Postanowienie - II OZ 283/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2466/24 o odrzuceniu skargi K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 888/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2466/24 o odrzuceniu skargi K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 888/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jacek Chlebny
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 grudnia 2025 r., VII SA/Wa 2466/24, odrzucił skargę K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie została opłacona.Zażalenie wnieśli K.P. i R.P. Podnieśli, że zastosowanie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 934 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) narusza prawo do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazali też, że Sąd powinien ponownie rozpoznać ich wnioski o przyznanie prawa pomocy, uwzględniając "skalę toczących się przeciwko nam postępowań (około 380 spraw)". Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie skargi do merytorycznego rozpoznania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:1. Zażalenie wniesione przez R.P. podlega odrzuceniu z uwagi na to, że nie pochodzi od strony postępowania. Zażalenie, zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), może wnieść strona. W rozpoznawanej sprawie stronami są jedynie skarżąca (K.P.) oraz organ.Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji.2. Zażalenie K.P. nie jest zasadne.Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika zatem, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi).W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że skarżąca nie uiściła należnego wpisu od skargi. Skarżąca miała możliwość zakwestionowania obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i jego wysokości, z której to skorzystała, wnosząc zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 października 2025 r. II OZ 1131/25 oddalił to zażalenie, uznając, że wpis od skargi jest należny, a jego wysokość została prawidłowo ustalona. Kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy również została prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r., VII SPP/Wa 686/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca została bezskutecznie wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi.W tym stanie rzeczy, wobec nieopłacenia skargi, podlegała ona odrzuceniu, stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.Zaznaczyć należy, że obowiązek spełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, w tym nałożeniu na strony obowiązku dokonywania określonych czynności w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach.Nie ma również znaczenia dla oceny legalności odrzucenia skargi okoliczność, że skarżąca jest inicjatorką wielu postępowań, które zobowiązują do ponoszenia wielu wpisów sądowych na łączną kwotę przewyższającą jej zdolności finansowe. W rozpoznawanej sprawie ocenie podlega wyłącznie prawidłowość odrzucenia skargi z uwagi na jej nieopłacenie pomimo wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd nie ma podstawy prawnej, żeby w sprawie z jednej skargi oceniać zdolności finansowe skarżącej przy uwzględnieniu innych postępowań toczących się z jej inicjatywy. Podkreślić też trzeba, że postępowanie sądowoadministracyjne jest bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości. Inicjując takie postępowanie strona skarżąca powinna liczyć się z koniecznością uiszczenia opłat sądowych.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.