sygn. III OSK 2306/24 25 czerwca 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - III OSK 2306/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2025

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Dostęp do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Skwarek - Światłoń po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Teatru [...] w R. od punktu I, II i IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/24 w sprawie ze skargi A.Oddalono skargę kasacyjną. Dostęp do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Skwarek - Światłoń po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Teatru [...] w R. od punktu I, II i IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/24 w sprawie ze skargi A.
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy nieustalone
Etap skarga kasacyjna
Tryb rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 25 czerwca 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Hanna Knysiak - Sudyka
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Skwarek - Światłoń po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Teatru [...] w R. od punktu I, II i IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/24 w sprawie ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Teatru [...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Teatru [...] w R. na rzecz A. C. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. (dalej: "skarżąca") na bezczynność Dyrektora Teatru [...] w R. (dalej: "organ" lub "Dyrektor Teatru") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: stwierdził, że Dyrektor Teatru dopuścił się bezczynności (pkt I); stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); oddalił skargę w zakresie zobowiązania Dyrektora Teatru do rozpoznania wniosku skarżącej (pkt III) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt IV).Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.Skarżąca w dniu 4 lutego 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Powołując się na art. 61 Konstytucji RP wniosła o udzielenie informacji na temat zakresu obowiązków J. S., kopii dokumentów określających te obowiązki, nazwy stanowiska, kopii umowy o pracę wraz z aneksami. Skarżąca zwróciła się również o udzielenie informacji o umowach zawieranych z J. S. w okresie od 2019 do 2024 roku, zawierających co najmniej: daty umowy, numer umowy, przedmiot umowy, kwoty umowy oraz kwoty wypłacane w ramach umowy.Wobec braku odpowiedzi ze strony Dyrektora Teatru skarżąca pismem z dnia 22 lutego 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Teatru wniósł o jej oddalenie wskazując, że odpowiedział na wniosek w ustawowym terminie 14 dni liczonym od daty powzięcia wiedzy o złożonym wniosku, tj. od dnia 28 lutego 2024 r., w której to dacie organ otrzymał skargę na bezczynność. Wyjaśnił, że opóźnienie spowodowane było brakiem wiedzy o wpływie wiadomości mailowej z 4 lutego 2024 r. ze względu na problemy techniczne z programem Microsoft Outlook, służącym w Teatrze jako program do obsługi poczty elektronicznej. Błędy te wyszły na jaw dopiero po dacie wpływu przedmiotowej skargi na bezczynność, kiedy to, mając już wiadomość od skarżącej o niedostarczonej w terminie korespondencji elektronicznej, przeszukano w ponadstandardowym zakresie inne programy pocztowe i odnaleziono zagubioną wiadomość, w innym programie aniżeli standardowo wykorzystywany do obsługi korespondencji.W odpowiedzi na wniosek skarżącej, decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...], Dyrektor Teatru odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że choć bezspornie, na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie o informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), Teatr jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, a przedmiot żądania stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. żądana informacja nie podlega udostępnieniu. Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej, nie należy bowiem do kręgu osób pełniących funkcję publiczną, a żądana informacja nie ma związku z pełnieniem funkcji publicznej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydając przywołany powyżej wyrok w pierwszej kolejności wskazał, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi, ma to wpływ jedynie na orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Gdy w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić.Sąd przypomniał, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] marca 2024 r., nr [...], Dyrektor Teatru odmówił skarżącej udostępnienia żądanej informacji. Decyzja ta nie była przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, bowiem złożona skarga dotyczy jedynie bezczynności organu, tj. niezałatwienia w określonym terminie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.Powyższe oznacza, że wobec wydania przedmiotowej decyzji zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia przez skarżącą skargi z dnia 22 lutego 2024 r., jednakże przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd.Sąd pierwszej instancji w punkcie I zaskarżonego wyroku stwierdził, że organ – na skutek nieudzielenia skarżącej odpowiedzi na pismo z 4 lutego 2025 r. w ustawowym 14-dniowym terminie - dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej - art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").W ocenie Sądu pierwszej instancji argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem ryzyko związane z ewentualnymi problemami technicznymi w zakresie obsługi poczty elektronicznej, w tym wybranymi do tej obsługi narzędziami, a także szeroko pojętymi metodami pracy sekretariatu jednostki - w całości obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. W kontekście samego stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, czy przyczyną bezczynności była kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez pocztę elektroniczną, które umożliwi organowi terminowe udostępnianie informacji publicznej. Bezczynność organu w przedmiotowej sprawie jest zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, niewątpliwa.Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie II wyroku stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność, choć naganna, nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niezałatwienia sprawy w terminie nie można było bowiem oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej lecz problemu natury technicznej związanego z nienależytym działaniem programu do obsługi korespondencji.Sąd pierwszej instancji wskazał również, że ponieważ do czasu wydania wyroku w przedmiotowej sprawie Dyrektor Teatru wydał decyzję w przedmiocie wniosku, tj. załatwił sprawę w sposób przewidziany prawem, uprzednio sformułowany wniosek skarżącej o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy nie mógł zostać uwzględniony i z tego względu w punkcie III wyroku Sąd oddalił skargę w tym zakresie.O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a (punkt IV wyroku).Od powyższego orzeczenia organ wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w części, tj. w odniesieniu do punktów l, Il i IV sentencji wyroku, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a., poprzez stwierdzenie, że w sprawie doszło do bezczynności organu, pomimo zaistnienia niezależnych od organu przyczyn technicznych uniemożliwiających zapoznanie się z korespondencją mailową od strony, a organ po powzięciu wiedzy o złożonym wniosku wydał w terminie ustawowym decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.Wobec powyższych zarzutów kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz przyznanie od kasatora na jej rzecz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Przede wszystkim trzeba podnieść, że zarzut skargi kasacyjnej został nieprawidłowo skonstruowany, gdyż skarżący kasacyjnie wskazał oba punkty art. 174 p.p.s.a., a następnie zarzucił wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, o czym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.Powołany w podstawie kasacyjnej art. 149 § 1 p.p.s.a. składa się z trzech punktów. Zgodnie z tym przepisem: "Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania".W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r., III OSK 7233/21).Nadto należy podnieść, że normy wynikające z art. 149 § 1 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane w podstawie kasacyjnej wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a czego nie dostrzegł sąd administracyjny. Ponadto należy podkreślić, że normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania jej z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo zinterpretował Sąd pierwszej instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r., III OSK 6003/21).Nie jest wystarczające także powiązanie art. 149 § 1 p.p.s.a. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Regulacja art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Nie może ona zostać naruszona przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał, albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2024 r., III OSK 2149/23).Należy podnieść, że ani w sformułowanej podstawie kasacyjnej, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie powołano innych przepisów, w tym przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902).Mając na uwadze, że zarzut skargi kasacyjnej okazał się bezzasadny, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, na podstawie art. 184 p.p.s.a.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.