawa pomocy zmierzają wręcz do nadużycia prawa do sądu. Pomimo otrzymywania stosownych pouczeń o niezaskarżalności postanowienia Sądu I instancji wydanego w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu od postanowienia (lub zarządzenia) referendarza sądowego, strona wnosi kolejne pisma, doprowadzając tym do paraliżu pracy wydziału zarówno Sądu I instancji, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie działanie strony, która ze swojego prawa czyni nienależyty użytek wypacza sens prawny instytucji prawa pomocy i nie zasługuje na ochronę.W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D.K. oddalono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji.Zażalenie wniesione natomiast przez D.K. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Z art. 252 § 3 Ppsa jednoznacznie wynika, iż stroną postępowania o udzielenie prawa pomocy jest jedynie wnioskodawca, czyli podmiot domagający się przyznania prawa pomocy. Skoro zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem D.K. i dotyczyło wyłącznie jego uprawnień procesowych, brak było podstaw do uznania, iż stroną tego postępowania jest D.K..W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł, jak w punkcie 2 sentencji. orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.