Wyrok - I SA/Gl 436/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Egzekucyjne postępowanie, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędziowie Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi E. K. (K.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 lutego 2025 r. nr 2401-IEE.7192.27.2025.2/AZ UNP: 2401-25-031074 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym poOddalono skargę. Egzekucyjne postępowanie, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędziowie Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi E. K. (K.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 lutego 2025 r. nr 2401-IEE.7192.27.2025.2/AZ UNP: 2401-25-031074 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym po
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna
kradzież / art. 278 § 1 k.k.
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Anna Rotter
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 17 lutego 2025 r., nr 2401-IEE.7192.27.2025.2/AZ UNP: 2401-25-031074 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ drugiej instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: k.p.a., oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: organ egzekucyjny, organ pierwszej instancji) z 7 stycznia 2025 r., nr [...], wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.Organ pierwszej instancji prowadził wobec E.K. (dalej: skarżący, strona skarżąca) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Prezydenta Miasta S. z 19 listopada 2024 r., nr BYTOM-TW1-2024-00013 oraz z 27 listopada 2024 r., nr BYTOM-TW1-2024-00022, obejmujących zaległości z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień.W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniami z 21 listopada 2024 r., nr [...] oraz z 29 listopada 2024 r., nr [...] zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. Zawiadomienie z 21 listopada 2024 r. zostało doręczone skarżącemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 19 listopada 2024 r., w dniu 26 listopada 2024 r., natomiast zawiadomienie z 29 listopada 2024 r. zostało doręczone skarżącemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 27 listopada 2024 r. w dniu 5 grudnia 2024 roku. W wyniku dokonania powyższych zajęć bank przekazał kwoty odpowiednio 473,42 zł i 462,42 zł, które w całości pokryły zobowiązania wynikające z ww. tytułów wykonawczych.Pismem z 27 listopada 2024 r. skarżący wniósł skargę oraz zarzuty na zawiadomienie o zajęciu z 21 listopada 2024 r. Podniósł, iż z jego konta bankowego skradziono kwotę w wysokości 473,42 zł i wniósł o zwrot powyższej kwoty. Następnie pismem z 6 grudnia 2024 r. wniósł skargę oraz zarzuty na zawiadomienie o zajęciu z 29 listopada 2024 r. Skarżący podniósł, iż z jego konta bankowego skradziono kwotę w wysokości 462,42 zł i wniósł o zwrot powyższej kwoty.Postanowieniem z 7 stycznia 2025 r. organ pierwszej instancji orzekł o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał, że czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Doręczył bowiem skutecznie zawiadomienia o zajęciu zarówno do banku, jak i skarżącemu. Powyższe zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego sporządził na obowiązującym wzorze. Zawierają one również elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Z treści ww. zawiadomień wynika, że prawidłowo wpisane zostały kwoty egzekwowanych należności pieniężnych, zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tytułach wykonawczych, do której to kwoty zostały doliczone – zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. – koszty egzekucyjne.W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest środkiem dopuszczonym do egzekucji administracyjnej na podstawie art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a., natomiast naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.Na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił kradzież kwot w wysokości 473,42 zł i 462,42 zł (łącznie 935,84 zł). Ponadto podniósł, iż Izba Wytrzeźwień nie wysłała do niego upomnienia. W związku z powyższym wniósł o zwrot należności.Organ odwoławczy postanowieniem z 17 lutego 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 7 stycznia 2025 r.DIAS wskazał, że postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, a tym samym zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarga na czynność egzekucyjną może zostać wniesiona wyłącznie wobec czynności podejmowanych w celu zastosowania bądź realizacji środka egzekucyjnego, o ile ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia. Skarga dotyczy zatem konkretnej czynności o charakterze wykonawczym i służy weryfikacji jej zgodności z prawem. Od 30 lipca 2020 r. podstawą skargi na czynność egzekucyjną jest również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego.Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że celem każdego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. Organ egzekucyjny obowiązany jest stosować środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku możliwych wybierać najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepisy statuuję dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. W sytuacji, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może równocześnie stosować wszystkie dostępne środki. Wybór środka egzekucyjnego należy do organu, jednak zobowiązany może wskazać inny środek, który jest równie skuteczny, a mniej dolegliwy.DIAS wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątkowego, z którego możliwe jest wyegzekwowanie należności, a który w ocenie skarżącego byłby mniej dolegliwy. Organ egzekucyjny spośród dostępnych środków wybrał ten, który najlepiej i najprościej realizuje zakładany cel, tj. egzekucję z rachunku bankowego.Organ odwoławczy nie dopatrzył się również wad w zaskarżonym postanowieniu. Postanowienie to zawiera bowiem wszystkie wymagane prawem elementy. Organ pierwszej instancji dokonał oceny czynności egzekucyjnej przez pryzmat podnoszonych w skardze zarzutów i obowiązujących przepisów prawa. Ponadto organ egzekucyjny odniósł się szczegółowo do podstaw prawnych i wynikających z nich uprawnień organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji do majątku skarżącego. Jego wyjaśnienia nie budzą zastrzeżeń.Ograniczając się zatem wyłącznie do zbadania zgodności z prawem dokonanej czynności egzekucyjnej, co było obowiązkiem organu egzekucyjnego, DIAS nie stwierdził uchybień, które powinny skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, w tym z przyczyn wskazanych przez skarżącego. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny polegający na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Wszystkie wymogi formalnoprawne określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostały przez organ egzekucyjny spełnione.Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostały dokonane prawidłowo. Organ egzekucyjny przy ich dokonywaniu nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo dokonał zajęcia w oparciu o wzór zawiadomienia stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 426). Druk zawiadomienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.Zajęcia zostały dokonane w zgodzie z zapisami art. 80 u.p.e.a. Ich doręczenie do A S.A. nastąpiło przy wykorzystaniu systemu OGNIVO 21 listopada 2024 r. i 29 listopada 2024 r., natomiast wydruki przedmiotowych zawiadomień doręczono skarżącemu 26 listopada 2024 r. oraz 5 grudnia 2024 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu spełniają wymogi określone dla tego rodzaju dokumentów, wskazane w przepisach art. 26e § 1-4 u.p.e.a.Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w złożonej skardze na czynność egzekucyjną skarżący nie kwestionował okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych.W skardze na postanowienie z 17 lutego 2025 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący powielił zarzuty podniesione w zażaleniu.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Stosowanie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.Kontroli Sądu, na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 p.p.s.a., podlegało postanowienie z 17 lutego 2025 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 7 stycznia 2025 r., wydane w przedmiocie w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.Przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdził, że nie istnieją podstawy do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (§ 2). Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (§ 3).Należy wyjaśnić, że skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, którego celem jest przymusowe ściągniecie wymaganej należności obciążającej zobowiązanego. Skarga służy kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie, w ramach skargi na czynności egzekucyjne, podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności.Tymczasem skarżący nie kwestionował tego rodzaju okoliczności, zaś podnoszony przez niego zarzut, tj. brak doręczenia upomnienia, pozostaje bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Sąd wskazuje, iż w celu skutecznego podniesienia zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia skarżący powinien złożyć zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast zakresem skargi mogła być objęta jedynie ta część postępowania egzekucyjnego, której dotyczy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, tj. podjęta przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna, która w przedmiotowej sprawie polegała na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Tego rodzaju środek egzekucyjny został przewidziany przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a.Sąd stwierdził, że czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, w świetle regulacji art. 80 u.p.e.a. i następnych, przeprowadzona została prawidłowo, w sposób zgodny z przepisami.W myśl art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Zgodnie z § 2 omawianego przepisu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze źródeł wskazanych w art. 80 § 2a. Stosownie do treści § 3 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej zgodnie z wyżej powołanymi regulacjami. Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny podjął czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz jednocześnie zawiadomił skarżącego o dokonaniu powyższych zajęć (stosowne zawiadomienia zostały skutecznie doręczone skarżącemu 26 listopada 2024 r. oraz 5 grudnia 2024 r.), czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 80 § 3 u.p.e.a. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny przedmiotowe zawiadomienia skierował również do banków, co nastąpiło przy wykorzystaniu systemu OGNIVO 21 listopada 2024 r. i 29 listopada 2024 r. Zachowane zostały wymogi określone w art. 26e u.p.e.a. Ponadto w sprawie nie doszło do wyegzekwowania kwot pochodzących ze świadczeń wymienionych w art. 80 § 2a u.p.e.a.Dalej należy zauważyć, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia w oparciu o wzór zawiadomienia stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 426). Druk zawiadomienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.Sąd podziela także stanowisko organów w kwestii uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, w myśl którego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Co istotne, skarżący nie wskazał innego środka egzekucyjnego, mniej uciążliwego, który jednocześnie umożliwiałby skuteczną egzekucję.Mając na uwadze powyższe analiza niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zostały naruszone. W świetle powyższego uznać więc należało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.Mając na uwadze powyższe, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.., oddalił skargę.