Wyrok z 3 listopada 2016, sygn. VIII U 998/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 listopada 2016 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Grażyna Łazowska
Protokolant:	Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. w Gliwicach

sprawy K. D., D. R. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

na skutek odwołań K. D., D. R. (1)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

z dnia 14 lipca 2016 r. nr (...)

1.  oddala odwołania,

2.  zasądza od odwołujących na rzecz organu rentowego po 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Grażyna Łazowska

sygn. akt VIII U 998/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 lipca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w Z. stwierdził, że ubezpieczona K. D. /z domu B./ od 1 lutego 2014r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu pracy u płatnika składek – RAK-TOR III D. R. (1) z podstawą wymiaru składek w wysokości 1.680,00 zł. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż ustalenie dla ubezpieczonej wynagrodzenia w wysokości 6000 zł. miało na celu stworzenie możliwości do skorzystania przez wyżej wymienioną z wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, tj. zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Zdaniem organu rentowego, z okoliczności sprawy wynikało, iż umowa o pracę z dnia 31 stycznia 2014r., na podstawie której zostało wypłacone podwyższone wynagrodzenie, jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli wspólnie płatnik składek i ubezpieczona, domagając się uchylenia decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż wynagrodzenie ustalone dla ubezpieczonej odpowiada wynagrodzeniu jakie otrzymują pracownicy na równorzędnych stanowiskach na rynku pracy. Nadto podyktowane było zakresem obowiązków powierzonych odwołującej, jej doświadczeniem zawodowym, wykształceniem i posiadaną wiedzą. Odwołujący podnieśli, iż zakwestionowana przez ZUS umowa o pracę odpowiada prawu, a jej zawarcie było konsekwencją planowego rozwoju firmy.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, powołując się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 18 października 2005r. II UK 43/05). Zdaniem organu rentowego, ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydanej decyzji są prawidłowe, gdyż płatnik składek nie zatrudnił innego pracownika na miejsce ubezpieczonej w okresie jej niezdolności do pracy. Organ rentowy zaznaczył, iż wątpliwości budzi fakt zwiększenia wynagrodzenia o ponad 300% bezpośrednio w początkowym okresie ciąży K. D., nie poparte obiektywnymi dowodami, przy jednoczesnym zadłużeniu płatnika z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 2012r. do maja 2014r.

Wyrokiem z dnia 5.11.2014r. tut. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż ubezpieczona jako pracownik płatnika podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 lutego 2014r. z podstawą wymiaru składek deklarowaną przez płatnika. Na skutek apelacji organu rentowego, Sąd Apelacyjny w Katowicach uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W toku ponownego rozpoznania sprawy nakazał poczynienie ustaleń odnośnie sytuacji finansowej płatnika, w tym czy pozwalała ona na płacenia wynagrodzenia w umówionej wysokości, jaka była wysokość wynagrodzenia innych pracowników zatrudnionych na stanowiskach administracyjnych oraz osoby przejmującej obowiązki K. D., nadto kiedy ubezpieczona powzięła wiadomość o zagrożonej ciąży oraz czy umowa zastała zawarta w celu uzyskania wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Podkreślił, że zakres obowiązków ubezpieczonej nie różnił się od poprzedniego i zalecił rozważenie czy przyznanie jej wynagrodzenia w kwocie 6000zł. nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona K. D., urodziła się (...), z wykształcenia jest socjologiem. W latach 2006-2011 pracowała u różnych pracodawców na stanowiskach pracownika administracyjnego, biurowego, kierownika magazynu.

0d 1.11.2011r. pracowała w Firmie Handlowo Usługowo Produkcyjnej (...) na stanowisku kierownika ds. personalnych. Z dniem 1.01.2012r. ubezpieczona została przejęta w trybie art. 23 ¹ kp przez Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe (...) na takie same stanowisko, gdzie pracowała do 30.09.2012r. Stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron i od 1.01.2013r. ubezpieczona została zatrudniona w spółce jawnej (...), D. R. (2) na takim samym stanowisku. Wszystkie te firmy są powiązane rodzinne, mają siedzibę w tym samym miejscu w G. przy ul. (...), zajmują się przede wszystkim działalnością ogólnobudowlaną. W firmach tych ubezpieczona otrzymywała wynagrodzenie minimalne i premię uznaniową.

Ubezpieczona jako pracownik spółki jawnej zajmowała się sprawami kadrowymi pracowników, których było około 17-18 zatrudnionych na umowę o pracę i około 80 na podstawie umów cywilnoprawnych, nadto rozliczaniem faktur z budów. Ubezpieczona stworzyła bazę pracowników i uporządkowała sprawy kadrowe. Ubezpieczona prowadziła również korespondencję z komornikami, którzy wnosili o zajęcie wynagrodzeń osób zatrudnionych na umowy cywilnoprawnej. Nie pamięta, ile postępowań egzekucyjnych miała spółka ale odbierała wezwania do zapłaty i starała się wyjaśnić sporne kwestie, doprowadzić do ugody. W tym samym czasie ubezpieczona obsługiwała pod względem kadrowym pracowników RAK-TOR III. Na obsługę tych pracowników ubezpieczona nie miała odrębnej umowy.

W dniu 16.10.2013r. lekarz stwierdził, że ubezpieczona jest w 6/7 tygodniu ciąży. W związku z zagrożeniem ciąży ubezpieczona korzystała ze zwolnienia lekarskiego w okresie od 23.10. do 18.11.2013r. Ubezpieczona poinformowała D. R. (1) o ciąży oraz, że wzrosły jej potrzeby finansowe. Początkowo ubezpieczona miała być zatrudniona u płatnika od stycznia 2014r. Ostatecznie na wniosek ubezpieczonej umowa została rozwiązana za porozumieniem stron z dniem 31 stycznia 2014r.

W tym samym dniu ubezpieczona nawiązała stosunek pracy z płatnikiem na czas nieokreślony z wynagrodzeniem w wysokości 6 000 zł i rozpoczęła pracę od 2 lutego 2014r. na takim samym stanowisku kierownika ds. personalnych. Była w tym czasie w ok. 20 tygodniu ciąży. W okresie od 21.02.2014r. przez 8 dni przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą, poczym wróciła do pracy i świadczyła ją do 4.04.2014r. W marcu 2014r. wprowadzała w swoje obowiązki M. S. (1), którą płatnik postanowił zatrudnić na zastępstwo ubezpieczonej. Od 4.04,2014r. do porodu ubezpieczona korzystała ze zwolnienia lekarskiego. O zasiłek macierzyński wystąpiła do organu rentowego od 10.06.2014r.

Oprócz ubezpieczonej, płatnik nie zatrudnił u siebie innych pracowników spółki jawnej.

Płatnik D. R. (1) rozpoczął prowadzenie działalności (...) w 2011r. z siedzibą w L. w woj. (...). Jako adres do doręczeń wskazał Biuro (...) w G. ul. (...). Jako główny przedmiot działalności płatnik wskazał przygotowanie terenu pod budowę.

Za 2013r. płatnik poniósł stratę w wysokości 229 830,66zł., natomiast spółka jawna (...) uzyskała dochód w wysokości 388 458,48zł. Za 2014r. płatnik uzyskał dochód ponad 163 tysiące złotych.

Zadłużenie płatnika z tytułu należności podatkowych na dzień 1.08.2016r. wynosiło 78 990,37zl., z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2012r. do grudnia 2015r. – 298 612,96zł.

Ubezpieczona nie znała sytuacji finansowej płatnika, nie wiedziała że posiada tak wysokie zadłużenie z należności cywilnoprawnych.

Zakres obowiązków ubezpieczonej w związku z zatrudnieniem u płatnika nie uległ zmianie, nadal miała prowadzić obsługę kadrową płatnika i spółki jawnej (...).

W latach 2013-2014 u płatnika oprócz K. D. pracowały 23 osoby, przy czym 6 osób zostało zatrudnionych po kwietniu 2014r. czy w okresie gdy ubezpieczona przebywała na zwolnieniu lekarskim. W okresie od stycznia do kwietnia 2014r. płatnik zatrudniał na czas określony:

- 3 geodetów z wynagrodzeniem 1600-2000zł. brutto,

- managera z wynagrodzeniem 1600zł. brutto,

- obsługę bhp z wynagrodzeniem 1680zł. brutto,

- 3 kierowników robót z wynagrodzeniem 1600zł brutto,

- koordynatora budowy z wynagrodzeniem 3000zł. brutto

- referenta ds. administracyjnych-biurowych z wynagrodzeniem od 1.02.2013r. – 1280zł brutto, od 1.02.2014r. 1680zł. brutto, od 1.10.2014r. – 2500zł. brutto,

- specjalistę ds. administracyjno- biurowych z wynagrodzeniem 1680zł. brutto, od 1.10.2014r. 2000zł. brutto.

na czas nieokreślony:

- dyrektora ds. administracyjnych – z wynagrodzeniem 2600zł. brutto,

- 2 kierowników robót z wynagrodzeniem 1600zł brutto

- 3 geodetów z wynagrodzeniem 1600-1700zł brutto.

W zestawieniu swoich pracowników płatnik nie wskazał żadnych osób pracujących w restauracji (...) pod Strzechą.

W czasie gdy ubezpieczona faktycznie świadczyła pracę, płatnik zawarł umowę o pracę tylko z jedną osobą: M. S. (1), która docelowo miała zastąpić ubezpieczoną. Została ona zatrudniona od 1.04.2014r. jako referent ds. administracyjno-biurowych z wynagrodzeniem 1680zł. brutto, od 1.10.2014r. podwyższono jej wynagrodzenie do kwoty 2000zł. brutto. M. S. (1) przejęła obowiązki ubezpieczonej w sprawach kadrowych.

W dniu 5.05.2014r. płatnik zawarł z radcą prawnym P. M. umowę obsługi prawnej na okres od 1.05 do 31.12.2014r., której przedmiotem było świadczenie pomocy w zakresie obsługi spraw sądowych oraz egzekucyjnych. Ustalono, że zleceniobiorca będzie otrzymywać ryczałtowe wynagrodzenie w kwocie 2000zl. netto miesięcznie. Według wiedzy ubezpieczonej, płatnik miał kilka spraw egzekucyjnych. Ubezpieczona nie pamiętała ile takich spraw miała spółka jawna (...)

R. K. zatrudniony u płatnika na stanowisku dyrektora nie przejął żadnych obowiązków ubezpieczonej w czasie jej absencji spowodowanej ciążą. W zakresie jego obowiązków jest m.in. sporządzenie zestawień płatności, dekretowanie faktur.

(dowód: akta rentowe, osobowe ubezpieczonej, wykaz pracowników sporządzony przez płatnika, karta ciąży, deklaracje podatkowe płatnika, zeznania świadka R. K., przysłuchanie ubezpieczonej i płatnika).

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka R. K., w zakresie w jakim podał, że płatnik w dacie zawarcia umowy o pracę z odwołującą zatrudniał (...) pod Strzechą, bowiem nie potwierdza tego sporządzone przez niego zestawienie pracowników za lata 2013-2014r., w którym nie wymieniono kucharzy, kelnerów itp.

Sąd uznał za niewiarygodne zeznania płatnika, że w dacie zatrudnienia ubezpieczonej w swojej firmie zatrudniał kilku / zgodnie ze definicją słownikową oznacza to liczbę od 3 do 10/ pracowników, bowiem jak wynika ze sporządzonego zestawienia było około 18. Za nieprawdziwe należy uznać jego zeznania, że R. K. przejął obowiązki ubezpieczonej w zakresie spraw finansowych, zatrudniania pracowników, bowiem świadek zaprzeczył tej okoliczności. Płatnik nie posiada informacji jakie obowiązki przejęła po ubezpieczonej M. S. (2) i podniósł, że wiedzę o tym posiada R. K.. Ponieważ świadek ten zeznał, że zakres obowiązków ubezpieczonej nie uległ w zasadzie zmianie, Sąd uznał to twierdzenie za prawdziwe. Niezgodnym z przedłożonymi dokumentami jest twierdzenie płatnika, że M. S. (2) zarabiała ponad 3000zł. oraz, że ubezpieczona pracowała do końca ciąży, bowiem jak wynika z ustalonego stanu faktycznego przebywała na zwolnieniu lekarskim od 4.04.2014r. a poród nastąpił w czerwcu 2014. Stwierdzić zatem należy, że płatnik nie jest zbyt zorientowany w tym się dzieje w jego firmie. Uzasadnienie podwyżki wynagrodzenia dla ubezpieczonej nie jest wiarygodne, bowiem w założeniu miała wykonywać te same co wcześniej obowiązki dla płatnika i spółki jawnej, czyli obsługę kadrową pracowników obydwu firm. Taką samą pracę wykonywała przecież będąc zatrudnioną w spółce jawnej (...) otrzymując wynagrodzenie minimalne. Z zeznań R. K. wynika, że zakres obowiązków ubezpieczonej w zasadzie pozostał taki sam. Użył sformułowania, że uległ nieznacznemu powiększeniu z uwagi na zamiar zatrudnienia nowych pracowników, lecz jak to już ustalono, zatrudniono tylko jedną osobę M. S. (2) na zastępstwo ubezpieczonej. Płatnik nie prowadził w tym czasie żadnych budów, a przynajmniej takich okoliczności nie wykazał, a zatem dla niego takich prac polegających na ich rozliczeniu ubezpieczona nie wykonywała. Odwołujący nie twierdzili, że ubezpieczona po zatrudnieniu u płatnika składek zajmowała się jakimikolwiek sprawami finansowymi dla niego. Niewiarygodnym dla Sądu są twierdzenia płatnika, że ubezpieczona zajmowała się w firmie (...), co zakłada posiadanie podstawowych informacji o firmie np. o jej kondycji finansowej. Ubezpieczona, co przyznała nie posiada wiedzy na ten temat. Nadto ubezpieczona nie wiedziała dlaczego nikt oprócz nie został przejęty ze spółki jawnej co przeczy twierdzeniom, że była „prawą ręką” płatnika. Istnieją też zasadnicze rozbieżności pomiędzy zeznaniami ubezpieczonej i płatnika, a sporządzonym przez niego wykazem pracowników co osób zatrudnionych u niego w dniu nawiązania umowy o pracę z ubezpieczoną. W zeznaniach twierdzili, że był to przede wszystkim personel K. pod Strzechą, jednakże w zestawieniu wymieniono pracowników administracyjnych, geodetów, kierowników budów a nie kelnerów czy kucharzy. Zakres obowiązków ubezpieczonej nie został powiększony o prowadzenie spraw komorniczych, bowiem tymi zajmowała się już wcześniej. Symptomatycznym jest w tej kwestii, że ubezpieczona nie umiała podać nawet w przybliżeniu ile takich spraw było, co zdaniem Sądu świadczy o tym, że ich prowadzenie nie stanowiło znaczącego udziału wykonywanej przez nią pracy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013. (...) ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Art. 11 ust. 1 ustawy stanowi, iż obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione między innymi w wyżej wymienionym przepisie. Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1).

W myśl art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Pracownicy obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku (art. 13 pkt 1). Z mocy art. 22 k.p., przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z kolei wg art. 78 § 1 k.p., wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.

Wskazać należy, że umowa o pracę wywołuje skutki nie tylko bezpośrednie dotyczące wzajemnej relacji pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, ale także dalsze, pośrednie w tym w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, poprzez kształtowanie stosunku ubezpieczeniowego, określonej wysokości składek a w konsekwencji wysokości uzyskiwanych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Składki są uiszczane przez osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo i dobrowolnie, tworząc fundusz chorobowy. W kosztach ziszczenia się ryzyka ubezpieczeniowego partycypują wszyscy ubezpieczeni. Wysokość świadczeń z ubezpieczenia chorobowego zależy wprost od wysokości podstawy wymiaru tych świadczeń, przychodu będącego jego podstawą, co pozwala zachować względną równowagę pomiędzy wkładem danej osoby w tworzenie funduszu chorobowego a wypłacanymi świadczeniami. Z tych przyczyn naganne i nieobojętne społecznie są zachowania polegające na korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych przy zawarciu umowy na krótko przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienia do tych świadczeń i ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy.

Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w wyroku z dnia 21.11.2011r. sygn. akt II UK 69/11 (Monitor Prawa Pracy (...)/str. 58), Sąd ten wskazał, że rażąco wysokie wynagrodzenie za pracę może być uznane za nieważne i kwestionowane przez ZUS w okolicznościach związanych z zatrudnieniem. W wyroku z dnia 22.04.2008r., II UK 210/07, LEX nr 837067, Sąd Najwyższy wskazał : „Pozostawienia stronom swobody zawarcia umowy o pracę, także w sytuacji, gdy, nakierowana ona jest wyłącznie na objęcie ubezpieczeniem społecznym, nie uchyla kontroli stosunku prawnego formowanego w warunkach wolności pod kątem ogólnych klauzul zabezpieczających życie społeczne przed zjawiskami patologicznymi, które mimo pozornej zgodności z innymi przepisami nie mogą doznawać ochrony ze strony państwa.” W wyroku z dnia 19 maja 2009r. sygn. III UK 7/09 Sąd Najwyższy wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może kwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (por. także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005r. sygn. akt II UZP 2/05 OSNP 2005/21/338).

Organ rentowy nie kwestionuje, że ubezpieczona w dniu 31.01.2014r. zawarła z płatnikiem umowę o pracy na stanowisku kierownika ds. personalnych ale sam fakt zawarcia umowy nie przesądza o ważności wszystkich postanowień tej umowy. Spór dotyczy zasadności przyznania ubezpieczonej wynagrodzenia w kwocie 6000zł. za wykonywanie pracy na takim samym jak wcześniej stanowisku, kiedy jej pensja wynosiła 1680zł.

Wg art. 353 ¹ k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 kwietnia 2005r. II UZP 2/05 (OSNP 2005/21/338) stwierdził, że „nadmiernemu uprzywilejowaniu płacowemu pracownika, które w prawie pracy mieściłoby się w ramach art. 353 ¹ k.c., w prawie ubezpieczeń społecznych, w którym pierwiastek publiczny zaznacza się bardzo wyraźnie, można przypisać – w okolicznościach każdego konkretnego wypadku – zamiar nadużycia świadczeń przysługujących z tego ubezpieczenia. Należy bowiem pamiętać, że alimentacyjny charakter tych świadczeń oraz zasada solidaryzmu wymagają, żeby płaca – stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki – nie była ustalana ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie oraz żeby rażąco nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji, żeby składka nie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej. Jest tak również dlatego, że choć przepisy prawa ubezpieczeń społecznych w swej warstwie literalnej odnoszą wysokość składek do wypłaconego wynagrodzenia, to w rzeczywistości odwołują się do takiego przełożenia pracy i uzyskanego za nią wynagrodzenia na składkę, które pozostaje w harmonii z poczuciem sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia, udzielanych z zasobów ogólnospołecznych”.

Mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza odnosząc się do poczynionych wyżej rozważań odnośnie wiarygodności twierdzeń stron wysuniętych w toku przesłuchania oraz przedłożonych dowodów, Sąd doszedł do przekonania, że wynagrodzenie ubezpieczonej w kwocie 6000zł brutto należy uznać za wygórowane. W ocenie Sądu, zakres obowiązków ubezpieczonej w związku z zatrudnieniem u płatnika nie uległ zwiększeniu, w porównaniu do tego jaki miała będąc pracownikiem spółki jawnej (...) i gdzie otrzymywała wynagrodzenie minimalne. Ubezpieczona przed lutym 2014r. jak i potem zajmowała się obsługą kadrową pracowników obydwu firm. Nie wykazano, że po zatrudnieniu u płatnika, zajmowała się jakimikolwiek sprawami finansowymi RAK-TOR III. Odnośnie spraw komorniczych to jak to wcześniej wskazano, ubezpieczona nawet w przybliżeniu nie potrafiła wskazać ile takich spraw było w spółce jawnej (...). Jak wynika z jej zeznań, dotyczyły one głównie osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych. Brak jest jakichkolwiek danych wskazujących, że takie osoby były zatrudniane przez płatnika jak również, że po 1.02.2014r. ubezpieczona świadczyła tego rodzaju pracę dla spółki jawnej (...). Sąd nie mógł pominąć okoliczności, że w dacie zatrudnienia ubezpieczonej przez płatnika ponosił on stratę w wysokości ponad 229 tysięcy złotych i od sierpnia 2012r. nie płaci składek na ubezpieczenia społeczne. Z tych tez przyczyn Sąd uznał, że płatnik nie miał środków na zaoferowanie takiej pensji dla ubezpieczonej. Istotnym jest, że D. R. (1) jest właścicielem firmy (...) i współwłaścicielem spółki jawnej (...). W tych okolicznościach faktycznych, przeniesienie pracownika z firmy dobrze prosperującej – spółki jawnej (...) – do firmy ponoszącej stratę finansową, nie płacącej składek na ubezpieczenia społeczne, po to by wykonywała taką samą pracę, lecz za wynagrodzenie ponad 3-krotnie wyższym jest tak nieracjonalne, że budzi wątpliwości co do intencji stron. Jak wynika z zestawienia sporządzonego przez płatnika była to najwyższa pensja u płatnika, mimo że ubezpieczona nie zajmowała najwyższego stanowiska w firmie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że dyrektor ds. administracyjnych płatnika uzyskiwał wynagrodzenie w kwocie 2600zł. Trzeba dodać, że płatnik zatrudnił ubezpieczoną gdy była w połowie ciąży i posiadał wiedzę, że wcześniej w związku z zagrożeniem ciąży przebywała na prawie miesięcznym zwolnieniu lekarskim, a zatem istniało duże prawdopodobieństwo, że nie będzie świadczyła pracy do dnia porodu. Płatnik zdawał sobie z tego sprawę o czym świadczy fakt, że już w marcu 2014r. przygotowywano M. S. (1) do przejęcia obowiązków ubezpieczonej A zatem argumenty o zatrudnieniu ubezpieczonej w związku z planami rozwoju firmy płatnika w przyszłości, dla uzasadnienia podwyższenia jej wynagrodzenia nie są przekonywujące. Fakty są też takie, że płatnik w okresie od lutego do kwietnia 2014r. nie zatrudnił żadnych pracowników dla potrzeb nowych kontraktów, a jedynym nowym pracownikiem została M. S. (1), której zaoferowano pensję minimalną za przejęcie obowiązków kadrowych ubezpieczonej. Z zeznań słuchanych osób nie wynika też, że zawarcie umowy o obsługę prawną miało jakikolwiek związek z absencją ubezpieczonej, bowiem umowa została zawarta pomiędzy płatnikiem a radcą prawnym, a nikt w sprawie nie podnosił, że ubezpieczona prowadziła jakieś sprawy egzekucyjne płatnika.

Reasumując, zdaniem Sądu, zatrudnienie ubezpieczonej u płatnika z podwyższeniem wynagrodzenia do kwoty 6000zl. miało na celu jedynie cel uzyskania przez nią wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych z tytułu ciąży. Świadczą o tym pośrednio zeznania ubezpieczonej, że w związku z ciążą wzrosły jej potrzeby finansowej oraz, że wysoka pensja miała być gratyfikacją za lata pracy dla firm panów R.. Sąd miał na uwadze, że ubezpieczona jest dobrym i cenionym pracownikiem, a wynagrodzenie minimalne jest niskie lecz z uwagi na ustalenie, że zakres obowiązków u płatnika nie uległ zmianie w porównaniu do pracy w spółce jawnej (...) nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu rentowego.

Ustalenie przez płatnika zawyżonego wynagrodzenia dla ubezpieczonej odbyło się kosztem wszystkich uczestników systemu ubezpieczeń społecznych, co narusza zasady współżycia społecznego i czyni zakwestionowaną umowę nieważną w części dotyczącej wynagrodzenia za pracę (art. 58 § 2 i 3 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Z tych przyczyn, w ocenie Sądu organ rentowy prawidłowo uznał, że adekwatnym wynagrodzeniem dla ubezpieczonej jest minimalne wynagrodzenie w kraju w wysokości wskazanej w skarżonej decyzji i oddalił odwołanie ubezpieczonej.

O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 490 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.

(-) SSO Grażyna Łazowska