Wyrok - III SA/Kr 1563/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 20 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Paszporty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie WSA Marta Kisielowska ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18 września 2025 r. znak sprawy WO-III.626.263.2025 w przedmiocie odmowy wydania paszportu skargę oddala. UZASADNIENIE Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 18 września 2025 r. znak sprawy: WO-III.626.2Oddalono skargę. Paszporty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie WSA Marta Kisielowska ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18 września 2025 r. znak sprawy WO-III.626.263.2025 w przedmiocie odmowy wydania paszportu skargę oddala. UZASADNIENIE Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 18 września 2025 r. znak sprawy: WO-III.626.2
Data orzeczenia
20 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Bogusław Wolas
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 18 września 2025 r. znak sprawy: WO-III.626.263.2025 na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1063 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego – A. Ś. z 30 czerwca 2025 r. o wydanie paszportu odmówił wydania paszportu A. Ś. (Ś.), s. R., ur. 28 września 1960 r. w B.Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.W dniu 30 czerwca 2025 r. skarżący wystąpił do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o wydanie paszportu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Prokuratura Okręgowa w Krakowie postanowieniem z 10 lutego 2009 r. sygn. akt [...] zastosowała wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu. Zgodnie z posiadaną przez tutejszy Urząd dokumentacją, Prokuratura przekazała przedmiotowy środek zapobiegawczy do dyspozycji Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział VI Karny do sprawy o sygn. akt [...] wraz z aktem oskarżenia.Ponadto Sąd Okręgowy w Krakowie VI Wydział Karny postanowieniem z 13 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...] zastosował w stosunku do skarżącego środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zakazem wydania paszportu, z uwagi na prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie w sprawie karnej.W związku z powyższym Wojewoda Małopolski wszczął postępowanie w przedmiocie odmowy wydania paszportu skarżącemu przesyłając 7 lipca 2025 r. stosowne zawiadomienie na adres do korespondencji, który został wskazany przez skarżącego we wniosku o wydanie paszportu. Korespondencję tą należy uznać za prawidłowo doręczoną, albowiem 11 lipca 2025 r. odbiór przesyłki potwierdziła M. P. (według adnotacji poczty dorosły domownik). W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.Jednocześnie organ paszportowy podjął działania zmierzające do ustalenia aktualności opisanych wyżej środków zapobiegawczych. W tym celu 7 lipca 2025 r. skierowano stosowne zapytania do Sądu Okręgowego w Krakowie VI Wydział Karny do postępowań toczących się pod sygn. akt [...] oraz [...]. Ponadto w związku z faktem, iż zakaz opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu aktualnie nie blokuje możliwości zrealizowania nowego dokumentu paszportowego, jak również wydania go obywatelowi, w piśmie do Sądu dotyczącym sprawy o sygn. akt [...] zwrócono się o informację, czy obecnie zachodzą przesłanki do odmowy wydania paszportu A. Ś.Sąd Okręgowy w Krakowie pismem z 15 lipca 2025 r. sygn. akt [...] potwierdził aktualność środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu oraz jednocześnie wystąpił w oparciu o art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych z wnioskiem o odmowę wydania paszportu wymienionej osobie.Ponadto pismem z 8 sierpnia 2025 r. Sąd poinformował, że w związku z prowadzoną sprawą karną pod sygn. akt [...] nadal stosowany jest środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zakazem wydania paszportu skarżącemu.Z uwagi na powyższe 19 sierpnia 2025 r. w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. skierowano do strony postępowania pismo informujące o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożenia wyjaśnień przed rozstrzygnięciem sprawy o wydanie paszportu.W dniu 11 września 2025 r. do tutejszego Urzędu zgłosił się skarżący, zapoznał się z aktami sprawy i wykonał ich fotokopię. Jednocześnie złożył do protokołu wniosek o "wyrobienie" nowego paszportu i przesłanie tego dokumentu do Sądu celem zdeponowania.Z akt niniejszego postępowania wynika, iż Sąd pismem z 11 lipca 2025 r. sygn. akt [...] poinformował o aktualności środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu i zwrócił się do tutejszego Urzędu o przesłanie wydanego skarżącemu nowego paszportu. Jednakże w toku dalszej korespondencji, organ ten pismem z 8 sierpnia 2025 r. powiadomił o zaistniałej pomyłce dotyczącej rodzaju obowiązującego środka zapobiegawczego, gdyż w sprawie karnej o sygn. akt [...] faktycznie stosowany jest zakaz opuszczania kraju połączony z zakazem wydania paszportu, a nie jak wskazano wcześniej z zatrzymaniem paszportu.Ponadto zgodnie z definicją zawartą w treści art. 2 pkt 13 obowiązującej ustawy o dokumentach paszportowych "wydanie dokumentu paszportowego" to ogół czynności materialno-technicznych mających na celu sporządzenie dokumentu paszportowego dla osoby uprawnionej do jego posiadania, od przyjęcia wniosku o wydanie dokumentu paszportowego do personalizacji dokumentu paszportowego. Należy jednak zwrócić uwagę, że organ paszportowy, do którego uprawniony wnioskodawca wystąpił o odmowę wydania paszportu, nie ma podstaw prawnych ani możliwości technicznych do wydania (wyrobienia) nowego dokumentu paszportowego obywatelowi. Zatem złożona do protokołu prośba skarżącego o wyrobienie paszportu i jego przekazanie do Sądu, nie może zostać uwzględniona.Organ paszportowy do którego wpłynął wniosek o wydanie dokumentu paszportowego w myśl art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych ma obowiązek odmówić wydania paszportu na wniosek sądu prowadzącego przeciwko osobie ubiegającej się o dokument paszportowy postępowanie w sprawie karnej lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego lub prowadzącego postępowanie cywilne. W niniejszej sprawie uprawniony organ tj. Sąd Okręgowy w Krakowie VI Wydział Karny skierował do Wojewody Małopolskiego dwa wnioski o odmowę wydania paszportu skarżącemu postanowienie z 13 lutego 2019 r. sygn. akt [...] o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zakazem wydania paszportu, które jest traktowane na równi z wnioskiem o odmowę wydania paszportu, a także wniosek z 15 lipca 2025 r. sygn. akt [...] o odmowę wydania dokumentu paszportowego w oparciu o art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych.Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego A. Ś. Zaskarżanej decyzji zarzucił on naruszenie prawa materialnego, tj. art. 54 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 13 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, poprzez błędną wykładnię pojęcia "wydanie dokumentu paszportowego" i zaliczenie do niego także czynności związanych z odnowieniem paszportu, którego termin ważności upłynął, w sytuacji, gdy z przepisu wynika jedynie, że dotyczy on czynności związanych z wydaniem nowego dokumentu paszportowego, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia w sprawie.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni decyzji o odnowieniu paszportu.Zdaniem skarżącego organ dokonał błędnej, rozszerzającej interpretacji zarówno ustawy o dokumentach paszportowych, jak i postanowienia sądu karnego. Skarżący nie ubiegał się o "nowy" paszport w znaczeniu prawnym, lecz o odnowienie dokumentu, którego ważność upłynęła, a odmowa jego wydania nie znajduje podstawy prawnej.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 18 września 2025 r. znak sprawy: WO-III.626.263.2025 o odmowie wydania paszportu skarżącemu.Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 196 ze zm.).Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja o odmowie wydania paszportu została pojęta na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych.Zgodnie z tym przepisem organ paszportowy, do którego wpłynął wniosek o wydanie dokumentu paszportowego, odmawia wydania dokumentu paszportowego na wniosek sądu prowadzącego przeciwko osobie ubiegającej się o dokument paszportowy postępowanie w sprawie karnej lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego lub prowadzącego postępowanie cywilne.Z przytoczonego przepisu wynika, że wydanie decyzji o odmowie wydania paszportu na podstawie ww. przepisu uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek tj. wniosku sądu oraz prowadzenia postępowania w sprawie karnej lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowania w sprawie nieletniego lub prowadzenia postępowania cywilnego.Tryb ten nie pozostawia zatem organowi możliwości merytorycznej kontroli zasadności wniosku, jak i możliwości stwierdzenia czy odmowa nie będzie stanowiła dla obywatela ubiegającego się o paszport - nadmiernej dolegliwości. Organ paszportowy bada jedynie istnienie przesłanek formalnych w postaci istnienia wniosku pochodzącego od sądu i prowadzenie ww. postępowań przeciwko osobie ubiegającej się o paszport. Ponadto, co też warto podkreślić, w sytuacji obligatoryjnej odmowy wydania paszportu nie ma miejsce na jakiekolwiek uznanie organu administracji w zakresie merytorycznej treści decyzji. Spełnienie przesłanek formalnych niejako automatycznie powoduje wydanie decyzji o określonej w ustawie – treści. Organ nie może zatem badać zasadności wystąpienia z wnioskiem o odmowę wydania paszportu, albowiem skutkować to mogłoby weryfikacją przez organ administracji wyników prowadzonego postępowania karnego, a taka konstrukcja już z samego założenia jest niedopuszczalna.Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Sąd Okręgowy w Krakowie pismem z 15 lipca 2025 r. sygn. akt [...] potwierdził aktualność środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu oraz jednocześnie wystąpił w oparciu o art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych z wnioskiem o odmowę wydania paszportu wymienionej osobie. W sprawie nie ulega również wątpliwości, że w związku z prowadzoną sprawą karną pod sygn. akt [...] nadal stosowany jest środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zakazem wydania paszportu skarżącemu.Powyższe okoliczności przesądzają, że w sprawie spełnione zostały obligatoryjne wymogi wydania decyzji o odmowie wydania paszportu. Obligatoryjny charakter podstawy prawnej wydania decyzji, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "odmawia wydania dokumentu paszportowego", nie pozwalał zaś, jak to już wyżej zaakcentowano, na jakąkolwiek uznaniowość i obligował Wojewodę Małopolskiego do odmowy wydania skarżącemu dokumentu paszportowego.Zatem, wbrew przekonaniu skarżącego, Wojewoda nie miał zatem żadnych prawnych środków pozwalających na uwzględnienie wniosku skarżącego i odnowienie mu paszportu. Podkreślić także należy, ze wobec skarżącego stosowany jest środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju.Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2026 r. sygn. akt II OSK 67/25 prawo do paszportu nie jest prawem abstrakcyjnym, które przynależne jest każdemu człowiekowi i wynikającym z jego przyrodzonej godności, lecz prawem do dokumentu, w którym państwo poświadcza tożsamość, i za którym idzie deklaracja państwa dotycząca ochrony osoby paszport posiadającej. W związku z faktem posiadania paszportu określonego kraju, jego posiadacz ma prawo domagać się w czasie pobytu poza granicami, pomocy i opieki ze strony organów państwa paszport wystawiającego. Od rodzaju paszportu zależy też w dużej mierze zakres praw i obowiązków związanych z przekraczaniem granic.W związku z tym państwo ma prawo i obowiązek oceniać i miarkować czy posiadanie paszportu nie będzie wykorzystywane ze szkodą dla jego autorytetu np. dla ucieczki przed wymiarem sprawiedliwości. Prawo to wynika z samej istoty suwerenności państwa paszport wydającego, a jego realizacji służy między innymi możność odmowy wydania paszportu w sytuacjach ustawowo określonych.W tym miejscu należy podkreślić, że mamy do czynienia ze skarżącym, który jest podejrzany m. in. o czyn z art. 258 § 3 k.k. tj. o przestępstwo zagrożone karą do 15 lat pozbawienia wolności.W tej sytuacji, wobec zaistnienia w okolicznościach przedmiotowej sprawy przesłanek do wydania decyzji o odmowie wydania dokumentu paszportowego, Sąd uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową. Nie stwierdzono przy tym istotnych uchybień przepisom postępowania, a przy tym spełniony został wymóg określony w art. 7 i 77 k.p.a. nakładający na organ administracji obowiązek uwzględnienia w sprawie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.W tych okolicznościach Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a..