Wyrok - III OSK 1344/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Stopnie i tytuły naukowe, Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1320/22 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Rady Doskonałości NOddalono skargę kasacyjną. Stopnie i tytuły naukowe, Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1320/22 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Rady Doskonałości N
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
Podstawa prawna
art. 10
kpa
art. 28
kpa
art. 107
kpa
art. 81
kpa
art. 77
kpa
art. 174
ppsa
art. 134
ppsa
art. 3
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2023 r.; sygn. akt II SA/Wa 1320/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. G. (dalej: "kandydat", "habilitant", "skarżący" albo "skarżący kasacyjnie") na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej: "RDN" albo "organ drugiej instancji") z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, oddalił skargę.U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. kandydat zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "Centralna Komisja") o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauk prawnych w dyscyplinie [...]. Jako osiągnięcie naukowe przedstawił książkę pt. [...]. Jako jednostkę organizacyjną do przeprowadzenia postępowania wskazał Wydział [...] Uniwersytetu [...]. Z przedstawionej dokumentacji wynikało, że kandydat uzyskał tytuł zawodowy magistra na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w 1996 r. Na tym samym Wydziale, uchwałą Rady Instytutu Nauk [...] z dnia 17 lutego 2003 r. uzyskał stopień doktora nauk prawnych w zakresie prawa na podstawie obrony rozprawy zatytułowanej [...]. Postępowanie habilitacyjne prowadzone było według stanu prawnego obowiązującego na dzień złożenia wniosku, tj. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), dalej: "ustawa o stopniach naukowych", mającej zastosowanie w sprawie na podstawie art. 179 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669). Tryb postępowania określały art. 18a-20 ustawy o stopniach i § 13-17 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. poz. 261).Centralna Komisja pismem z dnia 6 maja 2019 r. zwróciła się do Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] (dalej: "Rada Wydziału") o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego i wyznaczenie trzech członków komisji.Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu 17 czerwca 2019 r. podjęła:1) uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego dra K. G.;2) uchwałę nr [...] w sprawie wyznaczenia przedstawicieli Wydziału [...] Uniwersytetu [...] na członków komisji habilitacyjnej w postępowaniu habilitacyjnym dra K. G.W dniu 9 stycznia 2020 r. Centralna Komisja powołała komisję habilitacyjną w składzie: prof. P. L. (Uniwersytet [...]) - przewodniczący, dr hab. D. S. (Uniwersytet [...]) sekretarz, prof. J. C. (Uniwersytet [...]) - recenzent, prof. B. R. (Uniwersytet [...]) recenzent, dr hab. C. B. (Uniwersytet [...]) - recenzent, dr hab. A. S. (Uniwersytet [...]) - członek, dr hab. A. W. (Uniwersytet [...]) - członek.W dniu 23 kwietnia 2021 r. komisja habilitacyjna podjęła uchwałę zawierającą negatywną opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego doktorowi K. G., która była przedmiotem oceny na posiedzeniu Rady Naukowej Dyscypliny [...] Uniwersytetu [...] (dalej: "RN [...]" lub "organ pierwszej instancji") w dniu [...] czerwca 2021 r. Po zakończeniu dyskusji odbyło się głosowanie tajne w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego dr K. G. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...].Kandydat złożył odwołanie od uchwały Rady Naukowej Dyscypliny [...] Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rada Doskonałości Naukowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 179 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę RN [...].W uzasadnieniu wydanej decyzji RDN wyjaśniła, że zgodnie z art. 179 ust. 10 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Na podstawie art. 189 ust. 4 tej ustawy, z dniem 31 grudnia 2020 r. znosi się Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. W związku powyższym w przedmiotowym postępowaniu Rada Doskonałości Naukowej prowadzi sprawę w następstwie prawnym Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.Organ drugiej instancji wskazał, że w toku postępowania powołał recenzenta w osobie dra hab. J. D., który nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Ustalenia recenzenta RDN przyjęła za własne.RDN wskazała dalej, że zgodnie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. Z jednej strony komisja habilitacyjna wypowiadając się w sprawie nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego choćby w drodze niestanowczej opinii co do zasady - samodzielnie rozstrzyga wszelkie zagadnienia prawne i faktycznie na podstawie przedłożonych przez kandydata dokumentów. Wyjątkowo tylko może przeprowadzić z kandydatem rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych, jeśli uzna, że zachodzą wątpliwości co do dokumentacji osiągnięć naukowych niemożliwe do usunięcia we własnym zakresie. Przy tym jest to prawo komisji a nie jej obowiązek. Wnioskodawca postępowania habilitacyjnego nie może przy tym wystąpić o przeprowadzenie takiej rozmowy. Ponieważ decyzja o przeprowadzeniu rozmowy ma charakter uznaniowy i należy wyłącznie do komisji, to brak jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych.Zdaniem RDN wobec faktu, że nie została przeprowadzano rozmowa z habilitantem o jego osiągnięciach i planach naukowych, nie wystąpiły uzasadnione wątpliwości komisji habilitacyjnej dotyczące dokumentacji osiągnięć naukowych. Podnoszone w niektórych recenzjach i opiniach oraz w trakcie posiedzenia komisji habilitacyjnej, a wskazywane później częściowo przez RN [...], braki przedłożonej przez kandydata dokumentacji nie miały istotnego znaczenia dla sprawy.Jak podała RDN, oceny wymogów formalnych wniosku kandydata dokonała Centralna Komisja i stwierdzając, że odpowiada stawianym przez prawo wymogom, pismem z dnia 6 maja 2019 r. zwróciła się do Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego i o wyznaczenie trzech członków komisji, w tym sekretarza komisji i jednego recenzenta. Zarzut naruszenia art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych nie jest zatem celny, albowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Nadto usunięcie braków formalnych wniosku nie może odbyć się na etapie postępowania przed komisją habilitacyjną, lecz jest dokonywane wcześniej przez organ, do którego stosowny wniosek został złożony. Na tym etapie, w przypadku uzasadnionych wątpliwości dotyczących dokumentacji osiągnięć naukowych, mógłby mieć zastosowanie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych, co jednak zasadnie nie nastąpiło.W ocenie RDN organ pierwszej instancji zgromadził wystarczający materiał w sprawie i go ocenił. Ewentualna "skąpość" samego uzasadnienia uchwały, nie zmienia istoty rzeczy. RDN argumentowała, że opinia komisji habilitacyjnej, choć jest wymaganym aktem prawnym w postępowaniu w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, to jednak nie stanowi w tym zakresie bezwzględnego prejudykatu procesowego. Jednak opinia jest wymagalna i podlega ocenie według zasady swobodnej oceny dowodów. RN [...] jako organ wyspecjalizowany dokonała takowej oceny. Ponadto zgodnie z art. 18a ust. 13 ustawy o stopniach naukowych rozbieżność pomiędzy opiniami komisji habilitacyjnej a uchwałami rady jednostki organizacyjnej, po przeprowadzeniu przez organ wyższego stopnia postępowania wyjaśniającego, mogą stanowić przesłankę do działań nadzorczych. Zasadność uchwały rady jednostki organizacyjnej podjętej w konkretnej i indywidualnej podlega nie tylko kontroli instancyjnej, ale także okresowym ocenom. Mimo, że ustawodawca założył możliwość istnienia rozbieżności pomiędzy opinią komisji habilitacyjnej a uchwałą rady jednostki organizacyjnej, co wskazuje także nazwa "opinia" to jednak przyjął, że odstąpienie przez radę jednostki organizacyjnej od treści opinii musi być szczególnie uzasadnione. Takie przesłanki nie zaszły w niniejszej sprawie.RDN podniosła, że z akt sprawy nie wynika, aby kandydat miał możliwość ustosunkowania się do recenzji na etapie prac komisji habilitacyjnej oraz opinii komisji habilitacyjnej na etapie prac RN [...], a zatem formalnie ograniczono kandydatowi prawa procesowe strony. Podnoszone naruszenie na etapie procedowania przed pierwszą instancją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z art. 10 § 1 k.p.a. jest zasadne, ale nie może spowodować samo przez się uwzględnienia żądania kandydata. Ostatecznie kandydat uzyskał dostęp do zgromadzonych materiałów postępowania i odniósł się do ich treści, czemu dał wyraz w uzasadnieniu odwołania.Organ drugiej instancji podkreślił, że postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego ma wyjątkowy charakter wynikający ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie.W odniesieniu do recenzji, sporządzonych w ramach przedmiotowego postępowania habilitacyjnego, RDN stwierdziła, że są one rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione. Obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji kandydata z recenzentami. Recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. Organ drugiej instancji zaakcentował, że kandydat wszczynając postępowanie awansowe poddał ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i powinien przyjąć taką, a nie inną jego ocenę. Postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny kandydata przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę, a nie aktem sporu kandydata z recenzentami. Co do wymagań formalnych dotyczących przeprowadzenia oceny osiągnięcia naukowego i pozostałego dorobku naukowego, dydaktycznego, organizacyjnego, popularyzatorskiego i w zakresie współpracy międzynarodowej kandydata w ramach postępowania habilitacyjnego, RDN przyjęła, że zostały dopełnione wszystkie wymogi.RDN stwierdziła zatem, że nie można stwierdzić jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby spowodować uwzględnienie żądania kandydata i uchylenie uchwały RN [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu samemu czy innemu organowi pierwszej instancji. Postępowanie w sprawie nadania kandydatowi stopnia naukowego doktora habilitowanego na etapie Rady Wydziału nie budzi zastrzeżeń. Procedura określona przepisami ustawy została zachowana. Recenzje przedłożone w niniejszym postępowaniu sporządzone zostały przez recenzentów reprezentujących właściwe dziedziny i dyscypliny naukowe. Dwie z trzech recenzji w konkluzji były pozytywne lub warunkowo pozytywne. Recenzenci zapoznali się szczegółowo z dorobkiem naukowym kandydata, a formułowane uwagi i zastrzeżenia szczegółowo uzasadnili. Są to recenzje szczegółowe. Wszystkie recenzje charakteryzowały się właściwym stopniem wnikliwości i odnosiły się do przepisanych kryteriów, a zatem były rzetelne. Ponadto przebieg posiedzenia RN [...], dyskusja, jak i głosowanie nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń. Z wypowiedzi członków Rady bezspornie wynika, że zapoznali się oni z całością materiału w danej sprawie. Uzasadnienie spełnia też wymagania i wyjaśnia treść uchwały. Pewne wątpliwości może budzić poddanie pod głosowanie projektu uchwały odmownej, a nie tradycyjnie zgodnej z wnioskiem kandydata. Niemniej jednak głosowanie nad rozstrzygnięciem odmownym było pochodną negatywnej opinii komisji habilitacyjnej i trudno doszukiwać się w tym zakresie istotnej wady. Uchwała została podjęta i stanowić może przedmiot kontroli instancyjnej i nadzoru pozainstancyjnego. W tym stanie rzeczy Prezydium RDN utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę RN [...] (wynik głosowania tajnego: tak: 0/ nie: 10/ wstrzymujące: 0).Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję RDN do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały z dnia [...] czerwca 2021 r.W odpowiedzi na skargę RDN wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.W dniu 23 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".Uzasadniając wydany wyrok Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja RDN, jak również utrzymana nią w mocy uchwała organu pierwszej instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.Sąd pierwszej instancji podał, że wniosek skarżącego o nadanie stopnia doktora habilitowanego został złożony w dniu 11 kwietnia 2019 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), która weszła w życie od dnia 1 października 2018 r. Jednakże zgodnie z treścią art. 179 ust. 2 ustawy przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Właściwymi zatem do procedowania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy ani czy przedłożona rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dokonuje się oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje zaś wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się bowiem uchwałami rady jednostki organizacyjnej.Sąd meriti podkreślił, że ten szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją (w tej części uzasadnienia jak i dalej winno być przed RDN – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego). W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych. Sąd pierwszej instancji dodał, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Naukowej.Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania, nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznane za naruszenie prawa, dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a.Przechodząc do analizy sprawy Sąd pierwszej instancji odnotował, że podstawą wniosku skarżącego o nadanie stopnia doktora habilitowanego było osiągnięcie naukowe – książka pt. [...]. Zdaniem Sądu pierwszej instancji od publikacji jako osiągnięcia naukowego należy oczekiwać rzetelnej, merytorycznej i bezbłędnej oceny naukowej. W niniejszym postępowaniu zarówno komisja habilitacyjna, jak i Rada Naukowa Dyscypliny [...] [...] nie zarekomendowały nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącemu. Jak wynika z uzasadnienia uchwały nr [...] Rady Naukowej Dyscypliny [...], przedstawiony w postępowaniu habilitacyjnym dorobek naukowy habilitanta, mimo pewnych zalet monografii nie wnosi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny nauki prawa, a aktywność naukowa habilitanta nie może być uznana za istotną w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. W toku prowadzonego postępowania dorobek naukowy skarżącego został negatywnie oceniony zarówno przez niektórych recenzentów powołanych na etapie postępowania w pierwszej instancji, którzy uznali, że osiągnięcia naukowe habilitanta nie spełniają wymagań określonych w art. 16 ww. ustawy. Także RDN po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem recenzenta powołanego przez Radę, którego to recenzję przyjęto za własną, postanowiła utrzymać w mocy kwestionowaną uchwałę. W decyzji RDN, oceniając osiągnięcie naukowe, tj. ww. książkę wskazano, że należy ją uznać mimo wszystko za spełniającą pod względem metodologicznym i merytorycznym minimalne wymagania osiągnięcia naukowego, stanowiącego znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny naukowej nauki prawne w zakresie prawa energetycznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.Ponadto w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego kandydat, w ocenie RDN, nie dysponował podlegającym kwalifikacji - pozostałym po wyodrębnieniu osiągnięcia naukowego - dorobkiem naukowym. Pomijając samoistne części podręczników i twórcze prace zawodowe w postaci komentarzy do ustaw (choć niewątpliwie są to opracowania autorskie), mimo że niektóre powielają się w treści, to pozostały dorobek naukowy jest dalece niewystarczający choćby nie brać pod uwagę przepisów ww. rozporządzenia. Zdaniem RDN dorobek naukowy kandydata nie spełnia nie tylko kryteriów zawartych w rozporządzeniu, ale także wyrażonego klauzulą generalną kryterium ustawowego. Podkreślono, że kandydat nie wykazuje się istotną aktywnością naukową w rozumieniu art. 16 ust. 1 ww. ustawy.Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu pierwszej instancji, w toku postępowania przed organami obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogło zostać wyrażone tylko w dyskusji a następnie w głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W ocenie Sądu meriti postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych.Odnosząc się do zarzutów skargi i zarzutów podniesionych na rozprawie Sąd meriti jeszcze raz podkreślił, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło naruszenie czynnego udziału skarżącego w postępowaniu. W postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach naukowych, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z ustawy o stopniach naukowych nie wynika obowiązek doręczenia habilitantowi z urzędu recenzji sporządzonych przez recenzentów w postępowaniu habilitacyjnym. W takim postępowaniu nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 k.p.a., choć habilitant jako strona postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ma prawo wglądu w akta sprawy. Sąd pierwszej instancji odnotował, że na rozprawie skarżący oświadczył, że otrzymał dwie recenzje. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ponadto opinie recenzentów, które były brane pod uwagę przez organy obu instancji i wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze spełniają wymogi prawem przewidziane. Sąd pierwszej instancji zauważył, że żaden przepis prawa nie zobowiązuje członków RDN, czy też członków jednostki organizacyjnej, przed którą prowadzone jest postępowanie habilitacyjne do odczytywania na posiedzeniach sporządzonych w sprawie recenzji. Dodatkowo z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że przed wydaniem rozstrzygnięć w organach obu instancji doszło do głosowania poprzedzonego dyskusją.Sąd pierwszej instancji zaakcentował, że w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy uchwały z dnia [...] czerwca 2021 r. szczegółowo przedstawiono skarżącemu przyczyny odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Prawidłowo wskazano również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że powołane postępowanie odwoławcze nie stwarza skarżącemu płaszczyzny toczenia dyskusji na temat sporządzonych recenzji. Naturalne jest rozczarowanie skarżącego negatywną oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Recenzje są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno co do wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego, z którą to oceną kandydat nie może polemizować. Powołane przez RDN w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego jest w tym zakresie jednoznaczne.Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego naruszenia przez komisję habilitacyjną art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych Sąd pierwszej instancji wskazał, że z tej regulacji wynika jedynie możliwość przeprowadzenia z kandydatem rozmowy o jego osiągnięciach i planach naukowych. Rozmowa ta nie jest obowiązkiem komisji habilitacyjnej a jedynie uprawnieniem, z którego komisja może skorzystać. Sąd pierwszej instancji podzielił także stanowisko RDN, że dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów.Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy w sposób dostateczny ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, wyjaśniając przy tym przesłanki, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:1. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz 1 § 1, art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 17 ustawy o stopniach naukowych, poprzez brak rozważenia i odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, poprzez pominięcie zarzutów dotyczących naruszenia art. 16 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 17 ustawy o stopniach naukowych, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ z przepisów tych wynika, że wymóg znacznego wkładu w rozwój określonej dziedziny naukowej odnosić trzeba jedynie do rozprawy habilitacyjnej, a zatem brak takiego waloru w odniesieniu do pozostałych osiągnięć nie stanowi przesłanki uzasadniającej odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego, tymczasem w zaskarżonym wyroku WSA pominięcie tych argumentów doprowadziło do oddalenia skargi i utrzymania w mocy decyzji Rady Doskonałości Naukowej oraz poprzedzającej ją uchwały nr [...] RN [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., w których wymóg znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej odniesiono nie tylko do rozprawy habilitacyjnej, czym uzasadniono - wbrew treści wskazanych przepisów - odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego;2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz 1 § 1, art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. z art. 10 § 1 k.p.a., ani zasad wynikających z art. 7, art.77, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w postępowaniu habilitacyjnym nie mają zastosowanie przepisy gwarantujące prawo do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwość wypowiedzenia się co do całokształtu zebranego materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do zaakceptowania podjęcia uchwały w postępowaniu habilitacyjnym na podstawie wadliwych ustaleń recenzentów, ponadto brak ten doprowadził do braku możliwości uznania okoliczności faktycznych za udowodnione, na podstawie których wydawane były decyzje w obu instancjach;3. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 16 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 17 ustawy o stopniach naukowych; wskazane naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dorowadziło do oddalenia skargi, podczas gdy powinna ona zostać uwzględniona.Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesione zarzuty szerzej umotywowano.W odpowiedzi na wezwanie ze strony Sądu pierwszej instancji skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.W odpowiedzi na skargę kasacyjną RD wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w dyspozycji art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.),2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Co oczywiste, stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które regulacje zostały w jego ocenie naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa aby domyślać się jaka była rzeczywista intencja autora skargi kasacyjnej. Nie może również uzupełniać ani interpretować niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, względnie uzupełniać argumentacji zaprezentowanej przez autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony (jej pełnomocnika) i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych albo też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest bowiem wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki wpływ określone naruszenie miało na wynik sprawy. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie przez wnoszącego ten środek prawny, że sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Z kolei w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).Przytoczenie powyższych zapatrywań jest istotne z uwagi na to, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie spełniają w pełni wskazanych wyżej wymogów.Analizując zarzut ujęty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że w świetle art. 174 P.p.s.a. tworzenie niespójnego zestawienia (modułu) przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd meriti instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe. Pogląd taki był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. w tej materii m.in. wyroki z dnia: 18 października 2011 r.; sygn. akt II FSK 797/10; z dnia 20 stycznia 2022 r.; sygn. akt III FSK 2147/21 oraz z dnia 14 lipca 2022 r.; sygn. akt III OSK 1434/21) i Sąd w składzie rozpoznającym wniesioną skargę kasacyjną w pełni ten pogląd aprobuje.Podobnie należy ocenić w warstwie formalnej zarzut opisany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.Pomimo ujawnionych wad konstrukcyjnych skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny jej nie odrzucił, gdyż uznał, że możliwa jest częściowa rekonstrukcja treści zarzutów kasacyjnych na podstawie ich korelacji z uzasadnieniem wniesionego środka odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianych zarzutów rozpatrywana łącznie z uzasadnieniem skargi kasacyjnej daje podstawę do stwierdzenia, że skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, upatrując wadliwość działania Sądu meriti w niewłaściwej ocenie materiału dowodowego. Skarżący kasacyjnie zwrócił nadto uwagę, że w postępowaniu habilitacyjnym nie miały zastosowania przepisy gwarantujące prawo do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwością wypowiedzenia się co do całokształtu zebranego materiału dowodowego. Skarżący kasacyjnie zaakcentował nadto brak rozważenia przez Sąd pierwszej instancji odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.Oceniając analizowane zarzuty w tym zakresie stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję i odniósł się do zastrzeżeń proceduralnych skarżącego. Wskazać należy, że Rada Doskonałości Naukowej uzasadniła przekonująco swoje stanowisko, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, zaś wydane rozstrzygnięcie zawierało niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a., z uwzględnieniem specyfiki postępowania habilitacyjnego.Należy zaznaczyć, co również zaakcentował Sąd pierwszej instancji, że postępowanie w przedmiocie nadania stopnia naukowego uregulowane w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki cechuje odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o stopniach naukowych w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta również z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. Powyższy, szczególny charakter postępowania, dotyczy również postępowania odwoławczego, które jest ograniczone do uzyskania recenzji, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych. Należy także podkreślić, że wnioski recenzji nie są wiążące dla organu w tym kontekście, że nawet pozytywne recenzje nie przesądzają z góry pozytywnego wyniku postępowania o nadanie stopnia naukowego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. może być z kolei stosowany w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego jedynie odpowiednio, co oznacza ograniczenie materiału dowodowego do środków dowodowych wymienionych w ustawie o stopniach naukowych, to jest w szczególności do sporządzonych w ramach postępowania recenzji (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2025 r.; sygn. akt III OSK 1744/22).Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez autora skargi kasacyjnej argumentacja jest w tym zakresie w istocie wyłącznie wyrazem polemiki z prawidłową argumentacją Sądu pierwszej instancji przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Brak przekonania skarżącego kasacyjnie o trafności rozstrzygnięcia sprawy nie oznacza, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji.Za nieskuteczny uznać należy także opisany w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego.Wyjaśnić w tym miejscu należy, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. W związku z tym sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, rozumienia naruszonego przepisu. Z kolei podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może bowiem opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktów. Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2025 r.; sygn. akt III OSK 5787/21).Podkreślenia wymaga, że w realiach niniejszej sprawy ustalenia stanu faktycznego nie zostały skutecznie zakwestionowane zarzutami skargi kasacyjnej.W warstwie opisowej zarzutu z punktu 3 petitum skargi kasacyjnej wskazano, że naruszenie prawa materialnego polega na błędnej wykładni art. 16 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 17 ustawy o stopniach naukowych. W ocenie autora skargi kasacyjnej wskazane naruszenia prawa materialnego miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziły do oddalenia skargi, podczas gdy powinna ona zostać uwzględniona.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak skonstruowany zarzut nie odpowiada wymogom przyjętym dla wskazanej formy naruszenia prawa materialnego. W związku zatem z nieskutecznością podniesionych zarzutów w oparciu o drugą podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje - jako niezakwestionowany punkt odniesienia - stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd pierwszej instancji. Należy w związku z tym odnotować, że filarem argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazującej na naruszenie prawa materialnego przez Sąd meriti jest zapatrywanie, że wszystkie dokonania habilitanta nie muszą posiadać waloru znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej, a zatem brak takiego waloru nie jest argumentem, ażeby odmówić nadania stopnia doktora habilitowanego. Wymóg znacznego wkładu w rozwój określonej dziedziny naukowej odnosić trzeba jedynie do osiągnięcia rozumianego w znaczeniu węższym, a zatem do tego, które odpowiada rozprawie habilitacyjnej. W zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie odniósł jednak wymóg znacznego wkładu w rozwój określonej dziedziny naukowej nie tylko do rozprawy habilitacyjnej, ale również i pozostałego dorobku.Takiej argumentacji skarżącego kasacyjnie nie sposób podzielić.Wymaga podkreślenia, - jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji – że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna (lub cykl publikacji) stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r.; sygn. akt I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2024 r.; sygn. akt III OSK 4762/21). Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się z kolei do oceny, czy w granicach zarzutów skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok odpowiada prawu, czy też podlega uchyleniu (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 listopada 2025 r.; sygn. akt III OSK 2540/22 oraz z dnia 8 stycznia 2026 r.; sygn. akt III OSK 11/23 ).W niniejszej sprawie kluczowe ustalenie związane jest z zaistnieniem poważnych wątpliwości co do spełnienia przesłanek nadania stopnia doktora habilitowanego już w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że Rada Naukowa Dyscypliny [...] [...] nie zarekomendowała nadania skarżącemu kasacyjnie stopnia doktora habilitowanego. Jak wynika z uzasadnienia uchwały Rady Naukowej Dyscypliny [...], przedstawiony w postępowaniu habilitacyjnym dorobek naukowy habilitanta, mimo pewnych zalet monografii, nie wnosi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny nauki prawa, a aktywność naukowa habilitanta nie może być uznana za istotną w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Także Rada Doskonałości Naukowej po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem recenzenta powołanego przez Radę utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny [...] [...].Należy odnotować, że Rada Doskonałości Naukowej, oceniając osiągnięcie naukowe – książkę pt. [...], wskazała, że książkę kandydata należy uznać za spełniającą pod względem metodologicznym i merytorycznym minimalne wymagania osiągnięcia naukowego, stanowiącego znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny naukowej [...] w zakresie [...] w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.Odnosząc się do osiągnięć naukowobadawczych RDN wskazała jednakże, że kandydat nie wykazał w swoim dorobku naukowym artykułów opublikowanych w czasopismach figurujących w bazie Journal Citation Reports (JCR) lub na liście European Reference Index for the Humanities (ERIH). Wskazano również na brak autorstwa lub współautorstwa monografii, publikacji naukowych w czasopismach międzynarodowych lub krajowych innych niż znajdujące się w bazie lub na liście. Podkreślono, że kandydat nie kierował międzynarodowymi lub krajowymi projektami badawczymi i nie brał udziału w takich projektach. Nie otrzymał międzynarodowych lub krajowych nagród za działalność odpowiednio naukową albo artystyczną. Nie wygłaszał referatów na międzynarodowych konferencjach naukowych. Na krajowych konferencjach tematycznych jego udział pozostawał zazwyczaj bierny. W świetle przepisów rozporządzenia w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego kandydat, w ocenie Rady Doskonałości Naukowej, nie dysponował podlegającym kwalifikacji - pozostałym po wyodrębnieniu osiągnięcia naukowego - dorobkiem naukowym. Pomijając samoistne części podręczników i twórcze prace zawodowe w postaci komentarzy do ustaw (choć niewątpliwie są to opracowania autorskie), mimo że niektóre powielają się w treści, to pozostały dorobek naukowy jest, zdaniem RDN, dalece niewystarczający. Kandydat pozostaje bez artykułu naukowego w punktowanym czasopiśmie naukowym, z trzema rozdziałami w monografiach pod redakcją, jednym wygłoszonym referacie na krajowej konferencji naukowej. Kandydat nie jawi się jako samodzielny organizator badań naukowych i redaktor (współredaktor) naukowy prac zbiorowych czy wydawnictw konferencyjnych. W jego dorobku naukowym nie znajdują się także formy wypowiedzi będące dialogiem między sądami a doktryną prawniczą. Choć jest praktykiem, to nie jest autorem glos do wyroków sądów i trybunałów. Brakuje również takich rodzajów wypowiedzi, jak artykuły recenzyjne czy noty bibliograficzne, będące wewnątrzśrodowiskową formą dyskusji. Od kandydata do stopnia doktora habilitowanego, który poświadcza posiadanie kwalifikacji do samodzielnej pracy naukowo-badawczej, należy oczekiwać również tego rodzaju dorobku. Spełnienie ustawowej przesłanki "znacznego wkładu autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej" powinno przekładać się na uzyskanie w środowisku autorytetu specjalisty w zakresie reprezentowanej dyscypliny naukowej oraz na rozpoznawalność, której głównym miernikiem są cytowania prac naukowych przez innych autorów. Uznane publikacje naukowe kandydata na dzień złożenia wniosku nie posiadały cytowań według bazy Google Scholar. Kandydat nie wykazuje się istotną aktywnością naukową w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. RDN podkreśliła, że wpływa to na negatywną ocenę całości, której nie mogą zmienić pewne osiągnięcia w zakresie dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej. Kandydat nie brał przy tym aktywnego udziału w krajowych konferencjach naukowych i nie zasiadał w komitetach organizacyjnych takich konferencji. Nie brał też udziału w konsorcjach oraz sieciach badawczych i nie kierował projektami realizowanymi we współpracy z naukowcami z innych ośrodków polskich i zagranicznych. Nie wchodził także w skład komitetów redakcyjnych i rad naukowych czasopism oraz nie był recenzentem wydawniczym. Nie prowadził wykładów uniwersyteckich, co dla adiunkta jest zawsze wyróżnieniem. Nie wypromował żadnego magistra. Nie uczestniczył w kształceniu kadr naukowych jako promotor pomocniczy. Nie otrzymał nadto nagród uczelnianych za działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną.W kontekście powyższego podkreślić należy, że organ drugiej instancji czytelnie wyjaśnił powody, dla których zdecydował o odmowie nadania stopnia naukowego skarżącemu. Stwierdzone mankamenty osiągnięcia naukowego i samego dorobku naukowego skarżącego były bowiem na tyle poważne, że mogły stanowić podstawę wydania rozstrzygnięcia odmownego. Jak słusznie skonstatował Sąd pierwszej instancji podjęta uchwała RDN jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść skarżącego, jak i przeciwko niemu, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję. Powtórzyć należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia lub tytułu naukowego oraz jej osiągnięć naukowych. Sąd nie jest też uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Należy zwrócić uwagę, jak zasadnie podniosła RDN, że skarżący kasacyjnie wszczynając postępowanie o nadanie tytułu naukowego poddał ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i powinien przyjąć taką jego ocenę, a nie inną. Naczelny Sąd Administracyjny zdaje sobie sprawę z tego, że negatywna ocena spełnienia przez skarżącego kasacyjnie przesłanek do uzyskania kolejnego stopnia naukowego może być przez niego przyjmowana jako niesprawiedliwa i niezasadna, ale jeśli uznać za prawidłową argumentację skarżącego kasacyjnie, to każdy kandydat, który sporządzi pracę habilitacyjną powinien uzyskać stopień naukowy doktora habilitowanego bez względu, na to jaki wkład wnosi jego praca rozwój danej dziedziny nauki, nawet wtedy gdy jego aktywność naukowa jest minimalna.Wymaga zaakcentowania, jak zauważono na tle stosowania nieobowiązującej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, że stopnie naukowe powinny być nadawane osobom posiadającym wymagane kwalifikacje. Z punktu widzenia regulacji zawartych w ustawie o stopniach i tytule i w prawie o szkolnictwie wyższym w interesie społecznym niewątpliwie leży to, aby w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego jednoznacznie rozstrzygnąć kwestię posiadania tych kwalifikacji, a tym samym pozytywnie lub negatywnie ocenić przydatność danej osoby do wykonywania zadań ważnych z punktu widzenia nauki i dydaktyki. Wszakże interes ten wymaga, aby podejmowanie badań ze środków publicznych czy kształcenie kadr na poziomie studiów wyższych (licencjackich, magisterskich, doktoranckich) było realizowane przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami (naukowymi, dydaktycznymi, a także moralno-etycznymi) i aby jednoznacznie były eliminowane osoby niespełniające wymaganych kryteriów. Prowadzenie zatem badań naukowych i kształcenie kadr na poziomie studiów wyższych przez osoby niespełniające owych kryteriów będzie się odbywać ze szkodą dla interesu społecznego, w znaczeniu interesu społeczności naukowej (akademickiej), ale także całego społeczeństwa (ogółu jednostek oraz innych podmiotów). Niewątpliwie za trafnością powyższej argumentacji przemawia regulacja zawarta w art. 29 ust. 2 ustawy wprowadzająca możliwość pozbawienia stopnia naukowego (zob. M. Sieniuć, Cofnięcie wniosku w sprawie nadania stopnia naukowego a klauzula interesu społecznego w świetle ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ZNSA 2014, nr 6, s. 77-78). Instytucje powołane do realizacji polityki państwa w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego powinny zatem dbać o jakość kadr naukowych - tak aby nie było wątpliwości co do ich kwalifikacji zawodowych lub moralnych. Stanowisko to jest wzmacnia nadto treść preambuły do obecnie obowiązującej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, gdzie wprost określono, że po pierwsze, obowiązkiem władzy publicznej jest tworzenie optymalnych warunków dla wolności badań naukowych i twórczości artystycznej, wolności nauczania oraz autonomii społeczności akademickiej, a po drugie, każdy uczony ponosi odpowiedzialność za jakość i rzetelność prowadzonych badań oraz za wychowanie młodego pokolenia. Oznacza to, że zadaniem instytucji powołanych do wykonywania polityki Państwa w obszarze nauki jest czuwanie na tym, aby kadry naukowe były jak najwyżej jakości i nie było wątpliwości co do ich kompetencji (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2025 r.; sygn. akt III OSK 2727/22). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przytoczony powyżej pogląd.Konkludując, skoro w toku postępowania habilitacyjnego wykazano, że skarżący kasacyjnie nie spełniał wymogu uzyskania osiągnięć naukowych stanowiących znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz nie wykazał się istotną aktywnością naukową, to tym samym za w pełni prawidłową uznać należy kontrolę zaskarżonej decyzji dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, który nie stwierdziwszy naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych zasadnie oddalił skargę.Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, o jej oddaleniu.O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego kasacyjnie na rzecz RDN orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a..