sygn. I OW 14/26 19 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - I OW 14/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026

Teza
Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej643 Spory o właściwość międz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy K. a Burmistrzem Miasta M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej643 Spory o właściwość międz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy K. a Burmistrzem Miasta M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono wniosek
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
wnioskodawca
Data orzeczenia 19 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Jerzy Siegień
Rozstrzygnięcie

Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy K. a Burmistrzem Miasta M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
PISMEM Z 15 STYCZNIA 2026 R. DYREKTOR MIEJSKO-GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W K., DZIAŁAJĄCY W IMIENIU BURMISTRZA MIASTA I GMINY K. (DALEJ: WNIOSKODAWCA), ZŁOŻYŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO WNIOSEK O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ Z BURMISTRZEM MIASTA M. W PRZEDMIOCIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU A. S. (DALEJ: WNIOSKODAWCA) O SKIEROWANIE DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na chwilę składania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej zainteresowany zamieszkiwał u swojego syna w M. Na terenie Gminy i Miasta K. przebywał w latach 2022-2023. Tym samym do rozpoznania sprawy właściwy jest Burmistrz Miasta M.W odpowiedzi na wniosek Ośrodek Pomocy Społecznej w M., działający w imieniu Burmistrza Miasta M., podniósł że wobec faktu, że zainteresowany naprzemiennie przebywa u córki i syna, nie da się ustalić jego miejsca zamieszkania lub pobytu. Ostatnim znanym miejscem zamieszkania zaineresowanego jest miejscowość K., gdzie koncentrował swoje interesy życiowe. Tym samym to Burmistrz Miasta i Gminy K. jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: "k.p.a."). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny.Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 1214, dalej: u.p.s.) reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponadto należy wskazać, że na podstawie z art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że zainteresowany przebywa naprzemiennie u córki w W. oraz u syna w M. – gdzie obie te miejscowości znajdują się w obszarze działania innych organów. W opisanej sytuacji należy uznać, że zainteresowany nie ma stałego miejsca zamieszkania w żadnej z powyższych miejscowości.Tym samym w realiach rozpoznawanej sprawy ustalenie właściwości miejscowej organu na podstawie art. 101 u.p.s. nie jest możliwe. Wobec braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie art. 101 u.p.s., należy odwołać się do zasad ogólnych, określonych w przepisach k.p.a., odwołanie do których znajduje się w art. 14 u.p.s. Stosownie zatem do art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się: według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron, jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu – według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Jeżeli natomiast nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca – do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie (§ 2).Jak wykazano powyżej, w realiach sprawy, gdzie zainteresowany naprzemiennie i czasowo zamieszkuje u dwójki swoich dzieci, w różnych gminach, nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej organu na podstawie miejsca zamieszkania, jak również ostatniego miejsca zamieszkania. Z tego samego powodu, z uwagi na częste zmiany miejsca pobytu zainteresowanego, odpada również możliwość ustalenia właściwości organu w ten sposób. Tym samym żaden z organów biorących udział w sporze nie jest organem właściwym w sprawie. Podnieść należy, że rozstrzygnięcie sporu o właściwość polega na wskazaniu, który z organów pozostających w sporze jest właściwy do rozpoznania sprawy. Jeżeli więc z wnioskiem występuje jeden z organów pozostających w sporze, a żaden z nich nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy, nie jest możliwe rozpoznanie sporu przez wskazanie jako właściwego innego organu, który nie uczestniczy w tym postępowaniu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2018 r., sygn. I OW 23/18).Uzasadnia to oddalenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a..