Postanowienie - I GZ 434/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 3 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1729/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 marca 2025 r. nr 157/2024/2025 w przedmiocie usOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1729/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 marca 2025 r. nr 157/2024/2025 w przedmiocie us
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
3 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1729/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub sąd I instancji) odmówił K.B. (dalej: skarżąca lub strona) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ) z 27 marca 2025 r. nr 157/2024/2025 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej".W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wyjaśnił, że strona nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania zaskarżonej decyzji.WSA w Warszawie wskazał ponadto, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wykonanie zaskarżonej decyzji, związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym, ma charakter odwracalny. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przez sąd istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji organu do czasu rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:– art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że strona skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, mimo że z treści skargi oraz dołączonych do niej dokumentów jednoznacznie wynika, że wykonanie decyzji skutkować będzie koniecznością zwrotu środków publicznych, co doprowadzi do zaprzestania działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę, a więc wywoła nieodwracalne skutki;– art. 80 k.p.a. przez pominięcie faktu, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter uznaniowy, jednak sąd, rozpoznając taki wniosek, zobowiązany jest do dokonania całościowej oceny okoliczności sprawy, czego w niniejszym przypadku nie uczyniono w należytym zakresie.Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu zażalenia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 lipca 2025 r. sygn. akt II GZ 536/25; 26 marca 2024 r. sygn. akt I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r. sygn. akt II FZ 106/11; 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11; powoływane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dostępne są w Internecie w CBOIS).Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena wniosku dokonana przez sąd I instancji jest prawidłowa. Zgodnie z orzecznictwem NSA, w celu wykazania zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., niezbędne jest podniesienie konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jednocześnie podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu (zob. postanowienia NSA z: 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04; 9 września 2011 r. sygn. akt II OZ 751/11; 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 2910/11).Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na finanse skarżącej, w tym negatywnie odbić się na możliwości zaspokojenia potrzeb materialnych skarżącej, jednak bez wykazania jaka jest jej rzeczywista sytuacja finansowa, majątkowa oraz rodzinna w zestawieniu z wysokością kwoty przypadającej do zwrotu, nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca zarzuca sądowi I instancji, że sąd nie dokonał w należytym zakresie całościowej oceny okoliczności sprawy. Nie wykazała ona jednak w żaden sposób, że w konkretnej sytuacji życiowej, w jakiej się znajduje, uiszczenie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji jeszcze przed rozpoznaniem skargi przez WSA nie spowoduje dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji prawidłowo uznał, że złożony wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wspomniano, wnioskodawca jest zobowiązany uprawdopodobnić, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie skarżąca tego wymogu nie spełniła, gdyż nie uprawdopodobniła podniesionych we wniosku okoliczności.Wskazać również należy, że dla wykazania wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności stanowiących podstawę oceny, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności – z uwagi właśnie na te okoliczności – jest uzasadnione (zob. np. postanowienia NSA z: 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09; 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GZ 76/22; 23 czerwca 2023 r. sygn. akt I FZ 198/23 i przywołane tam orzecznictwo oraz z 7 lutego 2023 r. sygn. akt II GZ 6/23). Nadto w orzecznictwie nie budzi sporu stanowisko, że nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 498/12).Nawet jeśli skarżąca konsekwentnie wskazuje, że jej możliwości finansowe nie pozwalają na uiszczenie kwoty przypadającej do zwrotu, to nie przedstawiła na poparcie tej tezy żadnych dokumentów, które pozwoliły sądowi I instancji na dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek skarżącej zawierał jedynie ogólne twierdzenia o możliwych negatywnych konsekwencjach, ale nie zostało to poparte żadnym materiałem dowodowym. W szczególności skarżąca nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby sądowi odnieść wysokość nałożonego zobowiązania do osiąganych przez skarżącą dochodów i posiadanych aktywów w postaci np. oszczędności, lokat, nieruchomości.Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko sądu I instancji, zgodnie z którym powstanie szkody majątkowej lub finansowej w wyniku wykonania zaskarżonego aktu jest – co do zasady – okolicznością odwracalną, albowiem istnieją prawne instytucje restytucji stanu pierwotnego lub rekompensaty tego rodzaju szkód (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo).W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.