Postanowienie SN z 16 listopada 2015, sygn. II KO 65/14
Data orzeczenia
16 listopada 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Przemysław Kalinowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Dołhy
SSN Andrzej Stępka
w sprawie R. R.
skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii i in.
w przedmiocie rozważenia z urzędu podstaw do wznowienia postępowania w
sprawie Sądu Okręgowego w W. zakończonej wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r.
zmienionym wyrokiem Sądu Apleacyjnego z dnia 4 lipca 2013 r.
p o s t a n o w i ł:
stwierdzić brak podstawy wskazanej przez R. R. do wznowienia
postępowania z urzędu w sprawie Sądu Okręgowego w W.,
UZASADNIENIE
Skazany R. R., działając na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., wystąpił o
wznowienie z urzędu postępowania w sprawie Sądu Okręgowego zakończonej
wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r., zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia
4 lipca 2013 r.
Przyczyną podjęcia działania z urzędu w tej sprawie miało być – zdaniem
autora wystąpienia – wydanie orzeczenia Sądu I instancji z naruszeniem art. 17 § 1
pkt 7 k.p.k. W części motywacyjnej, wnioskodawca podniósł, że w wyniku wydania
przedmiotowego wyroku doszło do ponownego skazania go za ten sam czyn, za
który został już wcześniej skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 5
marca 2008 r., w sprawie II K …/07. Sytuacja tego rodzaju stanowi bezwzględną
przyczynę uchylenia wyroku wymienioną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. i jako taka –
2
powinna uzasadniać podjęcie z urzędu czynności zmierzających do zweryfikowania
zasygnalizowanego uchybienia oraz – w wypadku potwierdzenia takiej wady
orzeczenia – wznowienia postępowania w celu wyeliminowania rozstrzygnięcia
dotkniętego tak poważnym uchybieniem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa podjęta przez skazanego R. R. w trybie art. 9 § 2 k.p.k.,
zmierzająca do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie – nie
okazała się skuteczna. Procesową przeszkodę do podjęcia działań postulowanych
przez R. R., stanowiła dyspozycja przepisu art. 542 § 4 k.p.k. Wyłącza on
możliwość wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki wymienione
art. 439 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy zarzuty odwołujące się do tych samych
przewidzianych w tym przepisie bezwzględnych przyczyn uchylenia wyroku, były
już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Właśnie tego rodzaju układ
procesowy wystąpił w niniejszej sprawie. W kasacji wniesionej na korzyść
skazanego R. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., częściowo
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie
sygn. akt V K …/05, obrońca skazanego zarzucił m.in. obrazę „art. 439 § 1 pkt 8
k.p.k. poprzez wydanie orzeczenia w pkt IV wyroku, pomimo tego, że postępowanie
karne w zakresie zarzutu IV, a dotyczącego oskarżonego R. R. zostało
prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 marca 2008
r., sygn. akt II K …/07, a obejmującego ten sam czyn w tym samym czasie i
miejscu”. Przytoczenie tego zarzutu jednoznacznie obrazuje, że jego przedmiotem
było to samo zagadnienie tożsamości czynów przypisanych wyrokami Sądu
Rejonowego w W. z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II K …/07 i Sądu Okręgowego
w W. z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt V K …/05, które obecnie podniósł sam
skazany w swoim wystąpieniu o podjęcia działania z urzędu.
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. II KK 22/14, Sąd Najwyższy nie
uwzględnił tego zarzutu obrońcy skazanego (podobnie zresztą, jak i pozostałych
zarzutów i oddalił wniesioną kasację). W konsekwencji tego rozstrzygnięcia, na
podstawie art. 542 § 4 k.p.k., została wyłączona możliwość ponownego
powoływania się na tę samą okoliczność mającą uzasadniać wznowienie
postepowania z urzędu, która była już przedmiotem kontroli kasacyjnej.
3
Jedynie na marginesie można zauważyć, że niezależnie od przeszkód natury
procesowej, analiza okoliczności wskazanych we wniosku prowadzi do
przekonania, iż na gruncie przepisów o wznowieniu postępowania nie mogą one
stanowić podstawy do wzruszenia z urzędu przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu
Okręgowego w W. z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt V K …/05, częściowo
zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., jakie zapadły w
toku merytorycznego rozstrzygania niniejszej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że
czyn przypisany R. R. wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 marca 2008 r. w
sprawie II K …/07, który polegał na tym, że „w okresie pomiędzy 30 czerwca 1999
r., a 21 sierpnia 2000 r. w W., w krótkich odstępach czasu w podobny sposób, z
góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew
przepisom ustawy wprowadził do obrotu środki odurzające w znacznych ilościach,
poprzez siedmiokrotną sprzedaż heroiny R. K. i W. S. w ilościach po 100 g za
każdym razem, na łączną kwotę 38.500 zł”, wykazuje pewną zbieżność z jednym z
czynów przypisanych temu skazanemu wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia
7 lutego 2012 r. w sprawie sygn. akt V K …/05.
W tym ostatnim wyroku, w pkt IV uznano skazanego za winnego tego, że „w
okresie co najmniej od lipca 1999 r. do stycznia 2005 r., z przerwą w okresie od
dnia 21 sierpnia 2000 r. do dnia 15 marca 2002 r., kiedy był pozbawiony wolności,
na terenie W., w ramach zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze
zbrojnym, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami,
wbrew przepisom ustawy, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej brał udział w obrocie
znacznymi ilościami środków odurzających w postaci heroiny, amfetaminy,
marihuany i kokainy w ilościach nie mniejszych niż po 1 kg miesięcznie tych
środków łącznie”. Niesporne jest jednak również i to, że między czynami
przypisanymi obu w/w wyrokami zachodzą daleko idące oraz prawnie istotne
różnice, a działania opisane w wyroku Sądu Okręgowego w W. mają znacznie
szerszy zakres przedmiotowy i podmiotowy. Zasadnicze znaczenie ma zwłaszcza
ustalenie, że okres przestępnej działalności skazanego R. R., polegającej na
uczestniczeniu przez niego w obrocie środkami odurzającymi, określony w wyroku
tego ostatniego Sądu w sprawie V K …/05 („od lipca 1999 r. do stycznia 2005 r., z
4
przerwą w okresie od dnia 21 sierpnia 2000 r. do dnia 15 marca 2002 r.”), znacznie
wykracza poza ten okres działania, który ustalono w wyroku Sądu Rejonowego w
W. w sprawie II K ../07 („pomiędzy 30 czerwca 1999 r., a 21 sierpnia 2000 r.”).
W sytuacji, gdy okres działania przestępnego przypisany skazanemu później
wydanym wyrokiem jest tak zasadniczo dłuższy niż ustalony w wyroku
wcześniejszym, nawet pełna zbieżność pozostałych istotnych elementów czynu (co
zresztą w niniejszej sprawie nie miało miejsca) – nie determinuje wcale naruszenia
dyrektywy wynikającej z przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i nie przesądza o
wystąpieniu uchybienia o jakim mowa w przepisie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Także w
takim wypadku rzecz sprowadza się bowiem jedynie do kwestii niepoprawnego
określenia początku działania ustalonego w wyroku, który zapadł, jako późniejszy, a
nie do wystąpienia bezwzględnej przyczyny uchylenia wyroku uzasadniającej
wznowienie postępowania z urzędu.
Zatem, również powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że wbrew wywodom
skazanego, przy wydawaniu przedmiotowych rozstrzygnięć Sądu Okręgowego w
W. i Sądu Apelacyjnego nie doszło do wystąpienia okoliczności o jakiej mowa w art.
439 § 1 pkt 8 k.p.k.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
kc