Postanowienie SN z 25 listopada 2015, sygn. II CZ 78/15
Data orzeczenia
25 listopada 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Henryk Pietrzkowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 25 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
SSN Maria Szulc
w sprawie z wniosku T. S. i P. S.
przy uczestnictwie H. B. i innych,
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 listopada 2015 r.,
zażalenia uczestniczki postępowania A. S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
z dnia 12 marca 2015 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje
sprawę Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego
rozpoznania.
2
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P., zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 marca 2015
r., odrzucił apelację wnioskodawcy J. S. jako złożoną po upływie terminu do jej
wniesienia. Sąd Okręgowy stwierdził, że postanowienie Sądu pierwszej instancji
przywracające termin do wniesienia apelacji było bezzasadne. W ocenie Sądu
Okręgowego nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu
ponieważ w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji J. S. korzystał z
pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz przebywał w szpitalu już po upływie
terminu do wniesienia apelacji. Zażalenie na to postanowienie wniosła następczyni
prawna zmarłego wnioskodawcy – A. S., wskazując, że udzielenie pełnomocnictwa
nie pozbawia możliwości osobistego działania i wniesienia apelacji oraz, że zły stan
zdrowia wnioskodawcy, wynikający z choroby nowotworowej, poprzedzał okres
pobytu w szpitalu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. przywrócenie terminu może nastąpić tylko
wtedy, gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy.
Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem
wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny
miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje
interesy. W niniejszej sprawie przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia
apelacji była - jak wskazano we wniosku o jego przywrócenie - choroba
wnioskodawcy, jego żony oraz odmowa sporządzenia apelacji przez pełnomocnika
J. S., na krótko przed upływem terminu do wniesienia apelacji.
Według dokonanych ustaleń dwutygodniowy termin do wniesienia apelacji
upłynął w dniu 1 września 2014 r., natomiast za przeszkodę uniemożliwiającą
podejmowanie czynności procesowych przez J. S. Sąd Okręgowy uznał jego pobyt
w szpitalu w okresie 20 - 30 października 2014 r. Pobyt w szpitalu po upływie
terminu do wniesienia apelacji nie mógł więc - jak stwierdził Sąd Okręgowy -
stanowić przeszkody w dokonaniu tej czynności, a zatem nie zostało wykazane, że
uchybienie terminowi było niezawinione.
3
W przypadku choroby J. S. oraz innych okoliczności wskazanych, jako
przyczyny uchybienia terminowi, taki sposób rozumowania nie zasługiwał na
akceptację.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że J. S. cierpiał na
zaawansowaną chorobę nowotworową płuc, na którą był leczony silnymi
lekarstwami w okresie przed pobytem w szpitalu, tj. przypadającym w terminie do
złożenia apelacji, a także w okresie po wyjściu ze szpitala. Była to choroba
śmiertelna, zakończona zgonem w dniu 25 grudnia 2014 r. Z materiału sprawy
wynika, że także żona J. S. zachorowała w tym okresie. Stan psychiczny
małżonków S. oraz pozostałej rodziny, spowodowany tymi długotrwałymi chorobami
- jak podkreślono we wniosku o przywrócenie terminu - uniemożliwił zajęcie się
sprawą sądową. I ta okoliczność oraz odmowa sporządzenia apelacji przez
pełnomocnika w istocie stanowiły przyczynę uchybienia terminowi do sporządzenia
i wniesienia apelacji.
Sąd Okręgowy w zakresie okoliczności wskazanych, jako przyczyny uchybienia
terminu, nie poczynił ustaleń, ograniczając się do wskazania tylko okresu pobytu J.
S. w szpitalu. Pominął natomiast powoływane we wniosku zdarzenia sprzed i po
pobycie w szpitalu. Utożsamienie przez Sąd Okręgowy niedającej się usunąć
przeszkody w zachowaniu terminu tylko z pobytem J. S. w szpitalu było zatem
nieusprawiedliwione, a kontrola zasadności rozstrzygnięcia, zawartego w
zaskarżonym postanowieniu, okazała się niemożliwa.
Z przytoczonych względów, nie przesądzając o zasadności wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, należało uchylić zaskarżone
postanowienie i przekazać sprawę w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego przez Sąd
Okręgowy do ponownego rozpoznania (art. 39815
zd.1 w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.).
eb