Postanowienie SN z 17 grudnia 2015, sygn. III KK 233/15
Data orzeczenia
17 grudnia 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Eugeniusz Wildowicz
Tagi
Podstawa prawna
art. 7
kpk
art. 170
kpk
art. 193
kpk
art. 278
kk
art. 433
kpk
art. 439
kpk
art. 457
kpk
art. 519
kpk
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2015 r.,
sprawy K. S.
uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego
od wyroku Sądu Okręgowego w O.
z dnia 13 stycznia 2015 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O.
z dnia 8 października 2014 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego T. K. kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. Sąd Rejonowy uniewinnił K. S. od
popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 278 § 1 k.k.
Od powyższego wyroku apelację złożył pełnomocnik oskarżyciela
posiłkowego T. K. zarzucając obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ
na treść orzeczenia, tj.:
1. art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadków:
a) M. Z. oraz J. O.i przyjęcie, że z zeznań tych świadków wynika, iż ubytek
kruszywa powstały na terenie żwirowni T. K. w miejscach graniczących ze
żwirownią oskarżonego był następstwem „osypania” się kruszywa, podczas gdy z
2
zeznań tych świadków nie sposób wysnuć powyższych wniosków, co w
konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżony zarzucanego mu
aktem oskarżenia czynu się nie dopuścił;
b) R. K., W. P., W. P., W. S., i przyjęcie, że zeznania te zasługują na danie im
przymiotu wiarygodności, podczas gdy wymienieni świadkowie, jako pracownicy
oskarżonego mieli interes w tym, by przedstawić siebie oraz oskarżonego w
korzystnym świetle, w następstwie czego Sąd błędnie przyjął, że oskarżony nie
zlecał w/w świadkom wybierania materiału z terenu oskarżyciela posiłkowego;
c) T. K. oraz S. G. i przyjęciu, że ich zeznania nie mogą być uznane za
miarodajne, podczas gdy współgrają one z pozostałym zgromadzonym w sprawie
materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z zeznaniami świadków: […], a
także ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją fotograficzną oraz mapami i
pozwalają na przyjęcie, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu aktem
oskarżenia czynu;
2. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. polegającą na
oddaleniu wniosku dowodowego pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w
przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji, podczas
gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające wprost z
przepisu art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k., zaś zachodziła konieczność dopuszczenia w/w
dowodu w celu ustalenia rzeczywistego ubytku kruszywa z terenu oskarżyciela oraz
przyczyn jego powstania.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok
utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Od powyższego wyroku kasację wniósł pełnomocnik oskarżyciela
posiłkowego T. K. zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa
procesowego, mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, tj.:
1. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. polegające na
zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i tym
samym nie wyjaśnieniu rzeczywistego ubytku kruszywa na terenie stanowiącym
własność oskarżyciela posiłkowego, a także przyczyn powstania tego ubytku;
3
2. art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, bo sprzeczną z zasadami logiki i
doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w
tym zeznań świadków:
a) M. Z. oraz J. O. i przyjęcie, że z zeznań tych świadków wynika, iż ubytek
kruszywa powstały na terenie żwirowni T. K. w miejscach graniczących ze
żwirownią oskarżonego był następstwem „osypania” się kruszywa, podczas gdy z
zeznań tych świadków nie sposób wysnuć powyższych wniosków;
b) […] i przyjęcie, że zeznania te zasługują na danie im przymiotu
wiarygodności, podczas gdy wymienieni świadkowie, jako pracownicy oskarżonego,
mieli interes w tym, by przedstawić siebie oraz oskarżonego w korzystnym świetle,
w następstwie czego Sąd błędnie przyjął, że oskarżony nie zlecał w/w świadkom
wybierania materiału z terenu oskarżyciela posiłkowego;
c) T. K. oraz S. G. i przyjęciu, że ich zeznania nie mogą być uznane za
miarodajne, podczas gdy współgrają one z pozostałym zgromadzonym w sprawie
materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z zeznaniami świadków: […], a
także ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją fotograficzną oraz mapami.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu
Okręgowego oraz wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi I
instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego T. K. jest bezzasadna w
stopniu oczywistym.
Na wstępie przypomnieć należy, że nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim
jest kasacja może być, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., wniesiony tylko z powodu
uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia
prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Stosownie zaś do
treści art. 519 k.p.k. przedmiotem kasacji wnoszonej przez stronę, może być
jedynie prawomocny i kończący postępowanie wyrok sądu odwoławczego. Zarzuty
podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia sądu pierwszej instancji podlegają
zatem rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to
nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu sądu
odwoławczego.
4
Analiza rozpoznawanej kasacji prowadzi tymczasem do wniosku, że
zarzucenie w niej rażącej obrazy przepisów postępowania, tj. art. 170 § 1 pkt 2 i 3
k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. miało na celu jedynie
zainicjowanie postępowania kasacyjnego z naruszeniem dyspozycji art. 519 k.p.k.
oraz przy obejściu podstaw kasacji wskazanych w art. 523 § 1 k.p.k. Podniesione w
kasacji uchybienia nie tylko są bowiem dosłownym powtórzeniem zarzutów
zawartych w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, co uzasadnia
stwierdzenie, że są one wprost zwrócone przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej
instancji, ale ponadto w rzeczywistości sprowadzają się do podważenia
dokonanych przez Sądy obu instancji ustaleń faktycznych.
Treść pierwszego zarzutu, w którym skarżący wprost odwołuje się do
podstawy prawnej, na jakiej Sąd pierwszej instancji oddalił złożony przez niego
wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety, tj. „dowód ten nie
będzie przydatny do stwierdzenia okoliczności wskazanych we wniosku”,
przesądza, że rzeczywistym zamiarem wnoszącego kasację było
zakwestionowanie wyłącznie prawidłowości decyzji Sądu Rejonowego, w zakresie
wskazanego wniosku, co w kontekście jednoznacznej treści art. 519 k.p.k. należy
uznać za oczywiste nieporozumienie. Jedynie dla przypomnienia wskazać należy,
że zarzut rażącej obrazy art. 170 § 1 k.p.k., nie należy do kategorii zarzutów, jakie
mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu kasacyjnym w sytuacji, gdy
skarżący kwestionuje ocenę stanowiska sądu odwoławczego, co do prawidłowości
postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego wydanego przez sąd pierwszej
instancji. Ocena stanowiska sądu odwoławczego w tym zakresie byłaby możliwa
jedynie w sytuacji, gdyby oprócz zamieszczenia stosownego zarzutu w apelacji, w
skardze kasacyjnej podniesiono ponadto zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. lub
457 § 3 k.p.k., czego jednakże w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił, co
przesądza o bezzasadności tego zarzutu.
Chybiony jest również drugi zarzut kasacji dotyczący rażącej obrazy art. 7
k.p.k. Niezbędne jest w tym miejscu przypomnienie, na co Sąd Najwyższy
wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, że skuteczne podniesienie pod
adresem sądu odwoławczego zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. możliwe jest, co do
zasady wówczas, gdy sąd ten poczynił własne ustalenia faktyczne, odmienne od
5
tych, które stanowiły podstawę orzeczenia sądu pierwszej instancji lub też nowe
ustalenia faktyczne, naruszając przy tym określoną w powołanej normie zasadę
swobodnej oceny dowodów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5
sierpnia 2003 r., III KK 11/03, LEX nr 80301; z dnia 4 maja 2005 r., II KK 399/04,
LEX nr 199795; z dnia 6 marca 2007 r., IV KK 362/06, LEX nr 467527). W niniejszej
sprawie Sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych, a tylko
zaaprobował ocenę dowodów, a w konsekwencji ustalenia faktyczne, poczynione
przez sąd a quo. Wbrew twierdzeniom autora kasacji, nie można również uznać za
naruszenie zasady określonej w art. 7 k.p.k., akceptacji przez Sąd Okręgowy
przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny dowodów. Zarzut rażącego
naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania wad w sposobie dokonania oceny
konkretnych dowodów, podczas gdy kasacja kwestionuje jedynie rezultat tej oceny i
domaga się podzielenia stanowiska prezentowanego przez jej autora.
Zauważyć ponadto należy, że w sytuacji, gdy Sąd odwoławczy nie poczynił
odmiennych od Sądu pierwszej instancji ustaleń faktycznych, a przeprowadzona
przez Sąd ocena dowodów naruszała, zdaniem skarżącego, przepis art. 7 k.p.k., to
treścią skargi kasacyjnej, w tym zakresie, powinno być jednoczesne wskazanie na
naruszenie przepisów art. 433 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., czego jednak we
wniesionej kasacji nie uczyniono.
Z kolei, odnoszenie się w do argumentacji zawartej w uzasadnieniu kasacji,
odwołującej się do danych z prywatnej opinii geologicznej przeprowadzonej już po
wydaniu zaskarżonego wyroku, było bezprzedmiotowe. Nie mogły one bowiem
rzutować na prawidłowość wyrokowania w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k.
orzekł jak w postanowieniu.
kc