Wyrok z 23 października 2024, sygn. II AKa 78/24

Przewodniczący

Leszek Kulik (spr.)

Sędziowie

Jacek Dunikowski

Grzegorz Skrodzki

Protokolant

Agnieszka Wądołkowska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 78/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III K 71/22

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

Lp.

Zarzut

- art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia;

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W odniesieniu do apelacji obrońcy oskarżonego M. S. (1).

Apelacja obrońcy jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Przeprowadzona kontrola odwoławcza nie potwierdziła zasadności zarzutów stawianych w tym zakresie we wniesionym środku odwoławczym. Sąd Apelacyjny przychylił się tym samym do ustaleń i oceny prawnej poczynionych w zaskarżonym orzeczeniu.

Zarówno powołanie jak i odwołanie członka zarządu wywołuje skutek w chwili podjęcia odpowiedniej uchwały zgromadzenia wspólników albo z chwilą wskazaną w treści uchwały. Wpis zmian w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że jedynie potwierdza fakt powołania bądź odwołania członka zarządu, a powołany członek zarządu może pełnić swoje funkcje jeszcze przed wpisem zmian do KRS. Wpisy deklaratoryjne są to wszystkie wpisy, którym przepis nie nadał wyraźnie charakteru wpisu konstytutywnego.

Należy więc wyraźnie podkreślić, że wpis do KRS nie decyduje o tym, czy ktoś jest czy nie jest członkiem zarządu (wspólnikiem, członkiem rady nadzorczej), bowiem jego rolę i znaczenie należy oceniać przez pryzmat przepisów ustawy o KRS i skutków z tego wynikających. Status prawny członka zarządu spółki określają natomiast przepisy art. 201–211 k.s.h. i umowa spółki. Stanowisko to zostało już ugruntowane w judykaturze (tak również SN w wyrokach: z dnia 4 września 2012 r., I UK 137/12, LEX nr 1274954; z dnia 8 marca 2019 r., III CSK 96/17, LEX nr 2634104).

Członkiem zarządu jest więc ten, który został prawidłowo powołany do organu, natomiast członkostwo w organie wygasa w następstwie okoliczności skutkujących ustanie mandatu (między innymi upływ terminu, rezygnacja, odwołanie, wygaśnięcie mandatu z innych przyczyn).

W konsekwencji przyjąć należy, że objęcie przez oskarżonego M. S. (1) funkcji prezesa zarządu (...) nastąpiło z dniem jego powołania w dniu 26.11.2018 r. przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników (Akta Spółki (...) – str. 107). W konsekwencji jako prawidłowe należy też przyjąć, ustalenie Sądu I instancji, że w dacie popełnienia przypisanych mu czynów oskarżony taką funkcję pełnił, a tym samym mógł działać w imieniu tej spółki.

Wątpliwości nie budzi też okoliczność, że przedłożone przez (...)dokumenty w celu uzyskania produktów finansowych w postaci bilansów i rachunków zysków i strat za lata 2016 – 2018 nie przedstawiały rzeczywistych wyników finansowych spółki i zostały sfałszowane, co wynika w szczególności z zeznań poprzedniego prezesa spółki Z. D. (k. 603-604) oraz opinii biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości – S. Z. (k.708). Wynika z nich jednoznacznie, że od chwili założenia spółki do dnia jej sprzedaży oskarżonemu, a więc w latach 2016 – 2018, spółka ta nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, a sporządzone przez poprzedniego właściciela bilanse oraz rachunki zysków i strat nie wykazywały za te lata żadnego przychodu i dlatego nie posiadała nawet rachunku bankowego (k.604). Co więcej, oskarżony został o tym poinformowany przez poprzedniego właściciela, który przekazał mu również w teczce sporządzone przez siebie bilanse oraz rachunki zysków i strat za lata 2016 – 2018 z wykazanym tam „zerowym” przychodem. Z. D. okazano też bilanse oraz rachunki zysków i strat, które były składane przez oskarżonego do banków i firm leasingowych i stwierdził jednoznacznie, że zostały sfałszowane.

Sąd Okręgowy prawidłowo też ustalił, że jedynie oskarżony jako jedyny udziałowiec, a zatem właściciel (...) sp. z o.o. będąc również jej jedynym członkiem zarządu miał motyw i interes w tym, aby spółka ta uzyskała produkty finansowe, o które się ubiegała. Była to bowiem jego działalność gospodarcza, którą nikt poza nim nie prowadził i nikt inny nie uzyskiwał z niej profitów. Okoliczność zatem, że oskarżony osobiście nie podpisywał dokumentów niezbędnych do uzyskania produktów finansowych, zaś dokumenty te na jego polecenie sporządzane były i wysyłane przez inne osoby, nie zwalnia oskarżonego od odpowiedzialności karnej za popełnione czyny. Wszystkie te działania były przeprowadzane w jego imieniu i na rzecz należącej do niego spółki. Ocena ta dotyczy również wniosków o uzyskanie przedmiotowych produktów finansowych oraz umów podpisywanych przez jego córkę J. B. (1). Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, by miała ona świadomość, że podsuwane jej do podpisu przez jej ojca w momencie zawierania umów bądź składania wniosków o leasingi czy kredyty dokumenty zawierały nieprawdziwe dane.

Oskarżony w złożonych wyjaśnieniach starał się przerzucić odpowiedzialność za ten stan rzeczy na pracowników spółki i (...), jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy jego wersji.

Kluczowe znaczenie dla oceny w tym przedmiocie miały zeznania G. P. (1) zatrudnionej w sekretariacie spółki (...). Świadek wskazał jednoznacznie, że jeżeli zdarzyło się jej wypełniać internetowe wnioski o jakiś produkt finansowy - leasing bądź kredyt, to wszystkie dane wpisywała pod dyktando oskarżonego, który jej te dane przedstawiał. Wynika z nich również, że oskarżony doskonale wiedział, jakie informacje, w tym co do kondycji finansowej K. (...), są przekazywane w tych wnioskach tym podmiotom, czy też współpracującemu ze spółką pośrednikowi finansowemu P. D. oraz posiadał wiedzę o jakie produkty finansowe ubiega się spółka (...). Zatrudniona w spółce księgowa M. K. zeznała, że oskarżony miał świadomość, że kondycja (...) spółki (...) jest słaba i sam o tym mówił (k. 1124). Fakt ten potwierdził również w swoich wyjaśnieniach sam oskarżony. Mianowicie przyznał, że osobiście wydrukował bilanse spółki (...) i przekazał je na biurko G. P. (1) (k. 1090v). Natomiast P. D. na którego oskarżony powoływał się w swoich wyjaśnieniach zeznał, że jego rola ograniczała się jedynie do skontaktowania klienta ze strona bankową. Osobiście nigdy nie sporządzał wniosków o kredyt, albowiem to klient sam składa taki wniosek (k. 1113-1114). Zaprzeczył też kategorycznie, aby uczestniczył bądź pośredniczył kiedykolwiek w uzyskaniu przez spółkę (...) leasingów, ponieważ zawodowo się tym nie zajmuje, a ponadto leasingodawcy mają swoje wewnętrzne komórki przeznaczone do obsługi klientów w tym zakresie (k. 112).

W zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

(Ad zarzutu z pkt 1) Istotnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego nie ma okoliczność, że e-mail z (...) S.A. z ofertą leasingu został wysłany do spółki (...) przez A. M., która przesłuchana w charakterze świadka przedstawiła obiektywne przyczyny zaistniałej sytuacji. M. wskazała, że S. (...) posiada procedury i system informatyczny, który "zaciąga" dane o starającej się o leasing spółki od banków. Wynikiem działania tego systemu była też wysłana oferta leasingu do spółki (...). Zaznaczyła jednak, że w oparciu o obiektywne informacje nie było podstaw do udzielenia będącej w danej kondycji finansowej (...) sp. z o.o. produktu finansowego o wartości nieco powyżej 100 000 zł. Jej zeznania potwierdza treść dokumentów załączonych w aktach sprawy (k. 216). Jak wynika z zeznań świadka jako wnioskodawca we wniosku wpisana została J. B. (1) jako prokurent spółki (k. 1192). S. wniosku został wysłany ze skrzynki mailowej wnioskodawcy wraz ze skanem dowodu osobistego J. B. (1) , a więc ze spółki (...), co potwierdza załączona w aktach sprawy dokumentacja (k. 222-225). Pod mailem podpisała się G. P. (1) (k. 192). Wniosek nie został więc złożony przez pracownika komisu (...) w W. jak zarzuca obrońca. Pracownik tego komisu tj. J. P. jedynie poinformował (...) SA, że spółka (...) poszukuje samochodu i dlatego została jej przedstawiona oferta leasingu.

Złożony skan wniosku nie wymagał też podpisu wnioskodawcy i taki podpis nie został złożony. A. M. zeznała jednoznacznie, że dopiero po wydaniu decyzji – zgody na finansowanie podpisuje się stosowne dokumenty, Jednak w tym przypadku ostatecznie nie doszło do udzielenia finansowania mimo wydania przez nią pozytywnej decyzji o przyznaniu finansowania na podstawie przedstawionych skanów dokumentów o spółce.

Dla bytu przypisanego oskarżonemu czynu w pkt. I 6 części dyspozytywnej wyroku nie ma znaczenia okoliczność zwrotu przedmiotu leasingu. Oskarżonemu został bowiem przypisany czyn polegający na doprowadzeniu (...) sp. z o.o. z/s w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 208 000 złotych poprzez wprowadzenie w błąd jej pracowników, co do kondycji finansowej i zdolności kredytowej kierowanej spółki, warunkującej uzyskanie finansowania w postaci dwóch leasingów operacyjnych na ciągnik siodłowy (...) (...) o wartości 163000 złotych oraz na naczepę-plandekę S. S. o wartości 45 000 złotych, wskutek czego doszło do zawarcia dwóch umowy leasingu operacyjnego na te przedmioty, co skutkowało ich wydaniem spółce (...) w dniach 21 i 29 marca 2019 r.

Gdyby zatem pokrzywdzonemu znana była rzeczywista kondycji finansowej i zdolność kredytowa kierowanej przez oskarżonego spółki, nie doszłoby do podpisania obu umów i wydania przedmiotu leasingu. Jeśli kondycja finansowa i zdolność kredytowa kierowanej przez oskarżonego spółki, nie pozwalała na wywiązanie się z zawartych umów leasingu, a jej przedmiot został wydany, niewątpliwie doszło więc w tym przypadku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Ocena niekorzystności rozporządzenia mieniem jest dokonywana z perspektywy interesów podmiotu doprowadzonego do takiego rozporządzenia (wyrok SN z 30.08.2000 r., V KKN 267/00, OSP 2001/3, poz. 51). Spowodowanie szkody jest elementem często towarzyszącym niekorzystnemu rozporządzeniu mieniem, ale zarazem nie jest elementem koniecznym dla bytu takiego rozporządzenia. Tym samym oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał wszystkie znamiona oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na szkodę (...) sp. z o.o. z/s w W.. Natomiast zwrot w późniejszym okresie przedmiotu leasingu należy traktować wyłącznie jako naprawienie szkody wyrządzonej tym przestępstwem.

(Ad zarzutu z pkt 2) Istotnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego nie ma okoliczność, że wniosku o udzielenie kredytu w wysokości 200.000 zł. w banku (...) S.A. nie podpisał osobiście oskarżony tylko uczyniła to na jego prośbę jego córka J. B. (1) jako prokurent spółki (...).(k. 75v). Z zeznań A. Ł. wynika, że wniosek, o kredyt, aby był skuteczny, musi być podpisany przez przedstawiciela firmy przy obecności pracownika banku i tak też było w tym przypadku (k. 1144). Jednak A. Ł. stwierdziła jednoznacznie, że to oskarżony telefonicznie został poinformowany o brakach w przedstawionej do banku dokumentacji i osobiście zajmował się uzupełnianiem tej dokumentacji (k. 1145). Miał zatem świadomość jaki dokumenty zostały przedstawione do banku jak też świadomość tego, że zawarte w nich informacje są nieprawdziwe.

(Ad zarzutu z pkt 3) Z zeznań świadka S. C. (przedstawiciela banku) wynika, że wniosek o udzielenie kredytu w kwocie 300,000zł. przez (...) Bank (...) S A z siedzibą w K. podpisała J. B. (1), co potwierdza załączona dokumentacja (k. 115). Jednak wszystkie rozmowy dotyczące udzielenia tego kredytu i związane z gromadzeniem dokumentacji niezbędnej do uruchomienia kredytu prowadzone były z oskarżonym M. S. (1) (k.1132-1140). Z nim również były prowadzone rozmowy dotyczące działalności spółki (...) i jej kondycji finansowej mające na celu ustalenie zdolności kredytowej spółki (k. 1138). Ostatecznie bank na podstawie przedstawionej mu sfałszowanej dokumentacji udzielił spółce wnioskowanego kredytu, co potwierdza zawarta umowa kredytowa podpisana przez prokurenta spółki (...) (k. 138). Tym samym doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez bank, a w konsekwencji również do wyczerpania znamion przestępstwa oszustwa. Z informacji przedstawionej przez (...) Bank (...) S A wynika, że aktualnie (...)posiada przeterminowaną płatność z tytułu umowy kredytowej w kwocie 58.557,15 zł. i z tytułu uzyskanej gwarancji na kwotę 49.905,95 zł. (k. 114v, 2057). Z tego też powodu pokrzywdzony bank złożył wniosek o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem. W tym stanie rzeczy zasadne było orzeczenie przez Sąd Okręgowy takiego obowiązku.

(Ad zarzutu z pkt 4) Istotnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego nie ma okoliczność, że wnioski o leasing i umowy leasingowej nie podpisał osobiście oskarżony tylko uczyniła to na jego prośbę jego córka J. B. (1) jako prokurent spółki (...).(k. 75v). Z zeznań J. Ł. wynika, że na podpisanie umowy J. B. (1) przyjechała razem ze swoim ojcem tj. oskarżonym. To oskarżony zwrócił się również z prośbą o leasing, z nim były prowadzone rozmowy dotyczące tego leasingu i on przedstawił do banku sfałszowane dokumenty niezbędne do podpisania umowy (k. 1179). W wyniku tych działań M. S. (1), uzyskał dla (...) sp. z o.o. produkt finansowy w postaci dwóch leasingów operacyjnych na łączną kwotę 325 000 zł. (...) S.A. z/s we W. na skutek złożenia dwóch wniosków o udzielenie tych leasingów - na ciągnik siodłowy o wartości 189 000 złotych oraz na naczepę do tego ciągnika o wartości 136 000 złotych, finalnie zakupił te pojazdy i wydał je spółce (...). Jeśli zatem na skutek tych podstępnych zabiegów (...) S.A. poniósł szkodę w wysokości 88.096,43 zł. i złożył wniosek o jej pokrycie (k. 816), to zasadne było również orzeczenie obowiązku jej naprawienia przez oskarżonego.

(Ad zarzutu z pkt 5) Istotnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego nie ma okoliczność, że wniosku o udzielenie gwarancji kredytowej na kwotę 50.000 zł. nie podpisał osobiście oskarżony tylko uczyniła o na jego prośbę jego córka J. B. (1) jako prokurent spółki (...). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że to M. S. (1) był zainteresowany uzyskaniem tej gwarancji i to on podejmował czynności z tym związane. Jeśli w wyniku przestępnych działań oskarżonego Bank (...) poniósł szkodę w wysokości 234.228,57 zł., to Sąd zobligowany był na wniosek pokrzywdzonego do orzeczenia obowiązku naprawienia tej szkody (k. 2057).

(Ad zarzutu z pkt 6) Istotnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego nie ma okoliczność, że jako prokurent J. B. (1) w imieniu (...) sp. z o.o. do (...) sp. z o.o. z/s w W. w dniu 12.02.2019 r. złożyła wniosek o leasing ciągnika siodłowego na ciągnik siodłowy (...) 460FT (nr VIN (...)) o wartości 163 000 złotych. Złożenie przez M. S. jako prezesa zarządu (...) sp. z o.o. w dniu zawarcia ww. umowy leasingu na ciągnik siodłowy tj. 08.03.2019 r. wniosku do (...) sp. z o.o. z/s w W. o udzielenie kolejnego leasingu - na naczepę -plandekę S. oraz jego osobiste zaangażowanie w procesie związanym z uzyskaniem obu udzielonych leasingów wskazuje jednoznacznie na jego sprawstwo i winę w tym procederze. To on był zainteresowany uzyskaniem tych leasingów i czerpał korzyści z tego procederu.

Natomiast dla bytu przypisanego oskarżonemu czynu w pkt. I 6 części dyspozytywnej wyroku, o czym wskazano powyżej, nie ma znaczenia okoliczność zwrotu przedmiotu leasingu. Takie działanie należy traktować wyłącznie jako naprawienie szkody wyrządzonej tym przestępstwem.

Po upływie terminu do wniesienia apelacji obrońca złożył pismo procesowe „uzupełnienie apelacji” w którym podniósł nowe zarzuty w odniesieniu do zaskarżonego wyroku. Co do zasady uzupełnienie przez stronę apelacji w postaci rozszerzenia zakresu zaskarżenia i podniesienia nowych zarzutów po upływie terminu zakreślonego art. 445 § 1 k.p.k., jest niedopuszczalne. Byłoby swoistym przedłużeniem terminu do jej wniesienia (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6.02.2019 r., II KK 178/18).

W wypadku wniesienia apelacji na korzyść oskarżonego sąd odwoławczy nie jest związany granicami podniesionych w niej zarzutów, co oznacza, że w granicach zaskarżenia powinien skontrolować wyrok pod kątem wszystkich przyczyn odwoławczych określonych w art. 438 k.p.k. W konsekwencji, po upływie terminu do złożenia apelacji, można podnosić dodatkowe zarzuty odwoławcze w granicach zaskarżenia lub wskazywać na uchybienia podlegające uwzględnieniu z urzędu (poza granicami zaskarżenia), które sąd odwoławczy powinien rozpoznać i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu wyroku (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.11.2009 r., IV KK 101/09).

W uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd odwoławczy, sporządzając uzasadnienie wyroku, powinien podać, czym się kierował wydając wyrok (art. 457 § 3 in princ. k.p.k.). W sytuacji, gdy środek odwoławczy został wniesiony na korzyść oskarżonego, a skarżący sformułował zarzuty odwoławcze, to niezależnie od wynikającego z tego przepisu obowiązku ustosunkowania się do nich sąd odwoławczy powinien także wykazać, że przeprowadził kontrolę odwoławczą w granicach zaskarżenia także pod kątem innych, niż wymienione w środku odwoławczym, przyczyn z art. 438 k.p.k. Dodatkowo więc, w razie podniesienia na korzyść oskarżonego nowych zarzutów odwoławczych po upływie terminu do wniesienia apelacji, sąd odwoławczy na podstawie art. 457 § 3 in princ. k.p.k. powinien również się do nich odnieść w pisemnym uzasadnieniu wyroku.

Ustosunkowując się zatem do nowych zarzutów podniesionych w granicach zaskarżenia należy stwierdzić, że są one również bezzasadne i nie podważają ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Podniesione w nich okoliczności tj. fakt wniesienia przez oskarżonego opłat wstępnych czy też miesięcznych opłat leasingowych, przyczyny problemów finansowych (...), uzyskanie przez spółkę licencji na transport międzynarodowy, czy też cofnięcie oświadczeń o wypowiedzeniu umów leasingu, nie mają istotnego znaczenia dla bytu przestępstw przypisanych oskarżonemu, których znamiona zostały już wcześniej wyczerpane z chwilą świadomego wprowadzenia w błąd pokrzywdzonych podmiotów, co do kondycji finansowej i zdolności kredytowej spółki poprzez dołączenie do wniosków o produkty finansowe dokumentów niezbędnych do uzyskania tychże produktów finansowych zawierających nieprawdziwe informacje. Działania oskarżonego polegające na wniesieniu opłat wstępnych czy też miesięcznych opłat leasingowych nie zmieniają faktu, że pokrzywdzone podmioty zostały doprowadzone do niekorzystnego rozporządzenia mieniem bądź też doszło do usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Miały one jedynie na celu uwiarygodnić podjęte wcześniej przestępne działania, które ostatecznie doprowadziły do szkody jaką poniosły te podmioty. Gdyby opłaty wstępne nie zostały wniesione nie doszłoby też do zawarcia umów. Oskarżony maił też świadomość, że gdyby przedstawił rzeczywistą kondycję finansową swojej spółki nie uzyskałby wnioskowanych produktów finansowych. Działał więc z zamiarem bezpośrednim - kierunkowym doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Wbrew wywodom skarżącego pokrzywdzone podmioty przedstawiły też na piśmie wiarygodne wyliczenia powstałej szkody. Mianowicie w wyniku tych działań oskarżonego :

- (...) S.A. poniósł szkodę w wysokości 88.096,43 zł. i złożył wniosek o jej pokrycie (k. 816), to zasadne było również orzeczenie obowiązku jej naprawienia przez oskarżonego.

- Bank (...) poniósł szkodę w wysokości 234.228,57 zł., to Sąd zobligowany był na wniosek pokrzywdzonego do orzeczenia obowiązku naprawienia tej szkody (k. 2057).

- z informacji przedstawionej przez (...) Bank (...) S A wynika, że aktualnie (...)posiada przeterminowaną płatność z tytułu umowy kredytowej w kwocie 58.557,15 zł. i z tytułu uzyskanej gwarancji na kwotę 49.905,95 zł. (k. 114v, 2057). Z tego też powodu pokrzywdzony bank złożył wniosek o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem. W tym stanie rzeczy zasadne było orzeczenie przez Sąd Okręgowy takiego obowiązku.

Natomiast dla bytu przestępstwa nie ma znaczenia okoliczność zwrotu przedmiotu leasingu. Takie działanie należy traktować wyłącznie jako naprawienie szkody wyrządzonej tym przestępstwem.

Zastrzeżeń nie budzą też orzeczone wobec oskarżonego M. S. (1) kary jednostkowe i kara łączna, które nie są rażąco surowe i spełniają wszystkie ustawowe wymogi określone w art. 53 § 1 k.k. Orzekając w tym zakresie Sąd I instancji uwzględnił wszystkie okoliczności ujawnione na rozprawie, Nie ulega wątpliwości, że w przypadku oskarżonego dominują okoliczności obciążające do których należy zaliczyć znaczny stopień winy i społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów oraz działanie w zamiarze bezpośrednim.

W odniesieniu do apelacji prokuratora.

Apelacja prokuratora jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Jako całkowicie bezpodstawny należy ocenić podniesiony w apelacji obrońcy zarzut obrazy art. 4 i 7 k.p.k.

Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia naruszenia sformułowanej w art. 4 k.p.k. zasady obiektywizmu, bowiem Sąd Okręgowy zgodnie z jej wymogami zbadał i uwzględnił okoliczności zarówno na korzyść jak i niekorzyść oskarżonego. Zarzut obrazy powołanego przepisu jest niezasadny również z tego powodu, że podstawy stawianych zarzutów nie mogą stanowić przepisy postępowania o charakterze ogólnym, które wyznaczają ogólne zasady postępowania karnego. Taki zaś charakter ma powołany w apelacji przepis art. art. 4 k.p.k. W uzasadnieniu takiego stanowiska wystarczy odwołać się chociażby do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2006 r., V KK 131/06 (OSNKW 2007, nr 1, poz. 9).

Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje przyjęte w judykaturze stanowisko, iż kontrola instancyjna oceny dowodów nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Tak więc dokonanie przez sąd odwoławczy nowej, odmiennej oceny dowodów jest uzasadnione tylko wówczas, gdy w wyniku kontroli odwoławczej stwierdzona zostanie dowolność oceny poczynionej przez Sąd I instancji (pomijając kwestię nowych dowodów). Jeżeli natomiast ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., nie ma podstaw do zmieniania jej w postępowaniu odwoławczym.

W realiach niniejszej sprawy nie sposób dopatrzeć się przekroczenia przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów. Wniesiona przez prokuratora apelacja stanowi jedynie polemikę z dokonaną przez Sąd Okręgowy oceną dowodów. Mianowicie skarżący domaga się ich odmiennej oceny, jednak nie wskazuje żadnych rzeczowych argumentów, które podważałyby ocenę przedstawioną w tym zakresie w części motywacyjnej wyroku. Jednak dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 k.p.k. (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2014 r., II KK 17/14). Dlatego też zawartej w apelacji argumentacji w tym zakresie nie sposób podzielić.

Sąd zasadnie uniewinnił J. B. (1) od zarzucanych jej czynów I-V oraz VII przyjmując, iż w tym zakresie zachodzą negatywne przesłanki procesowe określone art. 17 § 1 i 2 k.p.k. Do takich ustaleń prowadzi ocena strony podmiotowej czynów zarzucanych oskarżonej. Dokonana w tym zakresie ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przy uwzględnieniu określonej w art. 5 § 2 k.p.k. reguły in dubio pro reo nie pozwalała bowiem uznać, aby miała ona świadomość, że przedstawiane jej do podpisu przez ojca dokumenty w postaci umów i wniosków o leasingi i kredyty zawierały nieprawdziwe dane. Tym samym nie sposób przyjąć, że zostały wyczerpane znamiona podmiotowe przestępstwa oszustwa. Mianowicie zebrany w sprawie materiał nie dostarczył dostatecznych danych do przyjęcia po stronie J. B. zamiaru wprowadzenia w błąd pracowników banków i leasingodawców w celu uzyskania bezprawnej korzyści majątkowej.

Zarówno z zeznań pracowników (...) sp. z o.o. jak i wyjaśnień oskarżonego M. S. (1) nie wynika, aby J. B. (1) posiadała wiedzę odnośnie rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki. Oskarżona twierdziła konsekwentnie, że takiej wiedzy nie posiadała, zaś jej rola sprowadzała się wyłącznie do podpisywania dokumentów, które były jej dostarczone bezpośrednio przez jej ojca lub pracowników spółki (k. 1092v). Dokumenty, które podpisywała były jej okazywane w momencie składania podpisu. Okoliczności z tym związane w złożonych wyjaśnieniach potwierdził jej ojciec oskarżony M. S. (1) (k. 1089). Podał mianowicie, że córka nie miała dostępu do dokumentów finansowych spółki. Poza złożeniem podpisu nie dokonywała żądnych innych czynności. Nie posiadała nawet pieczątki spółki i za sprawowanie funkcji prokurenta nie otrzymywała żadnego wynagrodzenia. Brak jest jakichkolwiek dowodów, które przeczyłyby tym ustaleniom.

Okoliczność, że J. B. (1) została prokurentem spółki, aby pomóc swojemu ojcu w przejęciu spółki, na która powołuje się prokurator, również nie przesądza jej wiedzy o kondycji finansowej spółki. Sąd I instancji zasadnie odniósł się w tym zakresie do zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, które wskazują, że w prawidłowo funkcjonującej rodzinie relacje pomiędzy rodzicami i dziećmi opierają się na zasadzie wzajemnego zaufania. Takim też zaufaniem kierowała się J. B. (1) podpisując podsuwane jej przez ojca dokumenty. W konkluzji zasadnie skonstatował, że z samego faktu podpisywania tychże dokumentów przy braku jakiegokolwiek innych dowodu potwierdzającego tę wiedzę i świadomość J. B., przy danej treści depozycji oskarżonych i G. P., nie sposób wyciągnąć wniosku o świadomości oskarżonej, co do nieprawdziwości zawartych w nich danych.

Merytorycznie zasadne jest też rozstrzygnięcie o uniewinnienia J. B. od popełnienia zarzucanych jej czynów określonych w pkt. VI i VIII aktu oskarżenia z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. tj. uznania, że nie popełniła ona tych czynów. Zgromadzone w tym zakresie dowody istotnie wskazują, że oskarżona w ogóle nie brała udziału w uzyskaniu przez (...) sp. z o.o. gwarancji bankowej w dniu 29.03.2019 r. w kwocie 50 000 zł jak też leasingu naczepy - plandeki S. S. o nr VIN (...) i wartości 45 000 złotych w dniu 27.03.2019 r.

Wniosek

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zarzuty podniesione w apelacjach obrońcy i prokuratora są bezzasadne.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

pkt 1

Przedmiot utrzymania w mocy

W części dotyczącej rozstrzygnięcia o winie, karze, kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu M. S. (1) czynów oraz o kosztach procesu. W odniesieniu do oskarżonej J. B. (1) w całości.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Zarzuty podniesione w apelacji obrońcy M. S. (1) i prokuratora są bezzasadne.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

pkt 1

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  KOSZTY PROCESU

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

pkt 2

O opłacie za druga instancję rozstrzygnięto na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r, o opłatach w sprawach karnych, zaś o pozostałych kosztach procesu zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k., art. 634 k.p.k. w zw. z art. 630 k.p.k. mając na względzie koszty związane ze sprawą każdej ze stron procesu.