Wyrok - III FSK 712/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Odpady, Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 606/24 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2024 r., nr SKO-4105.511.2023Oddalono skargę kasacyjną. Odpady, Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 606/24 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2024 r., nr SKO-4105.511.2023
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
nieustalone
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dominik Gajewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.Wyrokiem z 16 stycznia 2025 r., I SA/Gl 606/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. K. (dalej: "Skarżący"), na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 11 kwietnia 2024 r., nr SKO.4105.511.2023, w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w Częstochowie z 14 czerwca 2023 r., w sprawie określenia Skarżącemu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za dwie osoby zamieszkujące na nieruchomości. Organy uznały, że Skarżącemu nie przysługuje zwolnienie z opłaty przysługujące rodzinie wielodzietnej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaakceptował stanowisko organów. Sąd stwierdził, że w świetle § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r., warunkiem skorzystania przez Skarżącego i jego córkę z 50 % ulgi w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną, a nie posiadanie Karty Dużej Rodziny. Taką możliwość zwolnienia z części opłaty przewiduje art. 6k ust. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399, dalej: ,,u.c.p.g."), w którym ustawodawca określa warunek zwolnienia w postaci zamieszkiwania przez rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny. Skoro zatem nieruchomość nie była zamieszkiwana przez rodzinę wielodzietną, a jedynie przez jej 2 członków, to żadna z osób zamieszkujących na nieruchomości nie powinna korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 ww. uchwały.Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).2. Skarga kasacyjna.Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżącego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi postawione zostały zarzuty naruszenia:1) art. 6k ust. 4 u.c.p.g., poprzez przyjęcie, że na nieruchomości musi zamieszkiwać liczba osób odpowiadającej liczbie osób rodziny wielodzietnej;2) § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z dnia 16 grudnia 2021 r., poprzez przyjęcie, iż zwolnienie przysługuje rodzinom wielodzietnym, jeżeli liczba członków rodziny wielodzietnej w danej chwili odpowiada definicji rodziny wielodzietnej.W oparciu o te zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Jednocześnie zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.Na wstępie należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej nie są kwestionowane ustalenia stanu faktycznego, których dokonały organy administracyjne, a sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Wynika z nich, że na nieruchomości objętej obowiązkiem uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami zamieszkują dwie osoby legitymujące się Kartą Dużej Rodziny, tj. Skarżący i jego córka. W sprawie sporne stało się natomiast to, czy powyższe uzasadnia zastosowanie 50% ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którego to uprawnienia Skarżący dopatruje się w treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. oraz w § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z dnia 16 grudnia 2021 r. Stanowisko prezentowane przez Skarżącego jest jednak błędne.Trzeba zauważyć, że art. 6k ust. 4 u.c.p.g. zawiera normę kompetencyjną, dającą radzie gminy możliwość podjęcia uchwały o zwolnieniu w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 z późn zm.), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1512).Przywołana regulacja prawna stanowi podstawę do wydania aktu prawa miejscowego, regulującego wymienione wyżej kwestie na terenie danej gminy. Sama w sobie nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do ubiegania się o zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują rodzinny wielodzietne. Należy przy tym zauważyć, że użycie przez ustawodawcę w treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "może zwolnić" wskazuje, że kompetencje organu stanowiącego do wprowadzenia zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami w całości lub w części mają charakter fakultatywny. Tym samym rada gminy nie ma obowiązku podejmowania takiej uchwały, gdyż pozostaje to jedynie w zakresie jej uprawnień (zob. komentarz do art. 6 u.c.p.g. - M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, WKP 2021).Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 6k ust. 4 u.c.p.g. Rada Miasta Częstochowy podjęła uchwałę nr 735.LIII.2021 z dnia 16 grudnia 2021 r. W § 6 tej uchwały przyjęto, że wprowadza się zwolnienie w wysokości 50% z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny.Zarówno z art. 6k ust. 4 u.c.p.g., jak i § 6 cyt. uchwały wynika, że warunkiem zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest to, aby nieruchomość była zamieszkała przez rodzinę wielodzietną, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny. Użyty przez ustawodawcę i uchwałodawcę zwrot: "zamieszkała przez rodzinę wielodzietną", oznacza konieczność zamieszkania nieruchomości przez całą rodzinę wielodzietną w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, przez rodzinę wielodzietną należy rozumieć rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.W świetle przywołanych regulacji prawnych, organy administracyjne oraz sąd pierwszej instancji prawidłowo uznały, że skoro sporna nieruchomość nie była zamieszkiwana przez rodzinę wielodzietną, a jedynie przez jej 2 członków, to żadna z osób zamieszkujących na nieruchomości nie powinna korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 uchwały. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sam fakt, że Skarżący oraz jego córka, są członkami rodziny wielodzietnej i legitymują się Kartą Dużej Rodziny, nie uprawnia do zastosowania omawianego zwolnienia.Z tych względów niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 6k ust. 4 u.c.p.g. oraz § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski SNSA Paweł BorszowskiSNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski SNSA Paweł Borszowski