Wyrok - III OSK 1547/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Żołnierze zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1684/22 w sprawie ze skargi C.L. na decyzję Ministra Obrony NarodowejUchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Żołnierze zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1684/22 w sprawie ze skargi C.L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 marca 2023 r., II SA/Wa 1684/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C.L. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 11 lipca 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej, oddalił skargę.Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.Pismem z 18 września 2021 r. C.L. złożył do Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej (zwany dalej: Dowódca WOT, organ pierwszej instancji) wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, za okres 14 dni pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w terminie: 19-20 czerwca 2021 r., 24 czerwca 2021 r., 18 lipca 2021 r., 27 lipca 2021 r., 14-22 sierpnia 2021 r. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie o uzyskanym dochodzie w wysokości 346.756,54 zł za rok poprzedzający okres pełnienia rotacyjnie terytorialnej służby wojskowej.Decyzją nr [...] z 22 października 2021 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 119b ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r., poz. 372 ze zm., zwana dalej: ustawa o powszechnym obowiązku obrony) oraz § 3 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 2018 r. w sprawie ustalania i wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom pełniącym terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2018 r. poz. 642, zwana dalej: rozporządzeniem), orzekł: w pkt 1 - o przyznaniu wnioskodawcy świadczenia rekompensującego za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, w wysokości 2.803,89 zł za 7 dni, tj. za okres 16-22 sierpnia 2021 r.; w pkt 2 - o odmowie przyznania świadczenia rekompensującego za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej za 6 dni, tj. za okres 19-20 czerwca 2021 r., 18 lipca 2021 r., 27 lipca 2021 r., 14-15 sierpnia 2021 r.Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez skarżącego od powyższej decyzji, Minister Obrony Narodowej (zwany dalej: Minister, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) decyzją nr [...] z 25 marca 2022 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.Ponownie rozpoznając sprawę Dowódca WOT, decyzją z 13 maja 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. art. 119b ust. 1 u.p.o.o. oraz § 3 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, orzekł: w pkt 1 – o przyznaniu świadczenia rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, w wysokości 1.515,45 zł za 5 dni tj. za okres 16-20 sierpnia 2021 r.; w pkt 2 – o odmowie przyznania świadczenia rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej za 9 dni, tj. 19-20 czerwca 2021 r., 24 czerwca 2021 r., 18 lipca 2021 r., 27 lipca 2021 r., 14-15 sierpnia 2021 r., 21-22 sierpnia 2021 r.Przywołaną na wstępie decyzją nr [...] z 11 lipca 2022 r. organ drugiej instancji, działając m.in. na podstawie art. art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1, a także art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 819 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655 ze zm., zwana dalej: ustawa o obronie Ojczyzny), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy świadczenie pieniężne, rekompensujące utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, przysługuje za wszystkie dni pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w danym miesiącu. Wskazał, że celem instytucji świadczenia rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej jest zrekompensowanie żołnierzowi Obrony Terytorialnej szkody, którą poniósł w wyniku niemożności wykonywania tej działalności w czasie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Rekompensata pieniężna za niemożność wykonywania działalności gospodarczej jest jej koniecznym substytutem i powinna w miarę możliwości w pełnym stopniu wynagradzać żołnierzowi poniesioną stratę. Szkoda w skali dziennej została określona na kwotę 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu. Z tego względu ustawodawca przyjął, że pracownik (przedsiębiorca) wykonuje pracę (prowadzi działalność gospodarczą) średnio przez 21 dni w miesiącu kalendarzowym, co prowadzi do konstatacji, iż pozostałe dni w miesiącu są dniami wolnymi od pracy (wykonywania działalności gospodarczej). Skoro ustawodawca przyjął, że terytorialną służbę wojskową żołnierz Obrony Terytorialnej pełni rotacyjnie w jednostce wojskowej, w określonych przez dowódcę jednostki wojskowej dniach służby, co najmniej raz w miesiącu przez okres dwóch dni w czasie wolnym od pracy, to zasadnym jest przyjęcie, że żołnierz pełni terytorialną służbę wojskową przez dwa dni w miesiącu, które to dni są dniami wolnymi od pracy (wykonywania działalności gospodarczej).Minister podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości wyliczenia przedmiotowego świadczenia za miesiące czerwiec i lipiec 2021 r., zgodnie z którym świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz Obrony Terytorialnej otrzymał z tytułu pełnienia w danym miesiącu terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, wobec czego przedmiotowe świadczenie za ww. miesiące nie przysługuje, z uwagi na fakt, iż otrzymane uposażenie w tych miesiącach przekroczyło kwotę świadczenia rekompensującego. Natomiast za miesiąc sierpień 2021 r. organ uwzględnił poniższe wyliczenie: 1) 5 dni (16-20 sierpnia 2021 r.) x 644,22 zł (kwota dzienna świadczenia rekompensującego) = 3 221,10 zł; 2) 3.221,10 zł – 1.705,65 zł (wysokość otrzymanego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem za gotowość bojową za miesiąc sierpień 2021 r.) = 1. 515,45 zł (wysokość świadczenia rekompensującego za miesiąc sierpień 2021 r.).Reasumując organ odwoławczy podzielił stanowisko Dowódcy WOT uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, w związku z czym orzekł o utrzymaniu jej w mocy.Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Przywołanym na wstępie wyrokiem z 29 marca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.W uzasadnieniu wyroku wskazano, że istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo wyliczono i wypłacono skarżącemu świadczenie pieniężne, rekompensujące utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej.Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie ustawodawca nie pozostawił wątpliwości, w jaki sposób należy liczyć przysługujące żołnierzom obrony terytorialnej wynagrodzenie, a sposób liczenia jest jasny i klarowny, zaś zastosowane stawki są limitowane. Ponadto świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz Obrony Terytorialnej otrzymał z tytułu pełnienia w danym miesiącu terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, wobec czego przedmiotowe świadczenie za miesiące wskazane w decyzji skarżącemu nie przysługuje, z uwagi na fakt, iż otrzymane uposażenie w tych miesiącach przekroczyło kwotę świadczenia rekompensującego. Prawidłowe są też kwotowe - matematyczne wyliczenia, zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd stwierdził, że przyjęcie sposobu myślenia skarżącego prowadziłoby do niedopuszczalnego skutku, że żołnierz obrony terytorialnej za 2 dni służby mógłby zarobić więcej, niż żołnierz zawodowy za cały miesiąc, co byłoby niedopuszczalnym uprzywilejowaniem jednej grupy żołnierzy (tzw. terytorialsów), kosztem żołnierzy zawodowych.Końcowo wskazano, że sąd administracyjny, zgodnie ze swą kognicją, zbadał zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem i uznał, że są one prawidłowe. Sąd administracyjny nie ma w zakresie swych uprawnień odpowiedzi na zadane w skardze pytania, należące do zakresu filozofii prawa, tzn. "po co ustawodawca wprowadził system rekompensat" oraz "co to jest czas wolny od pracy i dzień wolny od pracy i czemu ustawodawca się na niego powołuje". Tego rodzaju pytania należałoby zadać ustawodawcy, a nie sądowi, sprawującemu tylko funkcję kontrolną w zakresie ograniczonym do badania legalności (czyli zgodności z prawem stanowionym) zaskarżonych decyzji.Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skarżący zaskarżył go w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji, w której zaskarżona decyzja naruszała:1. art. 119b ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że na mocy tego przepisu świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie nie przysługuje żołnierzom OT za pełnienie służby w dniu wolnym od pracy, podczas gdy prawidłowa literalna wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do uznania, że świadczenie pieniężne nie przysługuje tylko wówczas, gdy służba ta była pełniona jednorazowo w dniu wolnym od pracy (służba trwała jeden dzień i wypadła w dzień wolny od pracy) a przysługuje wówczas, gdy służba ta była pełniona w dzień wolny od pracy i dzień niebędący dniem wolnym od pracy (np. dwudniowa służba w soboty i w niedziele jak w sprawie niniejszej);2. art. 119b ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie za pełnienie służby rotacyjnej 24 czerwca 2021 r., podczas gdy ten dzień (czwartek) nie jest dniem wolnym od pracy ani czasem wolnym od pracy;3. ewentualnie, art. 1 ust. 1 lit. a-m i ust. 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy (Dz.U. 1951 Nr 4 poz. 28 ze zm., dalej: "ustawa o dniach wolnych od pracy), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że sobota jest dniem wolnym od pracy i w konsekwencji uznaniem, że skarżący 19 czerwca 2021 r., 14 i 15 sierpnia 2021 r. oraz 21 i 22 sierpnia 2021 r. pełnił terytorialną służbę wojskową rotacyjnie jednorazowo w dniu wolnym od pracy, podczas gdy sobota nie jest dniem wolnym od pracy, stosownie do naruszonego przepisu, w którym enumeratywnie takie dni wyliczono, w związku z czym nie sposób uznać, że skarżący w ww. dniach pełnił służbę jednorazowo w dniu wolnym od pracy, bowiem pełnił on ją także w soboty, które dniami wolnymi od pracy nie są;4. ewentualnie, art. 119b ustawy o powszechnym obowiązku obrony, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że soboty są czasem wolnym od pracy, podczas gdy skarżący w wyraźnym pisemnym oświadczeniu wskazał, że dni za które wystąpił o przyznanie mu świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie (a więc soboty i niedziele) nie są dla niego czasem wolnym od pracy.Skarżący zarzucił także zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.:1. naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja naruszała art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez pominięcie, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, okoliczności wynikających ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, że dni za które wystąpił o przyznanie świadczenia rekompensującego nie są dla niego dniami wolnymi/ czasem wolnym od pracy, co skutkowało ustaleniem, że soboty i niedziele są dla skarżącego czasem wolnym od pracy/ dniami wolnymi od pracy i odmową przyznania świadczenia za pełen okres, podczas gdy organ - mając na uwadze oświadczenie skarżącego i brak dowodów świadczących odmiennie powinien był ustalić, że soboty nie są dla skarżącego czasem wolnym od pracy i przyznać mu świadczenie rekompensujące z uwzględnieniem tej okoliczności;2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku i zaniechanie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, wskutek czego nie jest jasnym co stanowiło podstawę do oddalenia skargi i które ze wskazanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego dni zostały uznane za dni wolne od pracy, a które za czas wolny od pracy i czy doszło do tego wskutek naruszenia przepisów prawa materialnego w prawidłowym stanie faktycznym czy też oceny błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, a także braku wskazania jaka jest wykładania użytego w art. 119b ustawy o powszechnym obowiązku obrony pojęcia "służby pełnionej jednorazowo w czasie lub w dniu wolnym od pracy.Mając na uwadze zarzuty z pkt I skargi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi poprzez przyznanie skarżącemu świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej za 19-20 czerwca 2021 r. (2 dni), 24 czerwca 2021 r. oraz za okres 14 — 22 sierpnia 2021 r. (9 dni), tj. w kwocie 5182 zł i 44 gr.W stosunku do zarzutów z pkt II skargi, na podstawie art. 185 p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.Skarżący wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Są nimi naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach, co oznacza konieczność rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż dopiero wówczas, gdy przesądzone zostaną prawidłowość procedowania oraz ustaleń faktycznych, na podstawie których doszło do oceny legalności zaskarżonego aktu, można przejść do oceny trafności zarzutów materialnoprawnych.Podstawa naruszenia przepisów procesowych jest zasadna, gdyż zaskarżony wyrok z powodu braków prawidłowego uzasadnienia uchyla się spod kontroli instancyjnej.Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 2021 r., II GSK 1417/18).Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3831/18).Przez stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Ta część uzasadnienia nie powinna łączyć się z oceną zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami powinna być dokonana w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawa oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Do ustawowych wymogów uzasadnienia wyroku należy także przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze. Przy czym ten wymóg nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, lecz oznacza konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia.Uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., II GSK 2304/13; T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz, wydanie VI, WKP 2016). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem. Winno stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 21 lutego 2014 r., I OSK 2324/12). Uzasadnienie wyroku stanowi zatem odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu. Wyjaśnienie w sposób jasny i wyczerpujący podstawy prawnej rozstrzygnięcia służy również umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości, dowodząc, że sąd rozpatrzył daną sprawę z należytą starannością, po przeanalizowaniu wszystkich istotnych kwestii, konfrontując zarzuty zamieszczone w skardze z ustaleniami i stanowiskiem organu oraz z materiałem dowodowym sprawy. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku, z powołaniem się na konkretne przepisy prawa i dokonanie ich analizy.Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego i realizuje istotne, przypisane mu funkcje. Z jednej strony ma ono charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego i jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej. Strona, chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu, musi mieć możliwość dokładnego poznania argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r., I FSK 1291/10). Z drugiej strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej.Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji powinno określać wzorzec kontroli legalności przez wyznaczenie ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w sprawie.Motywy zaskarżonego w tej sprawie orzeczenia ograniczyły się do przedstawienia przebiegu postępowania administracyjnego, przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie i bardzo ogólnego i w istocie lakonicznego stanowiska Sądu, które nie nawiązuje do problemu zaistniałego w sprawie. Odniesienie się przez Sąd do zarzutów formułowanych przez skarżącego, rozbudowanych i konkretnych, dotyczących istoty sprawy, tak co do wykładni znajdujących w sprawie przepisów, jak i ich zastosowania, jest enigmatyczne i niczego nie wyjaśnia. Koncentruje się na problemach w sprawie niespornych. Sąd przytoczywszy szereg przepisów różnych aktów prawnych nie dokonuje ich interpretacji, co stanowiłoby ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego co do ich rozumienia przez organ. Zasadniczy zarzut skarżącego dotyczy wykładni przepisu art. 119b ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, a zwłaszcza zawartego w tym przepisie sformułowania "służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy". Skarżący przedstawia swoje rozumienie określenia "jednorazowo" i w odwołaniu do ustawy o dniach wolnych od pracy prezentuje pogląd, zgodnie z którym sobota nie jest dniem wolnym od pracy. Zgodnie z ww. ustawą dniami wolnymi od pracy są dni wymienione w ustawie i niedziele. Sąd w żadnym zakresie do problemu tego się nie odnosi. Tym samym nie wiadomo ostatecznie, które dni zostały uznane za dni wolne od pracy, które za czas wolny od pracy, dlaczego soboty, w których skarżący pełnił służbę, nie zostały uznane za te dni, za które należy się skarżącemu rekompensata. Nie wyjaśnił również Sąd, czy prawidłowe było pominiecie służby skarżącego odbytej 24 czerwca 2021 r. w sytuacji gdy nie był to dzień wolny od pracy ani czas wolny od pracy.Brak stanowiska Sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie oznacza, że Sąd sprawy kompleksowo nie rozpoznał. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rozważania Sądu nie pozwalają na poznanie motywów, z odniesieniem stanu faktycznego sprawy do znajdujących w niej zastosowanie przepisów, pozwalających na ocenę zasadności oddalenia skargi. Tym samym Sąd nie wyjaśnił w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadnym.Stwierdzone naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest tego rodzaju, że ma ono istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie jest możliwe dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.W związku naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i wskazanymi brakami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jako przedwczesne Naczelny Sąd Administracyjny uznał odnoszenie się do zarzutu naruszenia przepisów wskazanych w pozostałych zarzutach skargi kasacyjnej. Ich ewentualna ocena będzie dopiero możliwa po przedstawieniu kompletnego stanowiska przez Sąd pierwszej instancji, co powinno nastąpić po ponownym rozpoznaniu sprawy.Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a..