Postanowienie - II OZ 253/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 561/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 29 listopada 2024 r. nr KG-CU-VIII-RII.4224.91.2024 w przedmiocie zobOddalono zażalenie. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 561/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 29 listopada 2024 r. nr KG-CU-VIII-RII.4224.91.2024 w przedmiocie zob
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jacek Chlebny
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 12 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 561/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z 29 listopada 2024 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, iż wykonanie decyzji może spowodować skutki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Argumenty odnoszące się do biedy w [...] bądź generalnego niezadowolenia społeczeństwa z panujących warunków nie są same w sobie argumentem, że skarżącemu grozi wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do naruszenia życia prywatnego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kwestia znalezienia polskiej partnerki została przywołana hasłowo, bez wskazania jakichkolwiek dalszych informacji i nie jest dla Sądu wiarygodna.Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można uznać, że zarzuty podniesione wobec zaskarżonej decyzji mogą stanowić skuteczne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd nie bada bowiem trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest niedopuszczalne. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o słuszności zarzutów skargi, powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana jej legalność przez sąd administracyjny.Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 302 ust. 4a ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy istniał ważny interes cudzoziemca. Skarżący wskazał, że związał się obywatelka polską i planuje ślub. Zdaniem cudzoziemca brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istnieje bowiem zagrożenie, że władze kraju pochodzenia uznają skarżącego za szpiega działającego na rzecz obcych krajów. W wyniku tego może być torturowany lub pozbawiony wolności. Istotnym trudnym do odwrócenia skutkiem jest rozłąka z najbliższą osobą jaką niewątpliwie jest narzeczona. Do zażalenia cudzoziemiec dołączył zdjęcia z narzeczoną.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.2. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przyznanie przez sąd ochrony tymczasowej jest uzależnione od stwierdzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może spowodować skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w tym przepisie okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o istnieniu tych niebezpieczeństw. Stawiane twierdzenia należy uzasadnić stosownymi okolicznościami. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno ono wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.3. W rozpoznawanej sprawie skarżący niebezpieczeństwo wyrządzenia zaskarżoną decyzją znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków upatruje m.in. w tym, że poprzez wykonanie decyzji o zobowiązaniu go do wyjazdu z Polski naruszone zostanie jego prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego.Podkreślić należy, że z art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.; dalej: EKPCz) wynika, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Artykuł 8 EKPCz nie daje absolutnej ochrony. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że prawo do poszanowania życia rodzinnego może podlegać ograniczeniom. Z art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wynika, że decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego. Ustawodawca polski dopuścił zatem możliwość ingerencji w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w sytuacji, gdy sprzeciwiają się temu względy obronności i bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. W rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie ma okoliczność, że skarżący nie jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na terytorium Polski przebywa jedynie jego narzeczona. Pozostawanie w nieformalnym związku nie uzasadnia udzielenia cudzoziemcowi ochrony tymczasowej.4. Powołanie się przez skarżącego w treści zażalenia na ryzyko bezprawnego zatrzymania go przez organy ścigania w kraju nie zostało poparte żadnymi możliwymi do obiektywnego zweryfikowania faktami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala to uznać, że przywołane przez skarżącego następstwa wykonania zaskarżonej decyzji mają charakter spekulatywny. W tym miejscu należy podkreślić, że podstawą wstrzymania wykonania decyzji mogą być jedynie te okoliczności, które mają charakter realny, a więc ich wystąpienie w wyniku wykonania decyzji nie jest oparte jedynie na subiektywnym przeświadczeniu strony odnośnie do przebiegu określonych zdarzeń. Podkreślić również należy, że cudzoziemiec został pouczony przez organ o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, jednakże nie wyraził woli złożenia takiego wniosku.5. Podzielić należy pogląd Sądu pierwszej instancji, że nie można uznać, iż zarzuty podniesione wobec zaskarżonej decyzji mogą stanowić skuteczne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia sąd nie bada bowiem trafności zarzutów odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. W świetle powyższego kwestia niezastosowania art. 302 ust. 4a ustawy o cudzoziemcach nie miała znaczenia dla możliwości udzielenia cudzoziemcowi ochrony tymczasowej.6. Reasumując, skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność udzielenia mu ochrony tymczasowej.7. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.., orzeczono jak w sentencji.