Wyrok z 2 listopada 2015, sygn. X GC 190/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

  Dnia 2 listopada 2015 r.

  Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy

w składzie

0.0.i.Przewodniczący SSO Barbara Przybyła

Protokolant Andrzej Chodorowski

po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015r. w Gliwicach

na rozprawie

z powództwa: (...) Spółki jawnej K. D., J. K. w L.

przeciwko: K. B. (1)

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego K. B. (1) na rzecz powoda (...) Spółki jawnej K. D., J. K. w L. kwotę 100.000,00 zł (sto tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 20 października 2014r. do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.617,00 zł (osiem tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu.

SSO Barbara Przybyła

X Gc 190/15

UZASADNIENIE

Powód (...) spółka jawna K. D., J. K. w L. w pozwie wniesionym w dniu 13 kwietnia 2015r., przeciwko K. B. (2) dochodzili zapłaty kwoty 100 000zł z ustawowymi odsetkami od dnia 17 stycznia 2014r. W uzasadnieniu podali, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzonej od 2001r. powód pośredniczył w zakupie i dostawie miału węglowego do ciepłowni w D.. Przed wystawieniem pierwszej faktury okazał i dostarczył dokumenty rejestracyjne swojej firmy tj. decyzje o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej a także kserokopię zgłoszenia rejestracyjnego z dnia 13 października 1999r. , które okazało się fałszywe. W wyniku kontroli skarbowej okazało się, że pozwany nie był czynnym podatnikiem VAT i nie zgłosił, w okresie współpracy z powodem, deklaracji podatkowych (deklaracja VAT 7) w ustawowych terminach i nie odprowadził podatku od transakcji handlowych. W wyniku przeprowadzonych kontroli naczelnik III Urzędu Skarbowego w L. wydał dwie decyzje dotyczące powoda, w których określił zobowiązania podatkowe powoda od podatku od towarów i usług. Pierwszą decyzją z dnia 18 maja 2011r. za miesiące luty- sierpień, październik- grudzień 2001r. oraz styczeń – kwiecień , listopad i grudzień 2002r. określił zobowiązania podatkowe i dodatkowe zobowiązanie za te okresy na kwotę 1 151 784zł . Ostatecznie zaległość z tego tytułu ( po przeprowadzeniu postępowania odwoławczych) została określona decyzją z 22 maja 2007r. i na mocy decyzji z dnia 26 września 2013r. rozłożona na 7 rat, plus opłata prolongacyjna w kwocie 11 922zł. Drugą decyzją 31 stycznia 2007r. ostatecznie (po rozpoznaniu odwołań) zaległość pozwanego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2003r. do sierpnia 2013r. oraz styczeń i luty 2004r. została ustalona na kwotę 1 072 825zł . Decyzją z dnia 23 stycznia 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył zalęgłość na 13 rat i ustalił opłatę prolongacyjną na kwotę 28 934zł.

Do uiszczenia tych zobowiązań podatkowych powód był zobowiązany na skutek działań pozwanego, który będąc podatnikiem podatku od towarów i usług w okresie od 16 lutego 2001r. do 25 sierpnia 2005r. uchylał się od opodatkowania i nie składał deklaracji VAT przez co spowodował uszczuplenia podatku wielkiej wartości, za co został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku , z dnia 15 grudnia 2010r. , sygn. akt III Ks 29/10. O wyroku powód dowiedział się w trakcie toczącego się przeciwko wspólnikom powodowej spółki procesu karnego przed Sądem Rejonowym w Lublinie – Zachód pod sygnaturą III K 25/12, gdy na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. ujawniono treść wyroku przeciwko pozwanemu. Wspólnicy pozwanej spółki w tym procesie zostali uniewinnieni.

Ponadto powód podał, że w latach 2007- 2014r. na sutek toczonych przez niego postępowań sądowo- administracyjnych doprowadził do obniżenia wyliczonych początkowo wydanych decyzjach zobowiązań podatkowych. Do chwili obecnej powód dokonał zapłaty z tytułu zaległości podatkowych kwoty 1 569 781,65zł. Pozwany zaniechaniem złożenia deklaracji VAT -7 spowodował, że powód zmuszony był uregulować należności, co uzasadnia odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 415 k.c. Pozwem powód dochodzi części szkody w kwocie 100 000zł.

Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów procesu. Zarzucił, że żadna z transakcji dokonanych przez strony nie była transakcją nie dającą prawa do odliczenia podatku VAT. Ponadto wskazana przez powoda kwota wpłacona do Urzędu Skarbowego nie została przez powoda opisana i nie określono, z jakiego tytułu wpłaty nastąpiły. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia , które wynosi trzy lata i winno być liczone od daty doręczenia powodowi decyzji z dnia 18 grudnia 2006r. i 31 stycznia 2007r. , gdyż z treści tych decyzji wynika wysokość zobowiązań podatkowych jak i informacja o osobie obowiązanej do naprawienia szkody. Powód w momencie zakwestionowania mu prawa do odliczenia podatku naliczonego miał świadomość okoliczności związanych z osobą kontrahenta, którym dokonywał transakcji handlowych i co za tym idzie faktem niezarejestrowania pozwanego, jako podatnika podatku VAT oraz nieskładania przez pozwanego deklaracji VAT-7. Daty doręczenia decyzji odmawiających prawa do odliczenia podatku VAT były datą w której powód dowiedział się o szkodzie.

Sąd ustalił i zważył co następuje .

Roszenie w kwoce dochodzonej pozwem zasługuje na uwzględnienie.

Fakt wystawiana przez pozwanego faktur VAT w związku z zawartymi powodem umowami był bezsporny. Podobnie bezsporne było to , że pozwany prowadząc działalność gospodarczą pod firmą (...), w tym jako kontrahent powoda, nie był podmiotem zarejestrowanym w zakresie podatku VAT, oraz że nie rozliczył wskazanego w fakturach podatku VAT za okres od stycznia 2001r. do lipca 2005r. Za powyższe pozwany został skazany prawomocnym wyrokiem sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 15 grudnia 2010r. , sprawie sygnatura akt III Ks 29/10 , który stał się prawomocny z dniem 23 grudnia 2011r.

dowód: wyrok k. 147

Powoływany przez stronę pozwaną fakt, iż wniosek o rejestrację pozwanego, jako podatnika VAT zgłaszał jego ojciec i dlatego był on przekonany, że jest zarejestrowanym płatnikiem VAT, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Bez znaczenia bowiem, jest to z jakich przyczyn pełnomocnik pozwanego, który w jego imieniu miał dokonać rejestracji tego zaniechał w sytuacji gdy poza sporem jest to, że pozwany nie dokonał rozliczeń podatkowych. Z tych przyyn sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z ezanań świadka niezależnie od tego , że wniosek tan nie był zgłoszony w pozwie podobnie ja zarzuty w tym zakresie i z mocy art. 207§6 kpc był spóźniony.

Pozwany nie kwestionował faktu, iż zdarzeniem powodującym szkodę było wystawienie przez niego faktur VAT oraz nierozliczenie przez niego podatku VAT a nie Sm fakt braku rejestracji , co jednoznacznie wynika w z uzasadnienia wyroku WSA z dnia 28 października 2011r.. Zawierając umowy z powodem w latach 2001- 2005r. pozwany nie zgłosił deklaracji podatkowych i nie oprowadził podatku VAT od transakcji handlowych. W wyniku takiego zachowania pozwanego powód dokonał wadliwie rozliczenia podatku VAT.

Wydanie wyroku sprawie karnej nie ma jednak zasadniczego znaczenia w zakresie dotyczącym terminu początkowego terminu przedawnienia, choć ma wpływ na termin przedawnienia a to z uwagi na treść §2 art. 442 ¹ k.c., zgodnie z którym, jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Zgodnie z art. 442 ¹. § 1 roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Z przedstawionych dowodów wynika, że w chwili wydania decyzji z 18 grudnia 2006r. powód wiedział, że pozwany wystawiał faktury VAT jako podmiot niezarejestrowany, co jednoznacznie wynika z załączonego po pozwu wyroku WSA w Lublinie z 27 marca 2009r.

dowód: wyrok i jego uzasadnienie k. 23

Ustalenie osoby obowiązanej do naprawienia szkody nie wystarcza jednak dla ustalenia początku biegu przedawnienia roszczenia. Drugim elementem istotnym jest ustalenia terminu, od którego winien być liczony termin przedawnienia jest moment dowiedzenia się o szkodzie. W tym zakresie dopiero zakończenie postępowań administracyjnych, w których powód kwestionował wysokość i zasadę naliczonych zobowiązań podatkowych, będących następstwem zaniechań pozwanego, pozwala na ustalenie momentu, w którym powód dowiedział się o szkodzie.

W wyniku zachowania pozwanego zostały w stosunku do powoda wydane dwie decyzje Urzędu Skarbowego, które następnie były przedmiotem odwołań do Dyrektora Izby Skarbowej w L. a następnie skargi kasacyjnej i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 maja 2007r. nr PP 2 – 447/7/07 zostały stwierdzone zaległości podatkowe powołane w decyzji z dnia 26 września 2013r. w której rozłożono zaległości podatkowe .

dowód : decyzja k. 74

Wyżej opisana decyzja był przedmiotem postępowań przed sądami administracyjnymi, gdzie pierwotnie wyrokiem z 27.03.2009r. uchylono decyzję a ostatecznie (po rozpoznaniu skargi kasacyjnej w dniu 18 maja 2011r.) wyrokiem z 28 października 2011r. WSA w Lublinie w sprawie I SA/ Lu 397/11 oddalono skargę powodów.

dowód : wyrok z uzasadnieniem k. 31.

Powód w dniu 6 października 2014r. złożył w Sądzie Rejonowym w Rybniku wniosek o wezwanie do próby ugodowej, obejmujący żądanie zapłaty kwoty 2 269 361 k.c. , z tytułu szkody, jaką poniósł, na skutek działań pozwanego i wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 grudnia 2006r. i 31 stycznia 2007r. To działanie powoda zgodnie z art. 113§1 pkt 1 k.c. przerwało bieg przedawnienia i od tej daty przedawnienie z mocy art. 124 biegnie na nowo.

Dopiero w chwili wydania wyroku z dnia 28 października 2011r. powód dowiedział się o szkodzie i jej wysokości.

Ostatecznie zaległości podatkowe za miesiące od lutego do sierpnia 2001r. , grudzień 2001r. oraz styczeń – kwiecień , listopad 2002r. w oparciu o opisaną wyżej decyzję ( po rozpoznaniu skarg) zostały ustalone na kwotę 1 163 706zł. (w tym opłata prolongacyjna).

Powód przedstawił także dowody wpłat dokonane na podstawie opisanej decyzji

dowód : dowody wpłat k. 93- 94.

Z na to, że powód dochodził jedynie części poniesionej szkody , która jest wyższa niż dochodzona pozwem nawet w zakresie wynikających z wyżej opisanej decyzji zbędnym jest ocena co odnośnie do szkody wynikającej z drugiej z wydanych decyzji. Wysokość szkody w kwocie dochodzonej pozwem wynika z przedstawionych dowodów z dokumentów stą zbędnym było przeprowadzenie dowodu z zeznań stron.

Zgodnie z art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Pozwany nie przedstawił dowodu doręczenia wezwania, stąd sąd jako termin spełnienia świadczenia przyjął dzień doręczenia wniosku o wezwanie do próby ugodowej tj. 20 października 2014r. i od tej daty naliczył odsetki ustawowe na podstawie art. 481 k.c. a w pozstałym zakresie co do roszczeń odsetkowych oddalił powództwo.

Odnośnie do żądania należności głównej znajduje ono uzasadnienie w treści art. 415 k.c.

Sąd po myśli art. 100 kpc w całości obciążył pozwanego kosztami procesu, na które złożyła się opłata od pozwu w kwocie 5000zł oraz koszty zastępstwa procesowego , w tym oplata od pełnomocnictwa w kwocie 3 617zł

SSO Barbara Przybyła