Uzasadnienie z 17 lutego 2025, sygn. II AKa 3/23

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 3/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2022 r., sygn. akt III K 91/21

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

Oskarżony H. R.

Aktualny status oskarżonego jako osoby karanej, ale brak karalności w chwili czynów.

Informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego

k. 2648-2649

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.

Informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego

Był to dokument, z którego dowód dopuszczono w toku postępowania apelacyjnego z urzędu.

Z uwagi na urzędowy charakter tego dokumentu i niekwestionowanie jego wiarygodności przez żadną ze stron, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw by wiarygodność tę poddać w wątpliwość.

Dokument ten miał przy tym znaczenie dla rozstrzygnięcia, jako dostarczający wiedzy o okolicznościach stanowiących przesłanki wymiaru kary.

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

2.

Apelacja obrońcy oskarżonego H. R. , adwokata M. N.:

O. postępowaniaart. 7 k.p.k., polegająca na dowolnej i wybiórczej ocenie wyjaśnień H. R. oraz pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim wyjaśnień i zeznań A. G..

Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez niezasadne przyjęcie, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały przyjęcie, że oskarżony H. R. dopuścił się zarzucanych mu czynów.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. 1.

Niezasadny okazał się podniesiony przez apelującego obrońcę oskarżonego H. R., zarzut naruszenia generalnej zasady procesowej, ujętej w art. 7 k.p.k.

Omawiany zarzut, pomimo zakwalifikowania go przez apelującego obrońcę jako naruszenie procedury (art. 438 pkt 2 k.p.k.), stanowił w istocie polemikę z odtworzoną przez Sąd I instancji wersją zdarzeń, będących przedmiotem osądu, zbliżając się charakterem do zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.). Apelujący bowiem, zarzucając naruszenie wspomnianej generalnej zasady procesowej, ujętej w art. 7 k.p.k. – de facto nie skonkretyzował uchybień, których dopuścić się miał Sąd I instancji oceniając zgromadzone dowody i ustalając na ich podstawie stan faktyczny w niniejszej sprawie. Tymczasem wykazanie naruszenia generalnych zasad procesowych, w tym ujętej w art. 7 k.p.k., wymaga uprzedniego dowiedzenia, że Sąd uchybił konkretnym (szczegółowym) regułom procedowania, w tym np. wymogowi oparcia ustaleń na całości materiału dowodowego wprowadzonego do procesu, czy konieczności oceny poszczególnych dowodów z poszanowaniem zasad wiedzy, doświadczenia życiowego, czy logiki. Bez uprzedniego wykazania takich skonkretyzowanych błędów proceduralnych Sądu, zarzucenie naruszenia generalnych zasad procesowych pozostaje gołosłownym twierdzeniem apelującego, podobnie – jak niewykazanie jakiegokolwiek naruszenia procedury, czyni dowolnym zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. W przypadku omawianego zarzutu, opartego na tezie, jakoby Sąd I instancji dowolnie ocenił dowody – w szczególności z wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadka A. G. – jedynym de facto uzasadnieniem owej tezy było zaproponowanie przez apelującego obrońcę odmiennej oceny danego dowodu oraz sformułowanie przezeń wątpliwości co do faktów.

Niezależnie od powyższego, stwierdzić należało, że Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 k.p.k.

Wbrew zatem stanowisku apelującego obrońcy, na wadliwość oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego H. R. nie wskazywały okoliczności dotyczące przebiegu procesu w toku poprzedniego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy pod sygn. (...). Apelujący zdawał się nie pamiętać, że okoliczności te – dotyczące sprzeczności w interesach oskarżonych H. R. i A. G., reprezentowanych na pewnym etapie postepowania przez jednego obrońcę – stały się podstawą orzeczenia kasatoryjnego tutejszego Sądu Apelacyjnego z dnia (...) r., sygn. (...), którym częściowo uchylono wyrok wydany w ww. sprawie (...) i przekazano sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę, wykonał należycie wskazania Sądu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku w sprawie (...), w szczególności zadbał o to, by obrona oskarżonych odpowiadała warunkom z art. 85 § 1 k.p.k., a następnie przeprowadził ponownie postępowanie dowodowe w całości. Zauważyć należało, że w toku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy (pod sygn. (...)), oskarżeni H. R. i A. G. reprezentowani byli przez różnych obrońców, przy czym ten ostatni oskarżony na rozprawie głównej w dniu (...) r. (t. XIII, k. 2418 i nast.), złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze, wobec czego jego sprawa, podczas rozprawy w dniu (...) r. (k. 2451), przekazana została do odrębnego rozpoznania i zakończyła się wyrokiem skazującym z dnia (...) r., sygn. (...) (k. 2573-2575); w toku zaś niniejszej sprawy, A. G. występował jako świadek i w takim też charakterze przesłuchany został na rozprawie głównej w dniu (...) r. (k. 2544 i nast.). Nie sposób mówić zatem, jakoby sprzeczność w obronie oskarżonych R. i G., która zaistniała podczas poprzedniego rozpoznania sprawy, w toku zaś ponownego jej rozpoznanie została należycie konwalidowana, mogła rzutować negatywnie na aktualną ocenę ich relacji procesowych.

Wbrew zatem przekonaniu apelującego obrońcy, Sąd I instancji nie miał podstaw do tego, by poddać w wątpliwość wiarygodność wyjaśnień oskarżonego H. R., złożonych na etapie postępowania przygotowawczego – wyłącznie z uwagi na rzekome nieprawidłowości w jego obronie. Jak trafnie przyjął zaś Sąd I instancji, brak było innych okoliczności, które nakazywałyby przyjąć, że oskarżony R., opisując okoliczności zdarzeń będących przedmiotem osądu, w sposób zbieżny z zeznaniami (a wcześniej wyjaśnieniami) A. G., mówił jakoby nieprawdę. Wprost przeciwnie, oskarżony R. opisując w toku postępowania przygotowawczego to, jak wyglądało zakładanie plantacji w należących do niego halach magazynowych w T., a także relacjonując przebieg kolejnych upraw, wyjaśniał nie tylko w sposób zgodny z tym, co na temat tych samych zdarzeń podawał A. G., ale też przedstawił relację procesową prawidłowo osadzoną w realiach tych zdarzeń, w tym co do ich miejsca i czasu, noszącą przy tym cechy spontaniczności i odpowiadającą zasadom doświadczenia życiowego. W szczególności, w sposób odpowiadający tymże zasadom i wewnętrznie spójny, oskarżony R. przedstawił okoliczności – w tym przyczyny – swojego konfliktu z P. R. (1), który nie rozliczył się z oskarżonym po zakończeniu pierwszej uprawy konopi, tłumacząc, jakoby on sam nie otrzymał zapłaty od nabywców marihuany – w co oskarżony nie uwierzył i zabronił R. wstępu na teren hali na swojej posesji.

Wszystkich tych cech – będących wykładnikami wiarygodności – pozbawione były natomiast wyjaśnienia oskarżonego R. złożone w toku rozprawy, w których zanegował on swoją wiedzę na temat okoliczności zakładania upraw, w tym w szczególności wykonania nielegalnego przyłącza energetycznego na jego posesji. Przede wszystkim – co prawidłowo uwzględnił Sąd I instancji – zmienione wyjaśnienia oskarżonego obarczone były wewnętrzną sprzecznością. Oskarżony twierdził bowiem, jakoby to P. R. (1) wykonał nielegalne przyłącze energetyczne, służące zasileniu uprawy konopi, zapominając, że moment wykonania owego przyłącza przypadał na czas po zakończeniu pierwszej uprawy, kiedy to – jak wskazano powyżej – oskarżony z uwagi na konflikt, zakończył swoją współpracę z P. R. (1), zakazując mu przy tym wstępu na swoją posesję i kolejne uprawy prowadził już bez jego udziału. Ponadto moment wykonania rzeczonego przyłącza odpowiadał czasowi, w którym oskarżony przeprowadzał podział swojej posesji na odrębne działki, co wiązało się z wykonaniem nowego, legalnego przyłącza energetycznego. Nie sposób przyjąć w końcu, jakoby w świetle zasad doświadczenia życiowego wiarygodnie brzmiały twierdzenia oskarżonego, że to inna osoba, pozostająca przy tym w konflikcie z właścicielem posesji, wykonała na tejże posesji nielegalne przyłącze energetyczne, wymagające przy tym prowadzenia prac ziemnych, o którym ów właściciel jakoby nic nie wiedział, pomimo że zamieszkiwał tuż obok i wykorzystywał to przyłącze do zasilania prowadzonych przez siebie upraw konopi. Takie twierdzenia oskarżonego jawiły się jako nieprawdopodobne i to w stopniu rażącym.

Apelujący nie miał przy tym racji podnosząc, jakoby wyjaśnienia oskarżonego, w zakresie, w jakim negował swoją wiedzę, co do wykonania nielegalnego przyłącza energetycznego, znajdowały potwierdzenie w zeznaniach świadka S. S.. Świadek ten, będący pracownikiem E., dokonując kontroli legalnego przyłącza na posesji oskarżonego, co prawda nie stwierdził wówczas nielegalnego podłączenia, ale stanowisko swoje opierał wyłącznie na tym, że oskarżony miał zawartą umowę na dostawę energii elektrycznej, a w trakcie kontroli licznik był prawidłowo oplombowany, nadto po wyłączeniu głównego zasilania w instalacji nie było napięcia. Jednakże istnienie takiego nielegalnego przyłącza nie budziło wątpliwości – co potwierdziła powtórna kontrola wykonana przez świadka A. Z., który ujawnił ponadto w jaki sposób odbywał się nielegalny pobór energii z wykorzystaniem przewodów podłączonych w ramach legalnej dostawy prądu, ale z pominięciem urządzeń pomiarowych. Sam zatem fakt, że świadek S. S. nie wykrył nielegalnego poboru prądu podczas pierwszej kontroli, w sposób oczywisty nie tylko nie oznaczał, jakoby nielegalne przyłącze nie zostało faktycznie wykonane, tym bardziej zaś w żaden sposób nie wykluczał wiedzy oskarżonego na temat istnienia owego przyłącza.

W świetle powyższych okoliczności, zmienione wyjaśnienia oskarżonego R., słusznie uznane zostały przez Sąd I instancji za nieskuteczną, a wręcz naiwną próbę odsunięcia od siebie winy za zarzucone mu czyny.

Apelujący obrońca, negując sądową ocenę wyjaśnień oskarżonego H. R., nie dostrzegał także tego, że wyjaśnienia te, w zakresie w jakim oskarżony potwierdzał swój udział i rolę w zakładaniu i prowadzeniu plantacji konopi, pozostawały zgodne nie tylko z zeznaniami (a wcześniej wyjaśnieniami) świadka A. G., ale też relacjami procesowymi świadków P. R. (1) i M. R. (skazanych prawomocnie po poprzednim rozpoznaniu sprawy pod sygn. (...), za udział w tym samym procederze, co zarzucony oskarżonemu R.). Wszyscy ci świadkowie, w szczególności A. G. i P. R. (2) (w swojej relacji procesowej złożonej w toku postępowania przygotowawczego, której nie zanegował wprost, zeznając jako świadek w toku niniejszej sprawy), jednoznacznie potwierdzali udział oskarżonego H. R. w zakładaniu i prowadzeniu uprawy konopi w T., w tym jego rolę istotnie wykraczającą poza (jak twierdził sam oskarżony) jedynie „podlewanie roślin”.

Sąd Apelacyjny nie podzielił też argumentacji apelującego obrońcy, jakoby A. G. w swoich relacjach procesowych fałszywie obciążał oskarżonego R., bowiem liczył na zastosowanie wobec niego art. 60 § 3 k.k. Przede wszystkim, skazanie A. G. w sprawie (...) nie nastąpiło bynajmniej przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, ale obejmowało prawomocne wymierzenie mu kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Przy czym A. G. zeznając w niniejszej sprawie w charakterze świadka, zasadniczo podtrzymał swoje wcześniejsze relacje procesowe. Zgodnie zaś z logiką apelacji – zeznając jako świadek powinien był on wycofać się z wcześniejszych relacji obciążających oskarżonego R., gdyby były one (jak utrzymywał apelujący) nieprawdziwe. Omawiane stanowisko apelacji było tym bardziej nieuprawnione, że bazowało na założeniu, jakoby uczestnik procesu karnego, chcąc uzyskać dla siebie legalne korzyści procesowe, w tym wynikające z przepisów art. 60 k.k., zwyczajowo podawał nieprawdę. Tymczasem – o czym apelujący zdawał się nie pamiętać – skorzystanie przez sprawcę ze wspomnianych dobrodziejstw procesowych, uwarunkowane jest podaniem przez niego okoliczności faktycznych, w tym dotyczących roli innych sprawców, przydatnych procesowo, a zatem podlegających pozytywnej weryfikacji dowodowej, tj. prawdziwych.

Również w tym zatem kontekście, argumentacja naprowadzona w apelacji nie dostarczała racjonalnych przesłanek do poddania w wątpliwość wiarygodności zeznań A. G., w zakresie, w jakim potwierdzał on udział i rolę oskarżonego R. w założeniu i prowadzeniu plantacji konopi.

Uwzględnienie przez Sąd I instancji wszystkich przedstawionych powyżej okoliczności i wyprowadzenie w oparciu o nie wniosków w zakresie oceny dowodów, w tym omówionych wyżej zeznań świadków, ale też wyjaśnień oskarżonego, czyniła niezasadnym zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. W ocenianej sprawie nie było bowiem tak – jak zarzucał apelujący – jakoby Sąd I instancji pominął okoliczności i wersję zdarzeń prezentowaną przez obronę oraz stanowiące jej podstawę wyjaśnienia oskarżonego. Sąd bowiem wyjaśnienia te ocenił, uznając je – z powodów prezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz pokrótce zrelacjonowanych w powyższych rozważaniach – za niewiarygodne.

Tym samym wersja zdarzenia, forsowana przez obronę – jako niepoparta żadnym wiarygodnym dowodem – nie mogła stać się podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak zatem wynikało z powyższych rozważań – żadne z wytkniętych w apelacji naruszeń procedury nie zostało przez obrońcę wykazane. W istocie apelacja sprowadzała się zatem do polemiki z ustalonymi przez Sąd I instancji faktami. Obrońca dostrzegał bowiem wadliwość postępowania dowodowego tam, gdzie wynik sądowej oceny dowodów różnił się od jego własnej. Niewykazanie jednakże przez apelującego zarzuconych błędów proceduralnych, w tym w zakresie oceny dowodów, nakazywało przyjąć, że to nie wersja zdarzeń przyjęta przez Sąd I instancji, ale forsowana przez obronę, nacechowana była dowolnością.

Ad. 2

W świetle powyższych uwag, jako oczywiście nietrafne jawiło się stanowisko wyrażone w apelacji obrońcy oskarżonego H. R., w zakresie zarzutu błędów w ustaleniach faktycznych. Warunkiem koniecznym wykazania błędów w ustaleniach faktycznych, jest bowiem uprzednie dowiedzenie, że Sąd I instancji ustalając fakty, naruszył konkretne zasady procesowe. Błąd w ustaleniach faktycznych nie może bowiem wynikać wyłącznie z wątpliwości strony, czy też z przyjęcia przez nią odmiennej oceny i wersji zdarzeń, ale musi mieć konkretną przyczynę, a przyczyną taką jest właśnie naruszenie reguł procedowania, w tym np. pominięcie przez sąd niektórych dowodów, albo przeciwnie – oparcie się na dowodach niewprowadzonych do procesu, czy też w końcu dokonanie tychże dowodów wadliwej oceny – to jest odbywającej się z przekroczeniem granice swobodnej ich oceny, a zatem np. obrażającej zasady logicznego rozumowania, zasady wiedzy, czy doświadczenia życiowego. Jednakże apelujący obrońca oskarżonego – jak wskazano powyżej – nie zdołał skutecznie wykazać konkretnych uchybień procesowych Sądu I instancji. Tym samym nie mógł on też skutecznie wytykać Sądowi I instancji błędów w ustaleniach poszczególnych faktów. Skoro bowiem – jak wskazano powyżej – podnoszone w apelacji, a konkurencyjne względem ustaleń Sądu I instancji, twierdzenia co do faktów nie znajdowały oparcia w prawidłowo ocenionym materiale dowodowy, musiały być uznane za niewiarygodne i służące wyłącznie realizacji przyjętej linii obrony oskarżonego.

Apelujący nie mógł zatem zasadnie wywodzić, jakoby oskarżony nie dopuścił się wszystkich przypisanych mu zachowań polegających na udziale w założeniu plantacji konopi na posesji w T., w tym wykonaniu tam nielegalnego przyłącza energetycznego, a następnie udziale w kolejnych uprawach konopi i wytwarzaniu z nich marihuany – skoro jego sprawstwo i zawinienie wynikały w sposób jednoznaczny z omówionych powyżej dowodów, w tym z zeznań A. G. i P. R. (1) oraz złożonych na etapie śledztwa wyjaśnień samego oskarżonego R. – których sądowej oceny apelujący nie zdołał skutecznie podważyć.

Dysponując zaprezentowanym powyżej materiałem dowodowym, Sąd I instancji miał zasadne podstawy do tego by oskarżonemu H. R. przypisać przestępstwa z art. 63 ust. 3 i art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w tym popełnione w ramach dwóch ciągów przestępstw oraz czynu jednostkowego oraz czynu z art. 278 § 5 k.k. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalały w sposób nie budzący wątpliwości odtworzyć podstawy faktyczne tych czynów, co czyniło zarzut błędu w ustaleniach faktycznych czysto polemicznym.

Wniosek

1.  O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów.

2.  Ewentualny – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. 1

Wbrew stanowisku apelującego obrońcy oskarżonego – brak było podstaw do zakwestionowania zawartego w wyroku Sądu I instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia co do sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie przypisanych mu czynów, w szczególności apelacja nie wykazała zasadnych podstaw do postulowanego przez obrońcę uniewinnienia oskarżonego.

Ad. 2

Apelujący obrońca nie wykazał też, jakoby zaskarżony wyrok dotknięty był brakami, które mogłyby uzasadniać potrzebę jego uchylenia i ponownego przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Konieczność uzupełnienia przepisów stanowiących podstawę prawną skazania oskarżonego.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Jak wynika z przepisów art. 455 k.p.k., nie zmieniając ustaleń faktycznych, sąd odwoławczy poprawia błędną kwalifikację prawną niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Sąd odwoławczy zobligowany był rozważyć z urzędu kwestię prawidłowości podstawy prawnej skazania, co szczegółowo opisano w części 5.2 niniejszego uzasadnienia w ramach odniesienia do zmiany orzeczonej w pkt 1 uzasadnianego wyroku.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.3 Pkt II

0.1Wyroku

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok w całości – za wyjątkiem uzupełnienia podstawy prawnej (o którym orzeczono w pkt 1 uzasadnianego wyroku, a omówiono w części 5.2 niniejszego uzasadnienia), a zatem – z uwzględnieniem wzmiankowanego uzupełnienia – rozstrzygnięcia w przedmiocie:

- sprawstwa i winy oraz kar, w tym kary łącznej, zawarte w pkt 1-9 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku,

- zaliczenia okresu faktycznego pozbawienia wolności, zawarte w pkt 10 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku,

- przepadku równowartości korzyści majątkowej, zawarte w pkt 11 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku,

- dowodów rzeczowych, zawarte w pkt 12-13 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku

- kosztów procesu, zawarte w pkt 14 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Jak omówiono powyżej, apelujący obrońca nie zdołał skutecznie zakwestionować zawartego w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji rozstrzygnięcia co do sprawstwa i winy oskarżonego, a rozstrzygnięcie to, wymagało jedynie uzupełnienia w zakresie podstawy prawnej. Wobec tego, zawarte w pkt 1-8 zaskarżonego wyroku, orzeczenia o sprawstwie i winie należało utrzymać w mocy – przy uwzględnieniu wspomnianej modyfikacji (którą opisano w części 5.2 niniejszego uzasadnienia).

Prawidłowe okazało się także rozstrzygnięcie w przedmiocie kary. Rozstrzygnięć z tego zakresu obrońca nie kwestionował odrębnym zarzutem, koncentrując się na podważaniu prawidłowości samego skazania. Sąd Apelacyjny nie znalazł zaś podstaw do tego, by kary orzeczone wobec oskarżonego za przypisanemu mu czyny, tj. karę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych po 10 zł każda (za ciąg przestępstw narkotykowych przypisanych w pkt 1 i 2 zaskarżonego wyroku), karę 4 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn z art. 278 § 1 i 5 k.k., przypisany w pkt 3 zaskarżonego wyroku), karę 1 roku i 9 miesięcy wolności oraz grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych po 10 zł każda (za ciąg przestępstw narkotykowych przypisanych w pkt 5 i 6 zaskarżonego wyroku) oraz karę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych po 10 zł każda (za czyn narkotykowy przypisany w pkt 8 zaskarżonego wyroku), jak również kary łączne 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w rozmiarze 150 stawek dziennych po 10 zł każda, uznać – zgodnie z kierunkiem zaskarżenia apelacją obrońcy – za rażąco nadmiernie surowe. Wszystkie te kary należycie uwzględniała dyrektywy wymiaru kary i jawiły się jako odpowiednia reakcja prawno-karna na popełnione przez oskarżonego akty bezprawia. Przy czym Sąd I instancji kształtując wobec oskarżonego wymiar tych kar, miał w świadomości dotyczące go okoliczności łagodzące – w tym jego niekaralność w chwili popełnienia czynów przypisanych mu zaskarżonym wyrokiem – brak było jednakże podstaw do tego, by nadawać im dalej idący charakter łagodzący. Apelujący nie podniósł zaś żadnych okoliczności mogących wskazywać na potrzebę mniej dolegliwego ukarania oskarżonego. Dodać przy tym należało, że za czyny narkotykowe (w tym ciągi tych czynów) oskarżonemu wymierzono kary pozbawienia wolności i grzywien z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia tych kar, na podstawie art. 60 § 2 k.k. I w tym zatem aspekcie brak było podstaw do uznania tych kar za rażąco nadmiernie surowe.

Wobec tego, rozstrzygnięcia w przedmiocie kary, również utrzymano w mocy – przy uwzględnieniu uzupełnienia ich podstawy prawnej.

Na aprobatę zasługiwały także pozostałe rozstrzygnięcia zawierające się w zakresie orzeczenia o karze, których apelujący również nie kwestionował, tj. rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia okresu pozbawienia wolności na poczet kary (pkt 10 zaskarżonego wyroku) oraz orzeczenia przepadku korzyści majątkowej (pkt 11 zaskarżonego wyroku). Rozstrzygnięcia te odpowiadały warunkom wynikającym z art. 63 § 1 k.k. oraz z art. 45 § 1 k.k. Nadto rozstrzygnięcie w przedmiocie przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa wzmacniało represyjno-sprawiedliwościowe i prewencyjne funkcje ukarania.

Brak też było podstaw do modyfikowania rozstrzygnięcia w przedmiocie dowodów rzeczowych (pkt 12-13) oraz kosztów postępowania I-instancyjnego (pkt 14 zaskarżonego wyroku).

I w tym zatem zakresie, zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.2 Pkt 1

0.0.3 Wyroku

Przedmiot i zakres zmiany

Kwalifikacja prawna w zakresie podstawy skazania i wymiaru kary, w ten sposób, że uzupełnia podstawę prawną rozstrzygnięć zawartych:

a)  w pkt 1-3 i 5-8 oraz w pkt 4 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku – o przepis art. 4 § 1 k.k., przyjmując, że wskazane tam przepisy art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 278 § 5 k.k. stosowane są w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2023 r.,

b)  w pkt 3 i 7 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku – dodatkowo o przepis art. 91 § 1 k.k.,

c)  w pkt 9 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku – o przepis art. 4 § 1 k.k., przyjmując, że wskazane tam przepisy stosowane są w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 czerwca 2020 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Jak wskazano powyżej (w części 4 niniejszego uzasadnienia) – z uwagi na dyspozycję art. 455 k.p.k. – Sąd odwoławczy zobligowany był rozważyć z urzędu kwestię prawidłowości podstawy prawnej skazania.

Zauważyć zatem należało, że stan prawny obowiązujący w chwili orzekania – w zakresie relewantnym dla rozstrzygnięcia sprawy oskarżonego – zmienił się w porównaniu z tym, obowiązującym w chwili czynu, przy czym ustawa karna obowiązująca w chwili popełnienia przestępstwa była dla sprawcy względniejsza, niż obowiązująca w chwili orzekania. I tak, przepisy art. 86 k.k., regulujące kwestię orzekania kary łącznej, obowiązujące w chwili popełnienia przypisanych oskarżonemu czynów, przewidywały górną granicę kary łącznej w wysokości 20 lat pozbawienia wolności, a w chwili popełnienia czynów składających się na drugi z ciągów przestępstw (pkt. 5 i 6 wyroku) – 15 lat pozbawienia wolności, zaś te, obowiązujące w chwili orzekania przez Sąd II instancji, w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy karnej, która weszła w życie dnia 1 października 2023 r. (Dz.U.2022.2600) – granicę tę ustalały na lat 30. Nadto przed nowelizacją obowiązującą od dnia 24 czerwca 2020 r. (Dz.U.2022.2141), a zatem w chwili popełnienia wszystkich przypisanych oskarżonemu czynów, przepisy ww. artykułu przewidywały, że kara łączna orzekana jest w wysokości od najwyższej z kar, zaś po wspomnianej nowelizacji – w wysokości powyżej najwyższej z kar jednostkowych. Surowsza w chwili orzekania, niż w chwili czynu – bo przewidująca obecnie możliwość surowszego ukarania sprawcy kradzieży tzw. zuchwałej – była też regulacja dotycząca przypisanego oskarżonemu czynu z art. 278 § 1 i 5 k.k.

W tej sytuacji, z uwagi na dyspozycję art. 4 § 1 k.k., w podstawie prawnej skazania i wymiaru kar, w tym w przedmiocie kary łącznej, zawarte w pkt 1-3 i 5-8 oraz w pkt 4 i w pkt 9 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, przyjąć należało przepisy ustawy karnej w brzmieniu obowiązującym w chwili czynów – a co za tym idzie – podstawę tę należało uzupełnić o przepis art. 4 § 1 k.k. – o czym orzeczono w pkt 1.a) i c) uzasadnianego wyroku.

Nadto, podstawę prawną skazania i wymiaru kary za ciągi przestępstw, przypisane oskarżonemu w pkt 3 i 7 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku – należało dodatkowo uzupełnić o przepis art. 91 § 1 k.k. W przypadku bowiem skazania za ciąg przestępstw, ten właśnie przepis stanowi podstawę orzekania i wymiaru kary.

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

0.0.1 Pkt 3

Wyroku

Orzekając o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze, Sąd Apelacyjny uwzględnił wynik sprawy, a zatem to, że apelacja wniesiona wyłącznie przez obrońcę oskarżonego nie została uwzględniona. W tej sytuacji, w myśl przepisów art. 636 § 1 k.p.k. i art. 627 k.p.k., koszty procesu co do zasady obciążały apelującego oskarżonego.

Sąd Apelacyjny znalazł jednakże wynikające z przepisów art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., podstawy do tego, by zwolnić oskarżonego od obowiązku zapłaty kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa.

Uwzględniono przy tym sytuację majątkową oskarżonego i jego możliwości zarobkowe, w tym perspektywę odbywania kary o charakterze izolacyjnym, które nakazywały przyjąć, że pokrycie kosztów sądowych byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe. Z tych samych względów, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o kosztach sądowych w sprawach karnych (Dz.U.2023.123 t.j.), zwolnieniem od kosztów objęto opłatę za drugą instancję.

7.  PODPIS

J. O. K. L. M. Ś.